Адпачынак + рамёствы
📚 Практыкаванне 1. Адпачынак праз беларускую літаратуру
🎯 Заданне: прачытайце пяць невялікіх вытрымак. Падумайце, якая з іх найбольш адгукаецца з тым, як Вы правялі свой адпачынак.
Пасля кожнай вытрымкі можна сказаць:
- 💭 Гэта мне адгукаецца, бо…
- 🌿 Мой адпачынак таксама быў звязаны з…
- 🙅♀️ Гэта зусім не падобна да майго адпачынку, бо…
- ✨ Найбольш мне запомнілася…
- 😌 Падчас адпачынку я адчувала…
🌙 Максім Багдановіч — «Цёплы вечар, ціхі вецер, свежы стог…»
апублікавана ў зборніку «Вянок», 1914
«Цёплы вечар, ціхі вецер, свежы стог… Бачу я, з прыродай зліўшыся душой…»
🛤️ Якуб Колас — «Думкі ў дарозе»
1906
«Бягуць лясы, гаі, мяняюцца палі, грамадзяцца горы, рассцілаюцца шырокія лугі, блішчаць азёры…»
🌅 Змітрок Бядуля — «Дзе канец зямлі?»
зборнік «На зачарованых гонях», 1923
«Даль была туманна-празрыстая, абрызганая з берагоў пазалотаю сонейка. Месцамі край неба падпіралі шчарбатыя вершаліны хвоек».
🍂 Кузьма Чорны — «Буланы»
1925
«Думаюць думу дарогі, гоняць ваду ціхія рэчкі… І ў цішыні — буры, і ў бурах — цішыня…»
🌊 Цётка — «Мора»
напісана ў 1905 годзе, выдадзена ў зборніку «Хрэст на свабоду» ў 1906 годзе
«Не такое цяпер мора, не такі ў хвалях шум: цяпер бурна, страшна мора! Хваля поўна дзікіх дум».
💬 Паразважаем
Якая вытрымка найбольш падобная да Вашага адпачынку?
Паспрабуйце расказаць:
- 🌍 дзе Вы былі;
- 👥 з кім Вы бавілі час;
- 🌿 што рабілі;
- 😌 ці ўдалося Вам сапраўды адпачыць;
- ✨ што найбольш запомнілася;
- 💭 якія пачуцці Вы адчувалі;
- 🔄 ці хацелася Вам вяртацца да працы.
🧠 Практыкаванне 2. Псіхалогія: перакладаем і спрачаемся
🎯 Заданне: спачатку перакладзіце сказ з рускай мовы на беларускую. Потым скажыце, ці згодныя Вы з гэтай думкай, і коратка растлумачце чаму.
💬 Як выказаць згоду або нязгоду
| ✅ Як згадзіцца | ❌ Як не згадзіцца |
| Я з Вамі зго́дная. | Я з гэтым не зго́дная. |
| Так, гэта слу́шна. | Не думаю, што гэта заўсёды так. |
| Вы ма́еце ра́цыю. | Тут я маю іншы по́гляд. |
| Я таксама так лі́чу. | Я б з гэтым паспрачалася. |
| На маю думку, гэта сапраўды так. | На маю думку, усё крыху складаней. |
| У гэтым ёсць сэнс. | Я згодная толькі часткова. |
| Менавіта! | Не зусім. |
💭 Сказы
- 🧠 Эмпатия всегда полезна и никогда не утомляет человека.
- 🛡️ Хороший психолог должен уметь отделять «моё» от «не моего».
- 😡 Если человек злится, значит он не умеет контролировать себя.
- 🤫 Иногда молчание помогает лучше понять другого человека.
- ❤️ Человек обязан сразу говорить о каждом своём чувстве.
- 🌿 Отдых — не лень, а необходимая часть восстановления.
- 🕰️ Люди редко меняются после тридцати лет.
- 🤝 Доверие можно восстановить после серьёзного конфликта.
- 💪 Сильный человек не должен просить о помощи.
- 👩⚕️ Психологу важно признавать, что он не каждому может помочь.
- 🔄 Иногда отношение к проблеме можно изменить, даже если саму ситуацию изменить нельзя.
- 😌 Спокойствие всегда означает, что человек действительно чувствует себя спокойно.
🎓 Практыкаванне 3. Вялікае паўтарэнне
🎯 Заданне: выберыце адзін слушны варыянт.
- 🧠 Яна працуе ў вельмі __________ кабінеце.
спакойнаму
спакойным
спакойнага
- 🌿 Пасля адпачынку мне хочацца больш __________.
спакою
спакоя
спакоем
- 💬 Мы доўга размаўлялі пра гэты выпадак у __________.
кабінет
кабінеце
кабінету
- ❓ __________ пытанне прымусіла мяне задумацца.
Гэты
Гэтая
Гэтае
- 💭 Гэта была вельмі __________ думка.
цяжкі
цяжкая
цяжкое
- 📖 Кожны вечар яна __________ некалькі старонак кнігі.
чытае
чытаіць
чытаюць
- 🗣️ На працы яны часта __________ пра складаныя выпадкі.
гаворыць
гавораць
гаварыце
- 🌙 Пасля заняткаў я __________ крыху адпачываць.
буду
будзе
будуць
- 😌 Учора я амаль увесь дзень __________ спакой.
адчуваў
адчувала
адчувалі
- 🏙️ Некалькі гадоў яна жыла __________ вялікім горадзе.
у
ў
ва
- 😟 Сёння ў мяне амаль няма __________.
настрой
настрою
настроем
- 👩⚕️ Пацыент доўга размаўляў з __________.
псіхолаг
псіхолагам
псіхолагу
- 🧑 Ён адчуваў сябе бяспечна пры __________.
псіхолагу
псіхолагам
псіхолага
- 🤫 Пасля размовы ў пакоі стала яшчэ __________.
ціхі
цішэй
цішэйшым
- 🏠 __________ дом я добра памятаю з дзяцінства.
Тое
Тая
Той
- 👥 __________ людзі дапамаглі мне ў цяжкі момант.
Тая
Тыя
Тое
- 🍵 Раніцай я люблю __________ зялёную гарбату.
піць
п’ю
піце
- 🤝 Часам чалавеку складана __________ рады моцным эмоцыям.
рабіць
даваць
мець
- 🌱 Мы не заўсёды можам змяніць сітуацыю, але можам інакш __________ да яе.
ставіць
ставіцца
паставіцца сябе
- ❤️ Важна ўмець __________ іншаму чалавеку, не губляючы ўласных межаў.
суперажываць
суперажывае
суперажыванне
- 📚 Яна паклала кнігу __________ сумку і выйшла з дому.
у
ў
пры
🧶 Практыкаванне 4. Мінулы час і беларускія рамёствы
📘 Прыгадаем мінулы час
Возьмем дзеяслоў рабі́ць (рабіцца).
| Хто? | Форма |
| 👨 ён | рабі́ў(ся) |
| 👩 яна | рабі́ла(ся) |
| 🌿 яно | рабі́ла(ся) |
| 👥 яны | рабі́лі(ся) |
📌 У мінулым часе форма залежыць найперш ад роду і ліку.
ён → часта -ў
яна → -ла
яно → -ла
яны → -лі
🏺 На кірмашы беларускіх рамёстваў
🎯 Заданне: прачытайце апавяданне і пастаўце дзеяслоў у дужках у слушную форму мінулага часу.
- 🎪 У мінулую суботу ў невялікай беларускай вёсцы __________ (ладзіцца) вялікі кірмаш народных рамёстваў.
- 🚗 Майстры з розных гарадоў і вёсак __________ (прыязджаць) туды яшчэ раніцай.
- 🏺 Стары ганчар __________ (паказваць) людзям, як з кавалка гліны нараджаецца збан.
- 👐 Ён павольна __________ (апрацоўваць) гліну рукамі і расказваў пра сваё рамяство.
- 🧵 Побач маладая майстрыха __________ (вышываць) ручнікі чырвонымі і чорнымі ніткамі.
- 🌸 Яна __________ (расказваць), што некаторыя ўзоры пераняла ад сваёй бабулі.
- 🌾 Іншая жанчына __________ (ствараць) маленькія ўпрыгожанні з саломы.
- 👧 Дзеці доўга __________ (назіраць) за яе працай і задавалі шмат пытанняў.
- 🪵 Майстар па дрэве __________ (выразаць) невялікую драўляную птушку.
- 🎨 Потым ён __________ (упрыгожваць) яе простым геаметрычным узорам.
- 🎶 Непадалёк музыкі __________ (выконваць) народныя мелодыі.
- 💃 Некаторыя госці нават __________ (танцаваць) пад музыку каля сцэны.
- 🍞 Гаспадыні __________ (частаваць) наведнікаў хатнім хлебам і выпечкай.
- 😊 Людзі __________ (усміхацца), размаўлялі і дзяліліся сваімі ўражаннямі.
- 🌇 Пад вечар майстры і госці яшчэ раз __________ (збірацца) каля вялікага стала.
- 💛 Гэты дзень надоўга __________ (заставацца) у памяці многіх наведнікаў.
💬 Пасля чытання
Якое рамяство Вам найбольш цікавае?
Ці хацелі б Вы паспрабаваць ганчарства́, вышыва́нне, разьбу́ па дрэве або саломапляце́нне?
- Ці ёсць у Вашай сям’і рэч, якая перадаецца з пакалення ў пакаленне?
- Што, на Вашу думку, дапамагае традыцыі не знікнуць?
🌙 Практыкаванне 5. А што далей?
🎯 Заданне: прачытайце пытанне і выберыце адказ, які найбольш Вам падыходзіць.
❓ Што Вы будзеце зараз рабіць?
- 😌 Я крыху адпачну і нічога не буду рабіць.
- 🐶 Я вазьму сабаку і пайду з ім шпацыраваць.
- 🍽️ Я буду гатаваць сабе нешта смачнае.
- 💼 Я буду працаваць і сустракацца з пацыентамі.
- 📚 Я буду паўтараць навучальны матэрыял.
- 🧠 Я буду рыхтавацца да лекцыі па псіхалогіі.
- 🛒 Я пайду ў краму па прадукты.
- 📺 Я ўключу серыял або фільм і буду адпачываць.
- 🛏️ Я пастараюся раней легчы спаць.
🌿 Напрыканцы
- 💬 Што сёння было найбольш лёгкім?
- 🧠 Што давялося добра прыгадваць?
- 📚 Якое слова або граматычнае правіла Вы хацелі б яшчэ раз паўтарыць на наступных занятках?
- ✨ Які момант сённяшніх заняткаў Вам найбольш запомніўся?