Адпачынак + рамёствы

📚 Практыкаванне 1. Адпачынак праз беларускую літаратуру

🎯 Заданне: прачытайце пяць невялікіх вытрымак. Падумайце, якая з іх найбольш адгукаецца з тым, як Вы правялі свой адпачынак.

Пасля кожнай вытрымкі можна сказаць:

1. 💭 Гэта мне адгукаецца, бо…
2. 🌿 Мой адпачынак таксама быў звязаны з…
3. 🙅‍♀️ Гэта зусім не падобна да майго адпачынку, бо…
4. ✨ Найбольш мне запомнілася…
5. 😌 Падчас адпачынку я адчувала…

🌙 Максім Багдановіч — «Цёплы вечар, ціхі вецер, свежы стог…»

апублікавана ў зборніку «Вянок», 1914

«Цёплы вечар, ціхі вецер, свежы стог… Бачу я, з прыродай зліўшыся душой…»

🛤️ Якуб Колас — «Думкі ў дарозе»

1906

«Бягуць лясы, гаі, мяняюцца палі, грамадзяцца горы, рассцілаюцца шырокія лугі, блішчаць азёры…»

🌅 Змітрок Бядуля — «Дзе канец зямлі?»

зборнік «На зачарованых гонях», 1923

«Даль была туманна-празрыстая, абрызганая з берагоў пазалотаю сонейка. Месцамі край неба падпіралі шчарбатыя вершаліны хвоек».

🍂 Кузьма Чорны — «Буланы»

1925

«Думаюць думу дарогі, гоняць ваду ціхія рэчкі… І ў цішыні — буры, і ў бурах — цішыня…»

🌊 Цётка — «Мора»

напісана ў 1905 годзе, выдадзена ў зборніку «Хрэст на свабоду» ў 1906 годзе

«Не такое цяпер мора, не такі ў хвалях шум: цяпер бурна, страшна мора! Хваля поўна дзікіх дум».

💬 Паразважаем

Якая вытрымка найбольш падобная да Вашага адпачынку?

Паспрабуйце расказаць:

1. 🌍 дзе Вы былі;
2. 👥 з кім Вы бавілі час;
3. 🌿 што рабілі;
4. 😌 ці ўдалося Вам сапраўды адпачыць;
5. ✨ што найбольш запомнілася;
6. 💭 якія пачуцці Вы адчувалі;
7. 🔄 ці хацелася Вам вяртацца да працы.

---

🧠 Практыкаванне 2. Псіхалогія: перакладаем і спрачаемся

🎯 Заданне: спачатку перакладзіце сказ з рускай мовы на беларускую. Потым скажыце, ці згодныя Вы з гэтай думкай, і коратка растлумачце чаму.

💬 Як выказаць згоду або нязгоду

✅ Як згадзіцца	❌ Як не згадзіцца
Я з Вамі зго́дная.	Я з гэтым не зго́дная.
Так, гэта слу́шна.	Не думаю, што гэта заўсёды так.
Вы ма́еце ра́цыю.	Тут я маю іншы по́гляд.
Я таксама так лі́чу.	Я б з гэтым паспрачалася.
На маю думку, гэта сапраўды так.	На маю думку, усё крыху складаней.
У гэтым ёсць сэнс.	Я згодная толькі часткова.
Менавіта!	Не зусім.

💭 Сказы

1. 🧠 Эмпатия всегда полезна и никогда не утомляет человека.
2. 🛡️ Хороший психолог должен уметь отделять «моё» от «не моего».
3. 😡 Если человек злится, значит он не умеет контролировать себя.
4. 🤫 Иногда молчание помогает лучше понять другого человека.
5. ❤️ Человек обязан сразу говорить о каждом своём чувстве.
6. 🌿 Отдых — не лень, а необходимая часть восстановления.
7. 🕰️ Люди редко меняются после тридцати лет.
8. 🤝 Доверие можно восстановить после серьёзного конфликта.
9. 💪 Сильный человек не должен просить о помощи.
10. 👩‍⚕️ Психологу важно признавать, что он не каждому может помочь.
11. 🔄 Иногда отношение к проблеме можно изменить, даже если саму ситуацию изменить нельзя.
12. 😌 Спокойствие всегда означает, что человек действительно чувствует себя спокойно.

---

🎓 Практыкаванне 3. Вялікае паўтарэнне

🎯 Заданне: выберыце адзін слушны варыянт.

1. 🧠 Яна працуе ў вельмі __________ кабінеце.

спакойнаму

спакойным

спакойнага

1. 🌿 Пасля адпачынку мне хочацца больш __________.

спакою

спакоя

спакоем

1. 💬 Мы доўга размаўлялі пра гэты выпадак у __________.

кабінет

кабінеце

кабінету

1. ❓ __________ пытанне прымусіла мяне задумацца.

Гэты

Гэтая

Гэтае

1. 💭 Гэта была вельмі __________ думка.

цяжкі

цяжкая

цяжкое

1. 📖 Кожны вечар яна __________ некалькі старонак кнігі.

чытае

чытаіць

чытаюць

1. 🗣️ На працы яны часта __________ пра складаныя выпадкі.

гаворыць

гавораць

гаварыце

1. 🌙 Пасля заняткаў я __________ крыху адпачываць.

буду

будзе

будуць

1. 😌 Учора я амаль увесь дзень __________ спакой.

адчуваў

адчувала

адчувалі

1. 🏙️ Некалькі гадоў яна жыла __________ вялікім горадзе.

у

ў

ва

1. 😟 Сёння ў мяне амаль няма __________.

настрой

настрою

настроем

1. 👩‍⚕️ Пацыент доўга размаўляў з __________.

псіхолаг

псіхолагам

псіхолагу

1. 🧑 Ён адчуваў сябе бяспечна пры __________.

псіхолагу

псіхолагам

псіхолага

1. 🤫 Пасля размовы ў пакоі стала яшчэ __________.

ціхі

цішэй

цішэйшым

1. 🏠 __________ дом я добра памятаю з дзяцінства.

Тое

Тая

Той

1. 👥 __________ людзі дапамаглі мне ў цяжкі момант.

Тая

Тыя

Тое

1. 🍵 Раніцай я люблю __________ зялёную гарбату.

піць

п’ю

піце

1. 🤝 Часам чалавеку складана __________ рады моцным эмоцыям.

рабіць

даваць

мець

1. 🌱 Мы не заўсёды можам змяніць сітуацыю, але можам інакш __________ да яе.

ставіць

ставіцца

паставіцца сябе

1. ❤️ Важна ўмець __________ іншаму чалавеку, не губляючы ўласных межаў.

суперажываць

суперажывае

суперажыванне

1. 📚 Яна паклала кнігу __________ сумку і выйшла з дому.

у

ў

пры

---

🧶 Практыкаванне 4. Мінулы час і беларускія рамёствы

📘 Прыгадаем мінулы час

Возьмем дзеяслоў рабі́ць (рабіцца).

Хто?	Форма
👨 ён	рабі́ў(ся)
👩 яна	рабі́ла(ся)
🌿 яно	рабі́ла(ся)
👥 яны	рабі́лі(ся)

📌 У мінулым часе форма залежыць найперш ад роду і ліку.

ён → часта -ў

яна → -ла

яно → -ла

яны → -лі

---

🏺 На кірмашы беларускіх рамёстваў

🎯 Заданне: прачытайце апавяданне і пастаўце дзеяслоў у дужках у слушную форму мінулага часу.

1. 🎪 У мінулую суботу ў невялікай беларускай вёсцы __________ (ладзіцца) вялікі кірмаш народных рамёстваў.
2. 🚗 Майстры з розных гарадоў і вёсак __________ (прыязджаць) туды яшчэ раніцай.
3. 🏺 Стары ганчар __________ (паказваць) людзям, як з кавалка гліны нараджаецца збан.
4. 👐 Ён павольна __________ (апрацоўваць) гліну рукамі і расказваў пра сваё рамяство.
5. 🧵 Побач маладая майстрыха __________ (вышываць) ручнікі чырвонымі і чорнымі ніткамі.
6. 🌸 Яна __________ (расказваць), што некаторыя ўзоры пераняла ад сваёй бабулі.
7. 🌾 Іншая жанчына __________ (ствараць) маленькія ўпрыгожанні з саломы.
8. 👧 Дзеці доўга __________ (назіраць) за яе працай і задавалі шмат пытанняў.
9. 🪵 Майстар па дрэве __________ (выразаць) невялікую драўляную птушку.
10. 🎨 Потым ён __________ (упрыгожваць) яе простым геаметрычным узорам.
11. 🎶 Непадалёк музыкі __________ (выконваць) народныя мелодыі.
12. 💃 Некаторыя госці нават __________ (танцаваць) пад музыку каля сцэны.
13. 🍞 Гаспадыні __________ (частаваць) наведнікаў хатнім хлебам і выпечкай.
14. 😊 Людзі __________ (усміхацца), размаўлялі і дзяліліся сваімі ўражаннямі.
15. 🌇 Пад вечар майстры і госці яшчэ раз __________ (збірацца) каля вялікага стала.
16. 💛 Гэты дзень надоўга __________ (заставацца) у памяці многіх наведнікаў.

💬 Пасля чытання

Якое рамяство Вам найбольш цікавае?

Ці хацелі б Вы паспрабаваць ганчарства́, вышыва́нне, разьбу́ па дрэве або саломапляце́нне?

1. Ці ёсць у Вашай сям’і рэч, якая перадаецца з пакалення ў пакаленне?
2. Што, на Вашу думку, дапамагае традыцыі не знікнуць?

---

🌙 Практыкаванне 5. А што далей?

🎯 Заданне: прачытайце пытанне і выберыце адказ, які найбольш Вам падыходзіць.

❓ Што Вы будзеце зараз рабіць?

1. 😌 Я крыху адпачну і нічога не буду рабіць.
2. 🐶 Я вазьму сабаку і пайду з ім шпацыраваць.
3. 🍽️ Я буду гатаваць сабе нешта смачнае.
4. 💼 Я буду працаваць і сустракацца з пацыентамі.
5. 📚 Я буду паўтараць навучальны матэрыял.
6. 🧠 Я буду рыхтавацца да лекцыі па псіхалогіі.
7. 🛒 Я пайду ў краму па прадукты.
8. 📺 Я ўключу серыял або фільм і буду адпачываць.
9. 🛏️ Я пастараюся раней легчы спаць.

---

🌿 Напрыканцы

1. 💬 Што сёння было найбольш лёгкім?
2. 🧠 Што давялося добра прыгадваць?
3. 📚 Якое слова або граматычнае правіла Вы хацелі б яшчэ раз паўтарыць на наступных занятках?
4. ✨ Які момант сённяшніх заняткаў Вам найбольш запомніўся?