Нарвегія

Практыкаванне. Апішыце, што Вы бачыце на карцінцы?

Практыкаванне. Прачытайце тэкст, адказаўшы пасля кожнага абзацу на пытанні, скіраваныя на разважанне.

Нарвегія — кра[й]іна фіёрдаў і гор

Нарвегія знаходзіцца ў паўночнай Еўропе і займае заходнюю частку Скандынаўскага паўвострава. Яна вядомая сваімі глыбокімі вузкімі залівамі — фіёрдамі, высокімі гарамі і чыстымі азёрамі. Клімат на ўзбярэжжы мякчэйшы, чым унутры краіны, дзякуючы цёпламу Гальфстрыму. Зіма ў Нарвегіі доўгая і снежная, а лета кароткае і прахалоднае.

Пытанне: Ці хацелі б вы пабачыць фіёрды? Якая пара года падаецца (кажется) вам больш прывабнай (подходящей) для падарожжа (= вандроўкі) ў Нарвегію?

улетку

Гісторыя і народ

медыцынскія тэрміны

У старажытныя часы на тэрыторыі Нарвегіі жылі вікінгі — марскія ваяры (воины) і гандляры (торговцы). Яны вядомыя сваімі далёкімі падарожжамі і смеласцю. Сёння нарвежцы (...сцы) — гэта людзі, якія захоўваюць памяць пра сваіх продкаў, але жывуць сучасным жыццём. Нарвежская (..ская) мова мае дзве афіцыйныя формы — букмол і нюнорск.

большасць, лаціна – латинский язык, маюць шмат, у кожнай свой дыялект, разумелі адно аднаго, улады вырашылі зрабіць адзіную мову, размаўлялі, адно з адным, напэўна, кніг, фільмаў і размовы,

Пытанне: Ці цікавіць вас гісторыя вікінгаў? Чаму яна можа быць прывабнай для турыстаў?

не надта, трохі, шмат турыстаў, любяць, серыялы, глядзець, моцныя, мужныя, доўгія (долгий / длинный) валасы

Традыцыі і кухня

Нарвежцы любяць святкаваць Дзень Канстытуцыі 17 (сямнаццатага) траўня — у гэты дзень у гарадах і вёсках ладзяць шэсці, людзі апранаюць нацыянальныя касцюмы. Сярод вядомых страў — салёны або вэнджаны ласось, суп з рыбы і карычневы сыр "брунуст". У святы часта падаюць хатнія тарты і булкі з кардамонам.

напэўна, нарвежсцы (сцы), свЯта (яно), былІ, ласось не прывез(ь)лі, маленькія, бруснічным сочывам, сочыва (яно) – варенье, бутэрброды,

Пытанне: Якая з нарвежскіх страў вам здаецца самай цікавай? Чаму?

ЖЦ → СЦ ЖС → С: парыжскі (парыскі), пражскі (праскі)

страва – блюдо, якІ? → ніЯкі? кудЫ → нікУды куніЯкія стравы

Прырода і турызм

Нарвегія прыцягвае турыстаў з усяго свету: тут можна ўбачыць Паўночнае ззянне, пайсці ў паход па гарах, катацца на лыжах або плаваць па фіёрдах. Асабліва папулярныя месцы — фіёрд Гейрангер, скала Тролтунга і Лафатэнскія астравы. Падчас падарожжаў можна сустрэць аленяў і нават палярных лісаў.

Пытанне: Які від адпачынку ў Нарвегіі вы б абралі — горны паход, лыжы або круіз па фіёрдах?

Нарвегія сёння

Сучасная Нарвегія — гэта спалучэнне высокага ўзроўню жыцця і любові да прыроды. У гарадах ёсць сучасныя школы, універсітэты і культурныя цэнтры, але людзі часта праводзяць вольны час на свежым паветры. Нарвежцы клапоцяцца пра экалогію і выкарыстоўваюць шмат аднаўляльнай энергіі — ветравой і гідраэнергіі.

Пытанне: Як вы лічыце, чаму для нарвежцаў важна жыць у гармоніі з прыродай?

✍️ Практыкаванне 1

Заданне: Перакладзіце наступныя фразы з нарвежскай мовы на беларускую.

Hei!
God dag!
God morgen!
God kveld!
Ha det bra!
Takk!
Tusen takk!
Vær så snill.
Unnskyld.
Jeg forstår ikke.
Jeg snakker litt norsk.
Hvor er toget?
Hvor mye koster det?
Kan du hjelpe meg?
Jeg liker Norge.
Det er veldig vakkert her.
Jeg heter …
Hva heter du?
Hvordan går det?
Ja, gjerne.

📘 Практыкаванне 2

Устаўце слушную форму займенніка па-беларуску.

её → яе (+ яканне)

(н)ей → ёй

(н)им → [й]ім

(на) нём → (на) ім

им → ім

(н)их → іх

мне → мне

меня → мяне

тебе → табе

тебя → цябе

себе → сабе

себя → сябе

Гід паказаў (им) мапу фіёрдаў і растлумачыў (им) маршрут.
Мы сустрэлі (их) каля ўваходу ў музей вікінгаў і пайшлі разам з (ними).
Яна распавяла пра (себя) і пра сваю працу ў турыстычным цэнтры Осла.
Ты можаш падарыць гэты сувенір (ему), і ён (тебе) падзякуе.
Мы падзяліліся з (ей) фатаздымкамі Паўночнага ззяння.
Настаўнік гісторыі заўважыў (их) у зале і павітаўся з (ними).
Я ўбачыў (её) на свяце 17 траўня і падышоў да (её) пасля выступу.
Я перадаў (ей) паштоўку з выявай фіёрду.
Мы прапанавалі (тебе) паехаць з намі ў круіз па Нарвегіі.
Ён паказаў (ей) старыя фотаздымкі і папрасіў (её) захаваць (их).
Мы слухалі (его) аповед пра гісторыю вікінгаў і задавалі (ему) пытанні.
Турызм у Нарвегіі развіваецца, і мясцовыя жыхары заўсёды радуюцца, калі (им) прывозяць новых гасцей.
Гід запрасіў (её) на экскурсію і пазнаёміў з (ней) іншых турыстаў.
Я хачу параіць (тебе) гэты маршрут, даслаўшы (тебе) спасылку на (его).
Мы падтрымліваем (их) у захаванні прыроды і дапамагаем (им) развіваць турызм.
Мясцовы жыхар паказаў (ей) месца, дзе пачынаецца сцежка, і папрасіў (её) быць асцярожнай.
Яна часта распавядае (мне) пра (себя), калі гаворка заходзіць пра падарожжы.
Мы арганізавалі сустрэчу, каб пазнаёміць (тебе) з жыхарамі фіёрдаў.
Я заўважыў, як яна ўсміхаецца (тебе), калі распавядае пра сваю вёску.
Ты часта забываешся на (себя), дапамагаючы іншым турыстам.

📘 Практыкаванне 3

Утварыце ад словаў форму меснага склону (з “на”, “у”, “пры”, “па”).

Словы: гара, фіёрд, горад, рака, вадаспад, музей, вёска, дарога, скала, парк, пячора, плошча, вуліца, мост, бераг, востраў, порт, лес, паляна, дом

У (гара) і на (фіёрд) мы правялі цэлы дзень.
Мы фатаграфаваліся на (вуліца) і ў (цэнтр) Осла.
На (плошча) перад парламэнтам ішло свята.
У (вёска) і на (паляна) сабраліся турысты.
Па (дарога) да Лафатэнскіх астравоў мы бачылі шмат аўтобусаў.
На (бераг) ракі Глома стаялі рыбаловы.
У (пячора) каля вадаспаду хаваюцца кажаны.
На (востраў) і ў (порт) прыбыў круізны лайнер.
У (музей) гісторыі мы ўбачылі старажытныя экспанаты.
На (мост) праз раку стаялі турысты з фотаапаратамі.
У (парк) і ў (лес) гулялі дзеці.
На (скала) Тролтунга турысты рабілі сэлфі.
У (гара) і ў (вёска) вялося будаўніцтва.
На (бераг) і ў (паляна) было сонечна.
У (парк) і ў (плошча) праходзілі святы.
На (поле) перад домам пасвіліся козы.
Будучы на (гара) мы ішлі па пешай (сцежка).
На (плошча) выступаў ансамбль.
У (востраў) і ў (парк) можна даехаць на пароме.
На (бераг) фіёрду прычаліў карабель.

📘 Практыкаванне 4

Надайце назоўнікам мужчынскага роду форму роднага склону адзіночнага ліку.

Гід стаміўся ад __________, __________ і __________. (паход, пад’ём, спуск)
Мы не змаглі дайсці да вяршыні без __________ (гід).
Ён добра ведае гісторыю гэтага __________ (горад).
На даху __________ (дом) у фіёрдзе ляжалі гурбы __________ (снег).
Мы чакалі __________ на (жыхар) Нарвегіі каля __________ (парог) старога __________ (музей).
Я не маю часу для __________ (смутак) і __________ (адчай) перад пад’ёмам у горы.
Турысцкая група прыйшла без __________, __________ і __________ (кампас, пальнік, заплечнік).
У гэтай краме мы не змаглі набыць __________ і __________ (хлеб, сыр).
Стрэлкі __________ спыніліся на вяршыні. (гадзіннік)
Я застаўся без свайго __________ (нататнік), бо пакінуў яго каля __________ (бераг) фіёрду.
Ён перажыў шмат __________ (боль) падчас маршрутаў.
Мы пабачылі новае абсталяванне для __________ (тэлескоп).
Дзіця крычала ад __________ і __________, калі пачула шум вадаспаду. (жах, спалох)
Мы вымералі вышыню аднаго __________ (пік) у гарах Нарвегіі.
На стале не было __________, __________ і __________ (асадка, мапа, фотаапарат).
Гэты пропуск не можа лічыцца дзейсным без __________ (подпіс) кіраўніка групы.
Ён застаўся каля __________ (бераг) і чакаў астатніх.
Мы пазбягалі __________ (холад) на ўзбярэжжы.
Без __________ (сябар) было цяжка падарожнічаць.
Я пачуў гук __________ (параход) у порце.