Нарвегія
Практыкаванне. Апішыце, што Вы бачыце на карцінцы?
Практыкаванне. Прачытайце тэкст, адказаўшы пасля кожнага абзацу на пытанні, скіраваныя на разважанне.
Нарвегія — краіна фіёрдаў і гор
Нарвегія знаходзіцца ў паўночнай Еўропе і займае заходнюю частку Скандынаўскага паўвострава. Яна вядомая сваімі глыбокімі вузкімі залівамі — фіёрдамі, высокімі гарамі і чыстымі азёрамі. Клімат на ўзбярэжжы мякчэйшы, чым унутры краіны, дзякуючы цёпламу Гальфстрыму. Зіма ў Нарвегіі доўгая і снежная, а лета кароткае і прахалоднае.
Пытанне: Ці хацелі б вы пабачыць фіёрды? Якая пара года падаецца вам больш прывабнай для падарожжа ў Нарвегію?
Гісторыя і народ
медыцынскія тэрміны
У старажытныя часы на тэрыторыі Нарвегіі жылі вікінгі — марскія ваяры і гандляры . Яны вядомыя сваімі далёкімі падарожжамі і смеласцю. Сёння нарвежцы — гэта людзі, якія захоўваюць памяць пра сваіх продкаў, але жывуць сучасным жыццём. Нарвежская (..ская) мова мае дзве афіцыйныя формы — букмол і нюнорск.
Пытанне: Ці цікавіць вас гісторыя вікінгаў? Чаму яна можа быць прывабнай для турыстаў?
Традыцыі і кухня
Нарвежцы любяць святкаваць Дзень Канстытуцыі 17 (сямнаццатага) траўня — у гэты дзень у гарадах і вёсках ладзяць шэсці, людзі апранаюць нацыянальныя касцюмы. Сярод вядомых страў — салёны або вэнджаны ласось, суп з рыбы і карычневы сыр "брунуст". У святы часта падаюць хатнія тарты і булкі з кардамонам.
Пытанне: Якая з нарвежскіх страў вам здаецца самай цікавай? Чаму?
Прырода і турызм
Нарвегія прыцягвае турыстаў з усяго свету: тут можна ўбачыць Паўночнае ззянне, пайсці ў паход па гарах, катацца на лыжах або плаваць па фіёрдах. Асабліва папулярныя месцы — фіёрд Гейрангер, скала Тролтунга і Лафатэнскія астравы. Падчас падарожжаў можна сустрэць аленяў і нават палярных лісаў.
Пытанне: Які тыб адпачынку ў Нарвегіі вы б абралі — горны паход, катанне на лыжах або круіз па фіёрдах?
Нарвегія сёння
Сучасная Нарвегія — гэта спалучэнне высокага ўзроўню жыцця і любові да прыроды. У гарадах ёсць сучасныя школы, універсітэты і культурныя цэнтры, але людзі часта праводзяць вольны час на свежым паветры. Нарвежцы клапоцяцца пра экалогію і выкарыстоўваюць шмат аднаўляльнай энергіі — ветравой і гідраэнергіі.
Пытанне: Як вы лічыце, чаму для нарвежцаў важна жыць у гармоніі з прыродай?
✍️ Практыкаванне. Перакладзіце наступныя фразы з нарвежскай мовы на беларускую.
- Hei!
- God dag!
- God morgen!
- God kveld!
- Ha det bra!
- Takk!
- Tusen takk!
- Vær så snill.
- Unnskyld.
- Jeg forstår ikke.
- Jeg snakker litt norsk.
- Hvor er toget?
- Hvor mye koster det?
- Kan du hjelpe meg?
- Jeg liker Norge.
- Det er veldig vakkert her.
- Jeg heter …
- Hva heter du?
- Hvordan går det?
- Ja, gjerne.
📘 Практыкаванне. Устаўце слушную форму займенніка па-беларуску.
| её → яе
(н)ей → ёй (н)им → ім (на) нём → (на) ім им → ім (н)их → іх |
мне → мне
меня → мяне тебе → табе тебя → цябе себе → сабе себя → сябе |
- Гід паказаў (им) мапу фіёрдаў і растлумачыў (им) маршрут.
- Мы сустрэлі (их) каля ўваходу ў музей вікінгаў і пайшлі разам з (ними).
- Яна распавяла пра (себя) і пра сваю працу ў турыстычным цэнтры Осла.
- Ты можаш падарыць гэты сувенір (ему), і ён (тебе) падзякуе.
- Мы падзяліліся з (ей) фатаздымкамі Паўночнага ззяння.
- Настаўнік гісторыі заўважыў (их) у зале і павітаўся з (ними).
- Я ўбачыў (её) на свяце 17 траўня і падышоў да (её) пасля выступу.
- Я перадаў (ей) паштоўку з выявай фіёрду.
- Мы прапанавалі (тебе) паехаць з намі ў круіз па Нарвегіі.
- Ён паказаў (ей) старыя фотаздымкі і папрасіў (её) захаваць (их).
- Мы слухалі (его) аповед пра гісторыю вікінгаў і задавалі (ему) пытанні.
- Турызм у Нарвегіі развіваецца, і мясцовыя жыхары заўсёды радуюцца, калі (им) прывозяць новых гасцей.
- Гід запрасіў (её) на экскурсію і пазнаёміў з (ней) іншых турыстаў.
- Я хачу параіць (тебе) гэты маршрут, даслаўшы (тебе) спасылку на (его).
- Мы падтрымліваем (их) у захаванні прыроды і дапамагаем (им) развіваць турызм.
- Мясцовы жыхар паказаў (ей) месца, дзе пачынаецца сцежка, і папрасіў (её) быць асцярожнай.
- Яна часта распавядае (мне) пра (себя), калі гаворка заходзіць пра падарожжы.
- Мы арганізавалі сустрэчу, каб пазнаёміць (тебе) з жыхарамі фіёрдаў.
- Я заўважыў, як яна ўсміхаецца (тебе), калі распавядае пра сваю вёску.
- Ты часта забываешся на (себя), дапамагаючы іншым турыстам.
📘 Практыкаванне. Утварыце ад словаў форму меснага склону (з “на”, “у”, “пры”, “па”).
Словы: гара, фіёрд, горад, рака, вадаспад, музей, вёска, дарога, скала, парк, пячора, плошча, вуліца, мост, бераг, востраў, порт, лес, паляна, дом
- У (гара) і на (фіёрд) мы правялі цэлы дзень.
- Мы фатаграфаваліся на (вуліца) і ў (цэнтр) Осла.
- На (плошча) перад парламэнтам ішло свята.
- У (вёска) і на (паляна) сабраліся турысты.
- Па (дарога) да Лафатэнскіх астравоў мы бачылі шмат аўтобусаў.
- На (бераг) ракі Глома стаялі рыбаловы.
- У (пячора) каля вадаспаду хаваюцца кажаны.
- На (востраў) і ў (порт) прыбыў круізны лайнер.
- У (музей) гісторыі мы ўбачылі старажытныя экспанаты.
- На (мост) праз раку стаялі турысты з фотаапаратамі.
- У (парк) і ў (лес) гулялі дзеці.
- На (скала) Тролтунга турысты рабілі сэлфі.
- У (гара) і ў (вёска) вялося будаўніцтва.
- На (бераг) і ў (паляна) было сонечна.
- У (парк) і ў (плошча) праходзілі святы.
- На (поле) перад домам пасвіліся козы.
- Будучы на (гара) мы ішлі па пешай (сцежка).
- На (плошча) выступаў ансамбль.
- У (востраў) і ў (парк) можна даехаць на пароме.
- На (бераг) фіёрду прычаліў карабель.
📘 Практыкаванне. Надайце назоўнікам мужчынскага роду форму роднага склону адзіночнага ліку.
- Гід стаміўся ад __________, __________ і __________. (паход, пад’ём, спуск)
- Мы не змаглі дайсці да вяршыні без __________ (гід).
- Ён добра ведае гісторыю гэтага __________ (горад).
- На даху __________ (дом) у фіёрдзе ляжалі гурбы __________ (снег).
- Мы чакалі __________ на (жыхар) Нарвегіі каля __________ (парог) старога __________ (музей).
- Я не маю часу для __________ (смутак) і __________ (адчай) перад пад’ёмам у горы.
- Турысцкая група прыйшла без __________, __________ і __________ (кампас, пальнік, заплечнік).
- У гэтай краме мы не змаглі набыць __________ і __________ (хлеб, сыр).
- Стрэлкі __________ спыніліся на вяршыні. (гадзіннік)
- Я застаўся без свайго __________ (нататнік), бо пакінуў яго каля __________ (бераг) фіёрду.
- Ён перажыў шмат __________ (боль) падчас маршрутаў.
- Мы пабачылі новае абсталяванне для __________ (тэлескоп).
- Дзіця крычала ад __________ і __________, калі пачула шум вадаспаду. (жах, спалох)
- Мы вымералі вышыню аднаго __________ (пік) у гарах Нарвегіі.
- На стале не было __________, __________ і __________ (асадка, мапа, фотаапарат).
- Гэты пропуск не можа лічыцца дзейсным без __________ (подпіс) кіраўніка групы.
- Ён застаўся каля __________ (бераг) і чакаў астатніх.
- Мы пазбягалі __________ (холад) на ўзбярэжжы.
- Без __________ (сябар) было цяжка падарожнічаць.
- Я пачуў гук __________ (параход) у порце.