Lekcja 7. Odmiana rzeczowników rodzaju żeńskiego zakonczonych na -a
З пляцоўкі Мова для ўсіх!
🧵 Odmiana rzeczowników rodzaju żeńskiego zakończonych na -a
У польскай мове назоўнікі жаночага роду, што заканчваюцца на -a, змяняюцца па склонах (przypadki) наступным чынам:
| Склон (Przypadek) | Пытанні | Форма слова | Прыклад |
| Mianownik (М.) | kto? co? | mama | To jest mama. (Гэта мама.) |
| Dopełniacz (D.) | kogo? czego? | mamy | Nie ma mamy. (Няма мамы.) |
| Celownik (C.) | komu? czemu? | mamie | Daję prezent mamie. (Дару падарунак маме.) |
| Biernik (В.) | kogo? co? | mamę | Widzę mamę. (Бачу маму.) |
| Narzędnik (N.) | z kim? z czym? | z mamą | Idę z mamą. (Іду з мамай.) |
| Miejscownik (М.) | o kim? o czym? | o mamie | Mówię o mamie. (Гавару пра маму.) |
У параўнанні з беларускаю моваю адметнымі з’яўляюцца формы для вінавальнага (biernik), творнага (narzędnik), у якіх ужываюцца канчаткі -ę (замест -у) і -ą (замест -ай/-аю).
| Mianownik | Dopełniacz | Celownik | Biernik | Narzędnik | Miejscownik |
| dziewczyna | dziewczyny | dziewczynie | dziewczynę | z dziewczyną | o dziewczynie |
👵 mama – мама
- To jest moja ___________(mama).
- Nie ma ___________ (mama) w domu.
- Daję prezent ___________(mama).
- Widzę ___________(mama) w kuchni.
- Rozmawiam z ___________(mama).
- Myślę o ___________(mama) codziennie.
👧 dziewczyna
- To jest moja ___________ (dziewczyna). (Гэта мая дзяўчына.)
- Nie znam tej ___________(dziewczyna). (Не ведаю гэтай дзяўчыны.)
- Piszę list do ___________(dziewczyna). (Пішу ліст дзяўчыне.)
- Spotykam ___________(dziewczyna) codziennie. (Сустракаю дзяўчыну кожны дзень.)
- Spaceruję z ___________(dziewczyna) po parku. (Гуляю з дзяўчынай па парку.)
- Marzę o ___________(dziewczyna) z mo[j]ich snów (снуф). (Мару пра дзяўчыну з маіх сноў.)
📚 Ważna uwaga:
Калі слова жаночага роду ў аснове сканчвалася на t, то ў форме давальнага і меснага склону будзе канчатак -cie. Калі на — -k, тады ў гэтых скулонах будзе канчатак -ce.
Калі слова сканчваецца, на -r, то ў гэтых слоках будзе канчатак -rz.
| Mianownik | Dopełniacz | Celownik | Biernik | Narzędnik | Miejscownik |
| kobieta | kobiety | kobiecie | kobietę | z kobietą | o kobiecie |
| lekarka | lekarki | lekarce | lekarkę | z lekarką | o lekarce |
| sąsiadka | sąsiadki | sąsiadce | sąsiadkę | z sąsiadką | o sąsiadce |
| nauczycielka | nauczycielki | nauczycielce | nauczycielkę | z nauczycielką | o nauczycielce |
| siostra | siostry | siostrze | siostrę | z siostrą | o siostrze |
📘 Odmiana przez przypadki – rzeczowniki żeńskie na -a
👉 Uzupełnijcie każde zdanie odpowiednią formą rzeczownika w nawiasie.
(Устаўце правільную склонавую форму назоўніка ў дужках.)
kobieta
- To jest miła ___________(kobieta). (Гэта прыемная жанчына.)
- Nie znam tej ___________(kobieta). (Я не ведаю гэтай жанчыны.)
- Dziękuję ___________(kobieta) za pomoc. (Дзякую жанчыне за дапамогу.)
- Widzę ___________(kobieta) na ulicy. (Бачу жанчыну на вуліцы.)
- Rozmawiam z ___________(kobieta) z sąsiedztwa (соунщецтва). (Размаўляю з жанчынай з суседства.)
- Myślę o ___________(kobieta), którą spotkałem. (Думаю пра жанчыну, якую сустрэў.)
👩⚕️ lekarka
- To moja ___________(lekarka). (Гэта мая доктарка.)
- Szukam dobrej ___________(lekarka). (Шукаю добрую доктарку.)
- Wierzę ___________(lekarka), że pomoże. (Веру доктарцы, што яна дапаможа.)
- Widzę ___________(lekarka) w gabinecie. (Бачу доктарку ў кабінеце.)
- Rozmawiam z ___________(lekarka) o leczeniu. (Размаўляю з доктаркай пра лячэнне.)
- Pytam o ___________(lekarka), którą poleciłeś. (Пытаюся пра доктарку, якую ты параіў.)
👩🏫 nauczycielka
- ___________(nauczycielka) tłumaczy nowy materiał. (Настаўніца тлумачыць новы матэрыял.)
- Nie lubię tej ___________(nauczycielka). (Не люблю гэтай настаўніцы.)
- Dziękuję ___________(nauczycielka) za lekcję. (Дзякую настаўніцы за ўрок.)
- Widzę ___________(nauczycielka) na korytarzu. (Бачу настаўніцу ў калідоры.)
- Rozmawiam z ___________(nauczycielka) po zajęciach. (Размаўляю з настаўніцай пасля заняткаў.)
- Myślę o ___________(nauczycielka) z podstawówki. (Думаю пра настаўніцу з пачатковай школы.)
🧑🤝🧑 sąsiadka
- To moja ___________(sąsiadka). (Гэта мая суседка.)
- Nie widzę ___________(sąsiadka) od wczoraj. (Не бачу суседкі з учора.)
- Idę pomóc ___________(sąsiadka). (Іду дапамагчы суседцы.)
- Spotykam ___________(sąsiadka) w windzie. (Сустракаю суседку ў ліфце.)
- Rozmawiam z ___________ (sąsiadka) o pogodzie. (Размаўляю з суседкай пра надвор’е.)
- Myślę o ___________(sąsiadka), która się przeprowadziła. (Думаю пра суседку, якая пераехала.)
👧 siostra
- To moja ___________(siostra). (Гэта мая сястра.)
- Nie widzę ___________(siostra) od tygodnia. (Не бачу сястры ўжо тыдзень.)
- Piszę list do ___________(siostra). (Пішу ліст сястры.)
- Spotykam ___________(siostra) na ulicy. (Сустракаю сястру на вуліцы.)
- Spaceruję z ___________(siostra) po parku. (Гуляю з сястрой па парку.)
- Myślę o ___________ (siostra), która mieszka za granicą. (Думаю пра сястру, якая жыве за мяжой.)