Lekcja 2. Przymiotniki
Ćwiczenie 1. Рrzeczytajcie i przetłumaczcie wyrażenia
- Jestem wysoki i ładny.
- Jesteś miła, bo jesteś wesoła.
- Jest stary, ale bardzo dobry.
- Jest ładna i zawsze wesoła.
- Jest małe, ale szybkie.
- Jesteśmy głodni i zmęczeni.
- Jesteście brudni, więc idźcie się umyć.
- Są smutne, bo nie ma mamy.
- Są czyści i gotowi do szkoły.
- Dom jest duży i jasny.
- Kawa jest gorąca, ale bardzo dobra.
- Ciasto jest małe, ale smaczne.
- Pokój jest czysty i cichy.
- Samochód jest nowy, ale wolny.
- Dziewczynka jest chuda i bardzo wysoka.
- Chłopiec jest wesoły, bo jest z mamą.
- Szkoła jest duża i stara.
- Zupa jest zimna, ale smaczna.
- Komputer jest nowy i szybki.
- Miasto jest głośne, ale ciekawe.
📘 Формы прыметнікаў з назоўнікамі
У польскай мове прыметнік змяняецца і дапасоўваецца да назоўніка паводле трох катэгорый:
- Род (rodzaj: мужчынскі, жаночы, ніякі),
- Лік (liczba: адзіночны ці множны),
- Склон (przypadek: склон — як у назоўнікаў).
🔹 1. РОД (Rodzaj)
Прыметнік змяняецца ў залежнасці ад роду назоўніка, якога ён апісвае:
| Род | Прыметнік | Назоўнік | Прыклад |
| мужчынскі | nowy | dom (дом) | nowy dom – новы дом |
| жаночы | nowa | szkoła (школа) | nowa szkoła – новая школа |
| ніякі | nowe | okno (акно) | nowe okno – новае акно |
🔹 2. ЛІК (Liczba)
У множным ліку прыметнікі таксама мяняюцца:
| Лік | Прыметнік | Назоўнік | Прыклад |
| адзіночны | nowy | dom | nowy dom – новы дом |
| множны | nowe | domy | nowe domy – новыя дамы |
Ćwiczenie. Ułóżcie wyrażenia podobne do następującego (Складзіце выразы накшталт наступнага)
Wzór: duży kubek (B. kubek) → Ja widzę duży kubek. Kubek jest duży.
- mała filiżanka (B. filiżankę)
- nowy samochód (B. samochód)
- stary mężczyzna (B. mężczyznę)
- ładne drzewo (B. drzewo)
- wesoły chłopiec (B. chłopca)
- smutny chłopiec (B. chłopca)
- wesoła dziewczynka (B. dziewczynkę)
- brudna gąbka (B. gąbkę)
- gruby kot (B. kota)
- chudy kot (B. kota)
- szybki samochód (B. samochód)
- wolny pan (B. pana)
- zimne lody (B. lody)
- ciepła zupa (B. zupę)
- ładna filiżanka (B. filiżankę)
- brzydka gąbka (B. gąbkę)
- dobry chłopiec (B. chłopca)
- zły chłopiec (B. chłopca)
NB: У множным ліку форма прыметніка залежыць ад таго, ці паказвае назоўнк на асобу мужчынскага полу.
| Прыметнік | Назоўнік | Прыклад | |
| мужчынскі (асабовы) | nowi | studenci (студэнты) | nowi studenci – новыя студэнты |
| іншыя | nowe | książki | nowe książki – новыя кнігі |
Ćwiczenie: Wstaw właściwą formę przymiotnika „nowy”
(Устаўце правільную форму прыметніка „nowy” у множным ліку ў залежнасці ад роду назоўніка.)
Wzór / Узор:
nowy dom → nowe domy
nowy student → nowi studenci
- nowy samochód → __________ samochody
- nowy student → __________ studenci
- nowa książka → __________ książki
- nowy kot → __________ koty
- nowa koleżanka → __________ koleżanki
- nowy nauczyciel → __________ nauczyciele
- nowa szkoła → __________ szkoły
- nowy stół → __________ stoły
- nowy lekarz → __________ lekarze
- nowe dziecko → __________ dzieci
Ćwiczenie. Przeczytajcie dialog z podziałem na role.
Kasia: Cześć! Jak masz na imię?
(Прывітанне! Як цябе завуць?)
Tomek: Cześć! Mam na imię Tomek. A Ty?
(Прывітанне! Мяне завуць Томак. А цябе?)
Kasia: Jestem Kasią. Miło mi Cię poznać!
(Я Кася. Прыемна з табой пазнаёміцца!)
Tomek: Mi również miło. Gdzie studiujesz?
(Мне таксама прыемна. Дзе ты вучысься?)
Kasia: Studiuję na uniwersytecie w Lublinie. A Ty?
(Я вучуся ва ўніверсітэце ў Любліне. А ты?)
Tomek: Ja studiuję w Gdańsku. Uczę się języków obcych.
(Я вучуся ў Гданьску. Вучу замежныя мовы.)
Kasia: Super! Jakich języków się uczysz?
(Класна! Якія мовы ты вучыш?)
Tomek: Uczę się angielskiego i niemieckiego. A Ty?
(Я вучу ангельскую і нямецкую. А ты?)
Kasia: Ja uczę się francuskiego, ale trochę też hiszpańskiego.
(Я вучу французскую, але таксама трошкі і іспанскую.)
Tomek: Lubisz uczyć się języków?
(Ці любіш ты вучыцца мовам?)
Kasia: Tak, bardzo lubię! To moja pasja.
(Так, вельмі люблю! Гэта мая прыхільнасць.)
Tomek: Może kiedyś porozmawiamy po angielsku?
(Можа калі-небудзь паразмаўляем па-ангельску?)
Kasia: Jasne! To będzie dobra praktyka.
(Вядома! Гэта будзе добрая практыка.)
| Беларускае слова / выраз | Польскі адпаведнік |
| прывітанне | cześć |
| як цябе завуць? | jak masz na imię? |
| мяне завуць... | mam na imię... |
| я… (прадстаўленне сябе) | jestem... |
| прыемна пазнаёміцца | miło mi cię poznać |
| мне таксама прыемна | mi również miło |
| дзе ты вучысься? | gdzie studiujesz? |
| я вучуся | studiuję |
| ва ўніверсітэце | na uniwersytecie |
| у Гданьску / у Любліне | w Gdańsku / w Lublinie |
| вучыць замежныя мовы | uczyć się języków obcych |
| якія мовы ты вучыш? | jakich języków się uczysz? |
| ангельская | angielski |
| нямецкая | niemiecki |
| французская | francuski |
| іспанская | hiszpański |
| трошкі | trochę |
| любіць | lubić |
| мая прыхільнасць | moja pasja |
| гаварыць па-ангельску | rozmawiać po angielsku |
| можа калі-небудзь | może kiedyś |
| гэта будзе добрая практыка | to będzie dobra praktyka |
| вядома! | jasne! |