Koniugacja czasowników na -ować i odmiana zaimków on, ona

👂 Ćwiczenie na słuchanie

🎧 Polecenie: Proszę posłuchać zdań i przetłumaczyć je na język białoruski.

Podcast o Hobby Polaków

🧠 pracować — працаваць

📚 studiować — вучыцца (ва ўнівэрсытэце)

🎧 słuchować — слухаць

🎬 oglądować — глядзець

✍️ notować — запісваць (нататкаваць)

🛒 kupować — купляць

🎁 darować — дарыць

🧹 sprzątować — прыбіраць

🚶 spacerować — шпацыраваць

☎️ telefonować — тэлефанаваць

Teoria: czasowniki na -ować w czasie teraźniejszym

Wiele czasowników w języku polskim kończy się na -ować, np. pracować, kupować, studiować, telefonować.

W czasie teraźniejszym temat czasownika zwykle zmienia się tak:

-ować → -uję / -ujesz / -uje / -ujemy / -ujecie / -ują

Końcówki:

Liczba pojedyncza	Liczba mnoga
ja pracuję	my pracujemy
ty pracujesz	wy pracujecie
on / ona / ono pracuje	oni / one pracują

Uwaga o wymowie i pisowni

W formach pojawia się -uj-: pracuję, pracujesz, pracuje…
ą w pracują to nosówka: brzmi trochę jak „оун” (w zależności od wymowy).

Ćwiczenie. Proszę wstawić czasowniki zakończone na -ować w odpowiednią formę czasu teraźniejszego.

🧠 Ja często (pracować) w domu i czuję się spokojny po obiedzie.
💼 Ty dziś (pracować) długo, więc wieczorem jesteś zmęczony i cichy.
🌿 On rano (pracować) przy komputerze, a potem odpoczywa spokojnie na kanapie.
🍵 Ona teraz (pracować) w biurze i pije gorącą herbatę, żeby być spokojna.
🤝 My razem (pracować) w małym zespole i czujemy się zadowoleni po spotkaniu.
📅 Wy dziś (pracować) bardzo dużo, więc wieczorem chcecie tylko odpoczywać.
🏙️ Oni często (pracować) w centrum, ale czasem czują się zestresowani.
📚 Ja (studiować) na uniwersytecie i notuję nowe słowa, bo jestem ciekawy.
🎓 Ty (studiować) wieczorem i czujesz się zadowolony, kiedy wszystko rozumiesz.
👩‍🎓 Ona (studiować) w tym roku i czasem jest zmartwiona przed egzaminem.
👨‍🎓 My (studiować) razem i jesteśmy szczęśliwi, gdy mamy wolny weekend.
📝 Wy (studiować) pilnie, więc macie mało czasu na odpoczynek.
🎧 Ja (słuchować) cichej muzyki wieczorem i czuję się bardziej zrelaksowany.
🎶 Ty (słuchować) radia rano, bo chcesz mieć dobry nastrój.
🚗 Oni (słuchować) podcastu w samochodzie i są spokojni podczas drogi.
🎬 Ja (oglądować) serial po pracy i czuję się zmęczony, ale zadowolony.
📺 Ty (oglądować) wiadomości wieczorem i czasem jesteś smutny przez złe informacje.
🍿 My (oglądować) film razem i śmiejemy się, bo jest bardzo zabawny.
✍️ Ja zawsze (notować) ważne rzeczy w zeszycie, żeby nie być zestresowany.
🗒️ Wy (notować) nowe słowa na lekcji i czujecie się pewniej po ćwiczeniu.
🛒 Ja (kupować) świeże warzywa na targu i czuję się radosny w kuchni.
🎁 Ty (darować) mały prezent mamie i jesteś szczęśliwy, gdy ona się uśmiecha.
🧹 My dziś (sprzątować) mieszkanie, więc po pracy czujemy ulgę i spokój.
🚶‍♂️ On często (spacerować) po parku, kiedy jest smutny i potrzebuje ciszy.
☎️ Wy (telefonować) do rodziny w weekend i czujecie się lepiej po rozmowie.

1) Tabela: odmiana zaimków on / ona (wszystkie przypadki)

Przypadek (pytania)	on (męski)	ona (żeński)
Mianownik (kto? co?)	on	ona
Dopełniacz (kogo? czego?)	jego / go / niego	jej / niej
Celownik (komu? czemu?)	jemu / mu / niemu	jej / niej
Biernik (kogo? co?)	jego / go / niego	ją / nią
Narzędnik (z kim? z czym?)	nim	nią
Miejscownik (o kim? o czym?)	nim	niej

Uwaga: w wielu przypadkach masz trzy warianty (np. jego / go / niego). To normalne.

2) Kiedy używamy form z -n (niego, niemu, nim, niej, nią)?

✅ Po przyimkach (np. do, z, w, na, o, dla, przy, pod, nad, po, przed, obok, u).

To jest najważniejsza zasada.

Przykłady:

Idę do niego. / Idę do niej.
Rozmawiam z nim. / Rozmawiam z nią.
Myślę o nim. / Myślę o niej.
Jestem przy nim. / Jestem przy niej.

❌ Nie mówimy: do go, z mu, o go itd. — po przyimku musi być -n.

3) Kiedy używamy form krótkich (go, mu)?

Formy krótkie: go, mu (dla „ona” nie ma krótkiej typu je w tej tabeli — najczęściej mówimy ją, jej).

✅ Używamy, gdy zaimek:

nie jest podkreślony,
zwykle stoi w środku zdania,
brzmi naturalnie w mowie.

Przykłady:

Widzę go często.
Daję mu herbatę.
Znam go, ale nie lubię go słuchać.

4) Kiedy używamy form pełnych (jego, jemu)?

Formy pełne: jego, jemu (oraz często jej).

✅ Używamy, gdy:

zaimek jest na początku zdania,
chcemy podkreślić osobę,
robimy kontrast: „nie X, tylko Y”.

Przykłady:

Jego znam dobrze, ale ciebie nie znam.
Jemu ufam bardziej niż innym.
To jest prezent dla jej (podkreślenie).

5) Szybkie podsumowanie (do zapamiętania)

Po przyimku → zawsze -n: do niego, z nim, o niej, z nią.
W środku zdania, bez nacisku → krótkie: go, mu.
Na początku / z naciskiem → pełne: jego, jemu.

🌙 Myślę o (ona) w nocy, gdy pada deszcz i cisza.
☕ Daję (on) herbatę, bo jest zmęczony po pracy dzisiaj.
🧩 Rozumiem (on) lepiej teraz, więc jest mi spokojniej dzisiaj.
🎁 Daję prezent (ona), bo dzisiaj ma urodziny w domu.
🏠 Idę do (ona) po pracy, bo czuję się samotny dzisiaj.
😊 (on) dziś widzę w pracy i czuję spokój od rana.
📺 Oglądam film z (on) i śmiejemy się bardzo głośno.
🛒 Kupuję chleb dla (on), bo (on) nie ma czasu.
🧹 Sprzątam mieszkanie z (ona), więc jest nam lżej dzisiaj.
😌 Mówię do (ona) cicho, bo dziecko śpi już w domu.
📚 Piszę do (ona) wiadomość, bo chcę przeprosić dziś wieczorem.
🚶 Spaceruję z (on) po parku i czuję się szczęśliwy.
😤 Nie zgadzam się z (on), bo jestem zły po rozmowie.
🌿 Jestem wdzięczny (ona), bo pomaga mi w domu wieczorem.
🙂 Proszę (on) o pomoc, ale mówię spokojnie dzisiaj.
🎧 Słucham muzyki z (ona) i czuję ulgę po obiedzie.
🧠 (on) ufam, gdy mam stres i dużo obowiązków dzisiaj.
🛋️ Widzę (on) w salonie i pytam, czy odpoczywa teraz.
😔 (ona) spotykam w sklepie, ale nie pytam o nic.
🍲 Gotuję zupę dla (ona), bo dziś jest smutna i chora.
🤝 Spotykam się z (ona) w centrum i czuję ekscytację dzisiaj.
🕯️ Siedzę obok (on) i zapalam świecę, gdy ciemno.
😟 Nie znam (on) dobrze, ale pamiętam z zajęć.
📞 Dzisiaj dzwonię do (on), bo chcę mówić spokojnie wieczorem.
🏡 Wracam do (on) wieczorem, bo bez (on) jest mi źle.

📝 Ćwiczenie – zaimki „on” i „ona”

Proszę uzupełnić zdania, wpisując poprawną formę zaimka (on) lub (ona).

Proszę zwrócić uwagę, czy potrzebna jest forma:

– z -n (po przyimku),

– krótka (go, mu),

– pełna (jego, jemu, jej).

Proszę czytać zdania uważnie i wybrać formę, która pasuje do kontekstu.

🌙 Myślę o (ona) w nocy, gdy pada deszcz i cisza.
☕ Daję (on) herbatę, bo jest zmęczony po pracy dzisiaj.
🧩 Rozumiem (on) lepiej teraz, więc jest mi spokojniej dzisiaj.
🎁 Daję prezent (ona), bo dzisiaj ma urodziny w domu.
🏠 Idę do (ona) po pracy, bo czuję się samotny dzisiaj.
😊 (On) dziś widzę w pracy i czuję spokój od rana.
📺 Oglądam film z (on) i śmiejemy się bardzo głośno.
🛒 Kupuję chleb dla (on), bo (on) nie ma czasu.
🧹 Sprzątam mieszkanie z (ona), więc jest nam lżej dzisiaj.
😌 Mówię do (ona) cicho, bo dziecko śpi już w domu.
📚 Piszę do (ona) wiadomość, bo chcę przeprosić dziś wieczorem.
🚶 Spaceruję z (on) po parku i czuję się szczęśliwy.
😤 Nie zgadzam się z (on), bo jestem zły po rozmowie.
🌿 Jestem wdzięczny (ona), bo pomaga mi w domu wieczorem.
🙂 Proszę (on) o pomoc, ale mówię spokojnie dzisiaj.
🎧 Słucham muzyki z (ona) i czuję ulgę po obiedzie.
🧠 (On) ufam, gdy mam stres i dużo obowiązków dzisiaj.
🛋️ Widzę (on) w salonie i pytam, czy odpoczywa teraz.
😔 (Ona) spotykam w sklepie, ale nie pytam o nic.
🍲 Gotuję zupę dla (ona), bo dziś jest smutna i chora.
🤝 Spotykam się z (ona) w centrum i czuję ekscytację dzisiaj.
🕯️ Siedzę obok (on) i zapalam świecę, gdy ciemno.
😟 Nie znam (on) dobrze, ale pamiętam z zajęć.
📞 Dzisiaj dzwonię do (on), bo chcę mówić spokojnie wieczorem.
🏡 Wracam do (on) wieczorem, bo bez (on) jest mi źle.