Historia Polski

З пляцоўкі Мова для ўсіх!

Rozgrzewka do rozmowy. Proszę odpowiedzieć na pytania.

(Разагрэў для размовы. Калі ласка, адкажыце на пытанні.)

😊 Jakie emocje odczuwał Pan dzisiaj?

(Якія эмоцыі Вы сёння адчувалі?)

🌅 Co zdążył Pan zrobić rano?

(Што Вы паспелі зрабіць раніцаю?)

📅 Co zrobił Pan wczoraj?

(Што Вы зрабілі ўчора?)

🔮 Co będzie Pan robił jutro?

(Што Вы будзеце рабіць заўтра?)

🌙 Co zazwyczaj robi Pan wieczorami?

(Што Вы звычайна робіце вечарамі?)

💼 Czy miał Pan dzisiaj dużo pracy?

(Ці мелі Вы сёння шмат працы?)

🍽️ Co jadł Pan dzisiaj na obiad?

(Што Вы сёння елі на абед?)

🚶 Czy wyszedł Pan dzisiaj na spacer?

(Ці выходзілі Вы сёння на шпацыр?)

📖 Czy czytał Pan ostatnio coś ciekawego?

(Ці чыталі Вы апошнім часам нешта цікавае?)

🎧 Jakiej muzyki słuchał Pan ostatnio?

(Якую музыку Вы слухалі апошнім часам?)

Słownictwo: https://wordwall.net/resource/102703554

Ćwiczenie. Proszę przeczytać zdania i zrozumieć ich znaczenie.

(Практыкаванне. Калі ласка, прачытайце сказы і зразумейце іх сэнс.)

  1. 🛡️ Państwo polskie powstało dawno i miało długą historię. (Польская дзяржава ўзнікла даўно і мела доўгую гісторыю.)
  2. 👑 Pierwsi królowie Polski mieszkali w ważnych grodach. (Першыя каралі Польшчы жылі ў важных гарадах-крэпасцях.)
  3. 🏰 Stary zamek w Krakowie stoi nad rzeką Wisłą. (Стары замак у Кракаве стаіць над ракой Вісла.)
  4. 📖 Historia Polski jest długa i pełna ciekawych wydarzeń. (Гісторыя Польшчы вельмі доўгая і поўная цікавых падзей.)
  5. 📜 Ważne dokumenty państwowe przechowuje się w archiwach. (Важныя дзяржаўныя дакументы захоўваюцца ў архівах.)
  6. ⚔️ Słynna bitwa pod Grunwaldem była wielkim zwycięstwem. (Славутая бітва пад Грунвальдам была вялікай перамогай.)
  7. 🗡️ Polscy rycerze w bitwie walczyli odważnie. (Польскія рыцары ў бітве змагаліся адважна.)
  8. 📚 Tradycje polskie i europejskie często się łączą. (Польскія і еўрапейскія традыцыі часта пераплятаюцца.)
  9. 🤝 Unia Polski z Litwą zmieniła historię regionu. (Саюз Польшчы з Літвой змяніў гісторыю рэгіёна.)
  10. 🛡️ Złoty wiek kultury przyniósł rozwój sztuki i nauki. (Залаты век культуры прынёс развіццё мастацтва і навукі.)
  11. 🕰️ Dawne czasy historii są opisywane w podręcznikach. (Даўнія часы гісторыі апісваюцца ў падручніках.)
  12. 🗺️ Granice Polski zmieniały się przez wiele lat. (Межы Польшчы змяняліся на працягу многіх гадоў.)
  13. 🛕 Stare kościoły i zamki przyciągają turystów. (Старыя касцёлы і замкі прыцягваюць турыстаў.)
  14. 🎖️ Ważne postacie historyczne mają swoje pomniki. (Важныя гістарычныя постаці маюць свае помнікі.)
  15. 🕊️ Walka o wolność kraju była trudna i długa. (Барацьба за свабоду краіны была цяжкая і доўгая.)
  16. 🛡️ Obrona kraju była trudna podczas wielu wojen. (Абарона краіны была цяжкая падчас многіх войнаў.)
  17. 🚩 Powstania narodowe w Polsce zmieniły bieg historii. (Нацыянальныя паўстанні ў Польшчы змянілі ход гісторыі.)
  18. 🐎 Polska husaria w historii słynęła z odwagi. (Польская гусарыя ў гісторыі славілася адвагай.)
  19. 🕍 Średniowieczne miasta polskie miały wysokie mury. (Сярэднявечныя польскія гарады мелі высокія муры.)
  20. 🔥 Wojna zmieniła wiele miast i wiosek. (Вайна змяніла многія гарады і вёскі.)
  21. 📜 Pisano nowe prawa, aby uporządkować kraj. (Пісалі новыя законы, каб упарадкаваць краіну.)
  22. 🎺 Wojsko polskie maszerowało przez centrum miasta. (Польскае войска ішло маршаваць праз цэнтр горада.)
  23. 🗝️ Ważne decyzje królów wpływały na całe państwo. (Важныя рашэнні каралёў уплывалі на ўсю дзяржаву.)
  24. 🏞️ Dawne ziemie polskie leżą w różnych częściach Europy. (Даўнія польскія землі ляжаць у розных частках Еўропы.)
  25. 🌍 Polska w historii Europy odgrywa ważną rolę. (Польшча ў гісторыі Еўропы адыгрывае важную ролю.)

⭐ Archaiczne czasowniki

  • 🍽️ jeść (jem, je, jedzą) — есці
  • 💧 pić (piję, pije, piją) — піць
  • 🚶 iść (idę, idzie, idą) — ісці
  • 🕒 wiedzieć (wiem, wie, wiedzą) — ведаць

⭐ Ćwiczenie: Wstawcie właściwą formę (Teraźniejszy)

(Устаў правільную форму цяперашняга часу)

  1. 🏰 Ja ______ dużo o historii Polski. (wiedzieć) (Я ведаю шмат пра гісторыю Польшчы.)
  2. 📜 On ______, gdzie jest stara kronika w bibliotece. (wiedzieć) (Ён ведае, дзе знаходзіцца старая хроніка ў бібліятэцы.)
  3. 🏛️ Ona ______ do zamku Wawel z klasą. (iść) (Яна ідзе ў замак Вавель з класам.)
  4. 🍎 My ______ obiad przed zwiedzaniem muzeum. (jeść) (Мы ядім абед перад аглядам музея.)
  5. 💧 Ty ______ wodę podczas przerwy. (pić) (Ты п’еш ваду падчас перапынку.)
  6. 📚 Oni dobrze ______, kto był pierwszym królem Polski. (wiedzieć) (Яны добра ведаюць, хто быў першым каралём Польшчы.)
  7. 🚶 Ja teraz ______ na lekcję historii. (iść) (Я зараз іду на ўрок гісторыі.)
  8. 🍽️ On zawsze ______ dużo na szkolnych wyjazdach. (jeść) (Ён заўсёды ясть / ядзе шмат на школьных выездах.)
  9. 💧 Oni często ______ sok na wycieczce. (pić) (Яны часта п’юць сок на экскурсіі.)
  10. 🕒 My dobrze ______, gdzie jest stary zamek w Krakowie. (wiedzieć) (Мы добра ведаем, дзе стаіць стары замак у Кракаве.)
  11. 🚶 Oni codziennie ______ do szkoły pieszo. (iść) (Яны штодня ідуць у школу пешшу.)
  12. 🍲 Ja zwykle ______ zupę przed lekcją. (jeść) (Я звычайна яду суп перад урокам.)
  13. 💦 Ona rzadko ______ kawę, częściej wodę. (pić) (Яна рэдка п’е каву, часцей ваду.)
  14. 🕒 Ty ______, kiedy zaczyna się lekcja historii? (wiedzieć) (Ты ведаеш, калі пачынаецца ўрок гісторыі?)
  15. 🚶 My teraz ______ do muzeum narodowego. (iść) (Мы зараз ідзём у нацыянальны музей.)

⭐ Podstawowe czasowniki I grupy

  • 📝 pisać (piszę, pisze, piszą) — пісаць
  • 🎯 chcieć (chcę, chce, chcą) — хацець

⭐ Ćwiczenie: Wstawcie właściwą formę (Teraźniejszy)

(Устаў правільную форму цяперашняга часу)

  1. 📝 Ja ______ list do kolegi. (pisać) (Я пішу ліст да сябра.)
  2. 🎯 On ______ odpocząć po lekcji. (chcieć) (Ён хоча адпачыць пасля ўрока.)
  3. 📝 Oni ______ projekt o historii Polski. (pisać) (Яны пішуць праект пра гісторыю Польшчы.)
  4. 🎯 Ja ______ poznać więcej o królach Polski. (chcieć) (Я хачу даведацца больш пра каралёў Польшчы.)
  5. 📝 Ona ______ notatki na lekcji. (pisać) (Яна піша нататкі на ўроку.)
  6. 🎯 My ______ zobaczyć stary zamek. (chcieć) (Мы хочам убачыць стары замак.)
  7. 📝 Ty ______ krótki tekst o Warszawie. (pisać) (Ты пішаш кароткі тэкст пра Варшаву.)
  8. 🎯 Oni ______ kupić bilety do muzeum. (chcieć) (Яны хочуць купіць білеты ў музей.)
  9. 📝 My ______ pracę domową razem. (pisać) (Мы пішам дамашняе заданне разам.)
  10. 🎯 Ona ______ zwiedzić Kraków. (chcieć) (Яна хоча агледзець Кракаў.)
  11. 📝 Ja ______ ćwiczenia w zeszycie. (pisać) (Я пішу практыкаванні ў сшытку.)
  12. 🎯 Ty ______ obejrzeć film o Polsce. (chcieć) (Ты хочаш паглядзець фільм пра Польшчу.)
  13. 📝 On ______ artykuł o słynnych bitwach. (pisać) (Ён піша артыкул пра знакамітыя бітвы.)
  14. 🎯 My ______ nauczyć się nowych słów. (chcieć) (Мы хочам вывучыць новыя словы.)
  15. 📝 Oni ______ odpowiedzi na quiz. (pisać) (Яны пішуць адказы на віктарыну.)

⭐ Podstawowe czasowniki II grupy

  • 🗣️ mówić (mówię, mówi, mówią) — гаварыць
  • 🤝 prosić (proszę, prosi, proszą) — прасіць
  • ❤️ lubić (lubię, lubi, lubią) — любіць
  • 🛏️ spać (śpię, śpi, śpią) — спаць
  • 🧠 myśleć (myślę, myśli, myślą) — думаць
  • 👀 widzieć (widzę, widzi, widzą) — бачыць
  • 👂 słyszeć (słyszę, słyszy, słyszą) — чуць

⭐ Ćwiczenie: Wstawcie właściwą formę (Teraźniejszy)

(Устаў слушную форму цяперашняга часу)

🤝 prosić

  1. 🤝 Ja ______ o pomoc kolegę z klasy. (prosić) (Я прашу дапамогі ў аднакласніка.)
  2. 🤝 On ______ nauczyciela o dodatkowe wyjaśnienie. (prosić) (Ён просіць настаўніка дадатковага тлумачэння.)
  3. 🤝 Oni ______ rodziców o pozwolenie na wycieczkę. (prosić) (Яны просяць дазволу ад бацькоў на экскурсію.)

❤️ lubić

  1. ❤️ Ja ______ oglądać filmy o historii. (lubić) (Я люблю глядзець фільмы пра гісторыю.)
  2. ❤️ Ona ______ stary zamek w Malborku. (lubić) (Яна любіць стары замак у Мальбарку.)
  3. ❤️ Oni ______ wycieczki po muzeach. (lubić) (Яны любяць экскурсіі па музеях.)

🛏️ spać

  1. 🛏️ Ja dziś długo ______, bo jestem zmęczony. (spać) (Я сёння доўга сплю, бо стомлены.)
  2. 🛏️ On zawsze ______ w weekend. (spać) (Ён заўсёды спіць у выходныя.)
  3. 🛏️ Oni teraz ______ w autobusie szkolnym. (spać) (Яны зараз спяць у школьным аўтобусе.)

🧠 myśleć

  1. 🧠 Ja często ______ o ważnych wydarzeniach historycznych. (myśleć) (Я часта думаю пра важныя гістарычныя падзеі.)
  2. 🧠 Ona długo ______ nad odpowiedzią. (myśleć) (Яна доўга думае над адказам.)
  3. 🧠 Oni ______ o planach na weekend. (myśleć) (Яны думаюць пра планы на выходныя.)

👀 widzieć

  1. 👀 Ja dobrze ______ tablicę z datami. (widzieć) (Я добра бачу дошку з датамі.)
  2. 👀 On ______ mapę Polski na ścianie. (widzieć) (Ён бачыць мапу Польшчы на сцяне.)
  3. 👀 Oni ______ stary zamek z okna autobusu. (widzieć) (Яны бачаць стары замак з акна аўтобуса.)

👂 słyszeć

  1. 👂 Ja jasno ______ głos nauczyciela. (słyszeć) (Я ясна чу́ю голас настаўніка.)
  2. 👂 Ona dobrze ______ pytanie kolegi. (słyszeć) (Яна добра чуе пытанне аднаго з вучняў.)
  3. 👂 Oni ______ dzwonek na przerwę. (słyszeć) (Яны чу́юць званок на перапынак.)

🧩 Ćwiczenie: Przymiotniki w liczbie mnogiej (rodzaj męskoosobowy)

(Устаўце прыметнікі ў правільнай форме множнага ліку мужчынскага роду.)

  1. 👨 (Młody) chłopcy idą do szkoły. (Маладыя хлопцы ідуць у школу.)
  2. 👨‍🏫 (Nowy) nauczyciele pracują w naszej szkole. (Новыя настаўнікі працуюць у нашай школе.)
  3. 🧑‍💼 (Sympatyczny) koledzy pomagają mi w pracy. (Сімпатычныя калегі дапамагаюць мне на працы.)
  4. 👨‍👨‍👦 (Dobry) ojcowie spędzają (III) czas z dziećmi. (Добрыя бацькі праводзяць час з дзецьмі.)
  5. 🧑‍🎓 (Pilny) studenci dużo się uczą. (Працавітыя студэнты шмат вучацца.)
  6. 👨‍🔧 (Zajęty) pracownicy naprawiają samochody. (Занятыя рабочыя рамантуюць аўтамабілі.)
  7. 🧑‍🚒 (Odważny) strażacy pomagają ludziom. (Адважныя пажарныя дапамагаюць людзям.)
  8. 👨‍🎨 (Utalentowany) artyści malują piękne obrazy. (Таленавітыя мастакі малююць прыгожыя карціны.) obraz – карціна
  9. 👮 (Młody) policjanci stoją przed budynkiem. (Маладыя паліцэйскія стаяць перад будынкам.)
  10. 🧑‍✈️ (Doświadczony) piloci latają bardzo wysoko. (Дасведчаныя пілоты лётаюць вельмі высока.)
  11. 👨‍🍳 (Znany) kucharze pracują w tej restauracji. (Вядомыя кухары працуюць у гэтым рэстаране.)
  12. 👨‍⚕️ (Miły) lekarze rozmawiają z pacjentami. (Прыемныя лекары размаўляюць з пацыенттамі.)
  13. 👨‍🎓 (Grzeczny) uczniowie słuchają nauczycielki. (Выхаваныя вучні слухаюць настаўніцу.)
  14. 👨‍🔬 (Ciekawy) naukowcy robią eksperymenty. (Цікавыя навукоўцы праводзяць эксперыменты.)
  15. 👨‍🏫 (Mądry) profesorowie piszą książki. (Разумныя прафесары пішуць кнігі.)
  16. 👨‍🌾 (Pracowity) rolnicy zbierają zboże. (Працавітыя земляробы збіраюць збожжа.)
  17. 👨‍🎤 (Popularny) piosenkarze śpiewają na scenie. (Папулярныя спевакі спяваюць на сцэне.)
  18. 👨‍👩‍👦‍👦 (Wesoły) bracia tańczą na imprezie. (Вясёлыя браты танчаць на вечарыне.)
  19. 👨‍🚀 (Odważny) astronauci lecą w kosmos. (Адважныя астранаўты ляцяць у космас.)

👨‍💻 (Młody) informatycy piszą programy.

(Маладыя праграмісты пішуць праграмы.)

Узята з "https://wiki.mdu.by/index.php?title=Historia_Polski&oldid=1834"