Якуб Колас
З пляцоўкі Мова для ўсіх!
Месны склон + Біяграфія Якуба Коласа
Пытанні меснага склону:
- у кім? чым? → у торбе, у аўтобусе, у яблыку, у заплечніку, у гаманцы, у пакеце, у хустцы, у крэсле, у грушы
- на кім? чым? → на цягніку, на самалёце, на таксоўцы, на машыне, на матацыкле, на самакаце, на вазку
- пры кім? чым? → пры матулі, пры каце, пры сабаку, пры зайцы, пры лісе, пры мядзведзі, пры ваўкУ
- па кім? чым (по кому? по чему?) → па правіле, па законе, па слове
- аб кім? чым? → аб хлопчыку, аб дзяўчыне, аб ваўку
Схема:
- -ка (ж.р.) → -цы: казка (ж.р.) → у казцы
- -ка (ж.р.) (націск.) → рака → у рацэ
- -к (м.р., н.р.) → -ку: парк → у парку
- -г → -зе: парог → на парозе
- зацвярдзелы зычны (Ж, Ш, Дж, Ч, Р + Ц) → -ы: плошча → плошчы
- мяккі зычны → -і: конь → кані
- астатнія выпадкі → -е: лес → у лесе
- у множным ліку → -ах: лясы → у лясах
Важная заўвага: калі дзеяслоў сканчваецца на “Т”, будзе адбывацца цеканне: балота → на балоце (цеканне)
Практыкаванне. Утварыце ад пададзеных ніжэй словаў формы меснага склону з дапамогаю прыметнікаў.
- У (Акінчыцы) ______, у Мінскім (павет), нарадзіўся Якуб Колас.
- У (Нясвіж) ______ ён скончыў настаўніцкую семінарыю.
- Па (дарога) ў Вільню ______ Якуб Колас наведаў буйныя гарады, будучы загадчыкам літаратурнага аддзела газеты “Наша Ніва”.
- У (Смольня) ______, дзе ён жыў з сям’ёй, ён сустрэў Янку Купалу.
- Жывучы ў (леснічоўка) Альбуць ______, Якуб Колас пісаў свае вершы і працаўладкаваўся на настаўніцкую працу.
- Жывучы ад 1921 года ў (Мінск) ______, ён працаваў у Акадэміі навук БССР.
- На (плошча Якуба Коласа) ______ ў Мінску ўсталяваны помнік паэту.
- Калі ён жыў у (Лунінец) ______, ён адкрыў прыватную школу для дзяцей чыгуначнікаў.
- У (Пінска) ______ Колас працаваў настаўнікам у 1911—1914 гадах.
- У (Масква) ______, у часы вайны, Якуб Колас знаходзіўся ва ўцякацтве (рус. беженстве).
- У (Стаўбцы) ______, на магіле Якуба Коласа, пастаўлены помнік.
- У (Ташкент) ______ таксама ёсць помнік Якубу Коласу.
- У (Вільня) ______ выйшлі многія яго зборнікі, уключаючы “Нёманаў дар”.
- У (Пінкавічы) ______ адкрыты музей Якуба Коласа.
- У Талачынскім (раён) ______ Колас працаваў у беларускай школе.
- На галоўнай (вуліца) Менска ______ ёсць вуліца, названая ў гонар Якуба Коласа.
- У Цэнтральная (бібліятэка) НАН Беларусі ______ захоўваецца вялікая колькасць матэрыялаў пра жыццё і творчасць Якуба Коласа.
- Ва (урочышча) Ласток ______ знаходзіцца дом, у якім Якуб Колас прабавіў частку свайго дзяцінства.
- У Смалявіцкім (раён) ______ Колас працаваў у Верхменскай народнай (вучэльня).