Эмоцыі. Паэзія. Месны склон (А1)
📝 Практыкаванне. Прачытайце назвы ўсіх эмоцый і адкажыце на падáдзенае вышэй (рус. приведённый выше) пытанне.
❓ Якія эмоцыі ты адчувала апошнім часам і чаму?
😊 радасць, 😌 задавальненне, 😔 сум, 😢 смутак, 😡 злосць, 😟 занепакоенасць, 😨 страх, 😱 спалох, 😱 жах, 😳 сорам, 🙏 удзячнасць, 😌 спакой, 😤 раздражненне, 😞 роспач, 😮 здзіўленне, 😴 стома, ✨ натхненне, 🤍 пяшчота, 🧊 абыякавасць, 😕 разгубленасць, 😔 крыўда, 😎 гонар, 💔 нянавісць, 😪 санлівасць, 🥰 замілаванне, 🤔 задуменнасць, 🕊️ воля, ❤️ каханне, 🧡 шчырасць, ⚖️ адказнасць, 🌱 надзея, 🥀 адзінота = самота, 😐 нуда, 😁 шчасце
Практыкаванне. Прачытайце падáдзеныя вéршы (рус. приведённые стихотворения). Адкажыце на пытанне:
Якія эмоцыі ў Вас выклікаюць падáдзеныя вéршы?
🌞 Я́нка Купа́ла
(1882, Вя́зынка — 1942, Масква́)
☀️ Со́нцу (1935)
🌞 Ой ты, маё со́нца,
✨ Як жа све́ціш я́сна!
❓ Дзе ж было́ ране́й ты,
😔 Як быў я няшча́сны?
👶 Як я ў малале́цтве
😶 Ра́дасці не ве́даў,
🕷️ Як за мной плялі́ся
💔 Бяда́ і го́ра сле́дам.
🚶 Як ішо́ў марко́тны,
🧭 Нé знаўшы даро́гі,
🚪 Абіва́ць з пакло́нам
🏰 Па́нскія паро́гі.
🌍 Як у [в] адзіно́цтве
🥾 Бáдзяўся па све́це,
🍂 Як младóсць загібла
🌸 У самы́м расцве́це.
🌞 Ой ты, маё со́нца,
✨ Як жа све́ціш я́сна!
❓ Дзе ж было́ ране́й ты,
😔 Як быў я няшча́сны?
Максі́м Багдано́віч
(1891, Мі́нск — 1917, Я́лта)
«Я хаце́ў бы спатка́цца з Ва́мі на ву́ліцы…» (1915)
🌙 Я хаце́ў бы спатка́цца з Ва́мі на ву́ліцы
🌌 У ці́хую сі́нюю но́ч
🗣️ І сказа́ць:
✨ «Ба́чыце гэ́тыя буйны́я зо́ркі,
⭐ Я́сныя зо́ркі Геркуле́са?
☀️ Да іх ляці́ць на́шае со́нца,
🌍 І нясе́цца за со́нцам зямля́.
❓ Хто мы такі́я?
🚶 То́лькі падаро́жныя — папу́тнікі
🌠 Сяро́д нябё́с.
🌱 Нашто́ ж на зямлі́
⚔️ Сва́ркі і зва́дкі, боль і го́рыч,
🕊️ Ка́лі ўсе мы ра́зам ляці́м
🌟 Да зор?»
🌱 Яку́б Ко́лас
(1882, Акíнчыцы — 1956, Мінск)
🌸 Вясна́ (1910)
🌷 Вясна́, вясна́
🌼 Жада́ная!
➡️ Ты пры́йдзеш зноў,
🔄 Ты ве́рнешся!
🎶 Вясё́лы спеў,
🙂 Прыве́тлівы
💧 Ва́ды́ ў руччах
👂 Пачу́ецца.
🌳 Ачне́цца гай
🎵 І з пе́снямі
🍃 Ў зялё́ны ліст
👗 Адзе́нецца.
🐦 Напо́ўніць лес
🎶 Птушы́ны свіст,
🌾 Траво́ю луг
🌱 Акры́ецца.
⛅ А з по́лудня
⚡ З мала́нкаю
☁️ Хмуры́начка
➡️ Наці́снецца,
🌩️ І пе́ршы гром,
🎼 Як му́зыка,
🤫 Тае́мна так
🎢 Прако́ціцца.
🌍 Зяме́лька ўся
🌊 Ўскалы́шацца,
🌧️ Дажджо́м я́на́
🫧 Абмы́ецца.
🌿 У прыро́дзе ўсё
👶 Наро́дзіцца,
✨ І маладо́сць
🔁 Ёй ве́рнецца.
😔 Ды то́лькі мне
🚫 Не ве́рнешся,
🚫 Не ве́рнешся
🍂 Ты, мо́ладасць.
🌷 Вясна́, вясна́
🌼 Жада́ная!
🔄 Ты ве́рнешся,
🔄 Ты ве́рнешся!
📝 Практыкаванне. Надайце назоўнікам у дужках формы меснага склону.
- 🌟 Ле́кар натхнё́ны, бо ко́жны дзень дапамага́е лю́дзям на (пра́ца) у сваі́м (кабіне́т).
- ❓ Студэ́нтка адка́звае на ве́льмі склада́нае пыта́нне на (ле́кцыя) па (а́лгебра).
- ✉️ Супрацо́ўнікі адка́зваюць на лісты́ ко́жную ра́ніцу на электро́ннай (по́шта) у асо́бнай электро́ннай (скры́ня).
- ⏳ Падаро́жнік не звярта́е ўва́гі на то́е, як прахо́дзіць час у (падаро́жжа).
- ❌ Вучані́ца баі́цца памылі́цца ў гэ́тым сло́ве ў кантро́льнай (рабо́та) у (а́ркуш) для адка́за́ў.
- 🧤 Хло́пец адзява́е ша́лік і свае́ пальча́ткі ў (калідо́р), а не ў (гасцё́ўня).
- 🧣 Дзяўчы́на надзява́е ша́лік пе́рад вы́хадам на (паро́г), бо ў (памяшка́нне) шмат людзе́й.
- 🧢 Дзе́ці надзява́юць ша́пкі на (стадыё́н) на (лёд) зімо́ю.
- 🚌 Пасажы́ры е́дуць у (аўто́бус) па (шашá) і про́сяць кірóўцу аб (дапамо́га).
- 🧊 Чалаве́к слі́згае па заме́рзлай (лу́жына) на (схіл) і мо́цна злуе́цца.
- 🎧 Сястра́ слу́хае му́зы́ку ў (сквер), каб супако́іцца.
- 🌊 Сябры́ адва́жна хо́дзяць па (стаў) у (го́рад), бо ён ужо́ ца́лка́м замё́рз.
- 🌿 Туры́сты шпацыру́юць на све́жым (паве́тра) і адчува́юць ра́дасць.
- 😟 Кліе́нт занепако́ены пе́рад сустрэ́чай у (рэстара́цыя) а во́сьмай (гадзі́на) ра́ніцы.
- 😳 Студэ́нт адчува́е со́рам пасля́ памы́лкі на (семіна́р).
- 😲 Карыста́льнікі здзіві́ліся нечака́най навіне́ ў (інтэрнэ́т) на праве́раным (сайт).
- ✍️ Ву́чань пі́ша што́сьці на (áркуш) папе́ры ў (клас) і стара́ецца не спяша́цца.
- 🏕️ Туры́сты зла́дзілі начле́г у (лес) на адкры́тым (паве́тра), і было́ ці́ха.
- 🖼️ Наста́ўніца любу́ецца прыго́жым краяві́дам на (выя́ва) у (энцыклапе́дыя).
📝 Практыкаванне. Надайце назоўнікам у дужках формы меснага склону.
Правіла: рус. -ге → бел. -зе
- 🎧 Супрацо́ўніцы супако́йваюцца, бо ў сакавіку́ слу́хаюць му́зыку ў [в] (о́фіс) ці до́ма на (верáнда).
- 🏠 Айчы́м спако́йны, бо ў сту́дзені сядзі́ць у (кватэ́ра) і чыта́е ці́кавы арты́ку́л у (кні́га).
- 🧹 Браты́ задаво́леныя, бо ў тра́ўні прыбіра́юцца ў (віта́льня) і (спа́льня).
- 🚌 Дзядзька занепако́ены, бо ў сакавіку́ е́ду ў (аўто́бус) па слі́зкай (даро́га).
- 🌳 Цётка здзі́ўленая, бо ў чэ́рвені ба́чыць пту́шак у (гай) і на (по́ле).
- 👢 Мой стрыéчны брат пайшо́ў па валё́нкі, бо ў лі́пені знайшо́ў іх у гандлё́вым (цэнт[а]р) у (аддзе́л) з адзе́ннем по́бач з ха́таю.
- 📚 Вы ра́дыя, бо ў сне́жні чыта́еце ў све́тлай (гасцё́ўня) пры адкры́тым (акно́).
- 🔥 Дзед грэ́ецца, бо ў чэ́рвені сядзі́ць пры (печ) на (крэ́сла).
- 🛒 Мае стрыéчныя сёстры ра́дуюцца, бо ў лі́пені купля́юць праду́кты на (база́р).
- ❄️ Твая рóдная сястра сто́мленая, бо ў красавіку́ ідзе́ у (бо́ты) па мо́крым (снег).
- 🏙️ Мы занепако́еныя, бо ў сту́дзені шука́ем кабіне́т у (ко́рпус) універсітэ́та.
- ☕ Ма́ці ра́дасная, бо ў лю́тым пʼе гарба́ту на (ку́хня), сéдзячы пры мя́ккім (святло́).
- 🕯️ Мая стрыéчная сястра адчува́е цішыню́, бо ў красавіку́ запа́львае све́чку на (падло́га).
- 😲 Яны́ здзіві́ліся, бо ў сакавіку́ прачыта́лі незвыча́йную навіну́ ў (інтэрнэ́т) у (про́філь) свайго́ ся́бра.
- 🚶♀️ Дзяўчы́на спако́йная, бо ў лістапа́дзе паво́льна ідзе́ па (бе́раг) па (снег).
- 🏞️ Студэ́нты натхнё́ныя, бо ў ве́расні шпацыру́юць на (прыро́да) на (луг).
- 🍲 Мой родны брат удзя́чны, бо ў лю́тым пʼе цё́плую какаву ў (кавя́рня), а по́тым сядзíць ў (бар).
- 🌧️ Ён су́мны, бо ў жні́ўні до́ўга стаі́ць на мо́край (зямля́) пад дажджо́м.
- 🧸 Ка́лі́ хло́пчык чхнуў на футбо́льным (по́ле), я́му́ сказа́лі: «Ко́ціку ў ла́пку!»
- 🧣 Я раздражнё́ны, бо ў кастры́чніку на́шу́ нязру́чны ша́лік на (шы́я) і (пле́чы).
- 🏫 Мы ўдзя́чныя, бо ў тра́ўні сустрака́емся ў (кабіне́т) у (шко́ла) з усі́мі сваі́мі наста́ўнікамі.