Сіла волі
💬 Пытанні для пачатку заняткаў
1. 🌿 Як Вы прабавілі ўчорашні дзень?
2. 🎵 Якую песню Вы слухалі апошнім часам найчасцей і чаму?
3. 🌸 Ці глядзелі Вы нядаўна цікавы фільм? Што Вам у ім спадабалася?
4. 🌙 Калі б сёння ў Вас быў цалкам вольны вечар, як бы Вы яго прабавілі?
✍️ Практыкаванне. Перакладзіце сказы на беларускую мову
1. 🚗 Она приехала на работу по грунтовой дороге, покрытой кочками, и сказала, что давно не встречала таких плохих условий.
2. 💬 Если человек не умеет заводить разговор и никогда не говорит о делах, с ним быстро становится неинтересно.
3. 🏆 Как говорит тренер, в спорте высоких достижений мы говорим не о комфорте, а о силе воли и способности добиться наивысшего в данной ситуации результата.
4. 🩺 Это говорит о том, что спортсмен обязан либо выступить, либо честно признать, что он не в состоянии продолжать и может подвести команду.
5. 🏁 Если гонщик не может выйти на старт, его должен заменить запасной участник, который в состоянии соревноваться бок о бок с лидерами и финишировать вторым.
6. ⚠️ Несмотря на советы врача, он продолжал участвовать в гонке с незажившим плечом и рисковал усилить заражение крови.
7. 🚑 Он лечился несколько недель и чувствовал себя значительно лучше, но последствия огромной аварии ещё не прошли.
8. 🧠 Психологическое давление играет большую роль: даже самые быстрые гонщики иногда саморазрушаются, уходят из спорта, а спонсор расторгает контракт.
9. 👀 Диванные эксперты считают себя умными, но не отдают себе отчёта в том, насколько опасным может быть захватывающее зрелище перед глазами зрителей.
10.🪖 Даже самая современная экипировка может смягчить последствия падения, но не защитит никого от всех травм на скорости более двухсот километров в час.
11.🧘 Спортсмен должен учиться отдыхать так же серьёзно, как тренироваться: иногда лучше поболтать, сделать зарядку и пойти к врачу, чем рисковать здоровьем.
📜 Кароткая гісторыя карціны
1. 🎨 Карціну «Пагоня Ярылы» Язэп Драздовіч стварыў у 1921 годзе, калі вярнуўся на родную Дзісеншчыну.
2. 🗺️ У той час Заходняя Беларусь апынулася ў складзе Польшчы, а мастак актыўна займаўся беларускай культурна-асветніцкай дзейнасцю.
3. 📚 Драздовіч ствараў беларускія школы, вывучаў гісторыю роднага краю і супрацоўнічаў з Беларускім музеем імя Івана Луцкевіча ў Вільні.
4. 🔥 У «Пагоні Ярылы» мастак звярнуўся да містычных і фальклорных вобразаў, характэрных для яго творчасці пачатку 1920-х гадоў.
5. 🐎 Цэнтральны герой карціны імкліва рухаецца наперад, а полымя ў ягонай руцэ можна ўспрымаць як сімвал святла, абуджэння і перамогі над цемраю.
6. 🏰 Даследчыкі адзначаюць, што гэтае эпічнае палатно прадстаўляла ў Беларускім музеі ўяўленне Драздовіча пра вытокі старажытнай беларускай дзяржаўнасці.
7. 💪 Таму карціна звязаная не толькі з міфалогіяй, але і з ідэямі нацыянальнага адраджэння, непахіснасці і імкнення народа рухацца наперад.
🖼️ Практыкаванне. Апішыце карціну Язэпа Драздовіча «Пагоня Ярылы»
🎯 Заданне: Уважліва разгледзьце карціну і працягніце пачаткі сказаў. Апішыце герояў, пярэдні і задні планы, колеры, рух, настрой і галоўную думку твора.
🧩 Словы і выразы для апісання
вершнік, белы конь, агонь, цемра, неба, горад, крыж, дзікія звяры, на пярэднім плане, на заднім плане, у цэнтры, над, побач з, цемнаваты, чырвоны, яркі, трывожны, загадкавы, непахісны, імклівы, рухацца наперад, праганяць цемру, пераадольваць перашкоды, сіла волі, цвёрдасць характару
✍️ Пачаткі сказаў для апісання
1. 🔥 На карціне Язэпа Драздовіча «Пагоня Ярылы» мы бачым...
2. 🐎 У цэнтры карціны знаходзіцца вершнік, які...
3. 🌲 На пярэднім плане мастак адлюстраваў...
4. 🏙️ На заднім плане можна ўбачыць...
5. 🎨 На карціне пераважаюць цёмныя колеры, але ярка вылучаюцца...
6. 💪 Вершнік падаецца мне моцным і непахісным, таму што...
7. 🌅 На мой погляд, карціна сімвалізуе перамогу святла над цемрай, бо...
💬 Дадатковыя пытанні
1. 🐺 Куды бягуць дзікія звяры і чаго яны могуць баяцца?
2. 🔥 Чаму вершнік трымае ў руцэ агонь, а не зброю?
3. 🏇 Ці здаецца Вам, што конь спыніцца перад перашкодамі?
4. 😨 Якія пачуцці выклікае цёмная частка карціны?
5. 💡 Што ў гэтым творы можа сімвалізаваць сілу волі чалавека?
📜 Гісторыя стварэння верша
1. ✍️ Верш «Санет» («Паміж пяскоў Егіпецкай зямлі…») Максім Багдановіч напісаў у 1911 годзе.
2. 📚 У гэты перыяд паэт імкнуўся паказаць, што беларуская мова прыдатная не толькі для народных песень, але і для складаных класічных форм паэзіі.
3. 🏺 У аснову твора лёг аповед пра зерне, якое нібыта знайшлі ў старажытнай егіпецкай магіле.
4. 🌱 Нягледзячы на тое што зерне праляжала там тысячы гадоў, яно захавала жыццёвую сілу і пасля пасадкі прарасло.
5. 🇧🇾 Гэты вобраз Багдановіч ператварыў у сімвал беларускага народа, які доўгі час быў прыгнечаны і забыты.
6. 💪 Паэт верыў, што народны дух не знікне, а абудзіцца, праявіць сваю непахіснасць і здолее пераадолець усе перашкоды.
7. 🧑🏫 Твор прысвечаны Аляксандру Львовічу Пагодзіну — ураджэнцу Віцебска, гісторыку і філолагу-славісту, які з 1910 года працаваў прафесарам Харкаўскага ўніверсітэта.
8. 🕊️ Пагодзін выступаў за прызнанне нацыянальных рухаў і за права малых народаў развіваць сваю культуру і літаратурную мову, таму прысвячэнне яму верша пра абуджэнне народнага духу выглядае невыпадковым.
📖 Практыкаванне. Прачытайце верш уголас
🎯 Заданне: прачытайце верш выразна, звяртаючы ўвагу на інтанацыю, паўзы і лагічныя націскі. Падумайце, як яго галоўная думка звязаная з сілай волі, вытрымкай і непахіснасцю чалавека.
✒️ Максім Багдановіч
🌾 «Санет»
🖋️ Ахвярую А. Пагодзіну
💬 Беззаганны санет
📜 Варты адзін цэлай паэмы.
🇫🇷 Буало
🏜️ Паміж пяскоў Егіпецкай зямлі,
🌊 Над хвалямі сінеючага Ніла,
⚱️ Ужо колькі тысяч год стаіць магіла:
🌾 У гаршку насення жменю там знайшлі.
🌰 Хоць зернейкі засохшымі былі,
🔥 Усё ж такі жыццёвая іх сіла
🌱 Збудзілася і буйна ўскаласіла
🌾 Парой вясенняй збожжа на раллі.
🇧🇾 Вось сімвал твой, забыты краю родны!
💓 Зварушаны нарэшце дух народны,
🙏 Я верую, бясплодна не засне,
🚀 А ўперад рынецца, маўляў крыніца,
💧 Каторая магутна, гучна мкне,
🌍 Здалеўшы з глебы на прастор прабіцца.
💬 Пытанні пасля чытання
1. 🌱 Што здарылася з зернем, якое шмат гадоў праляжала ў магіле?
2. 💪 Якія чалавечыя якасці сімвалізуе жыццёвая сіла зерня?
3. 🪨 Як Вы разумееце выраз «з глебы на прастор прабіцца»?
4. 🏆 Ці можна параўнаць зерне з чалавекам, які насуперак цяжкасцям дамагаецца найвышэйшага выніку?
5. ⚖️ Чым сапраўдная сіла волі адрозніваецца ад бессэнсоўнай упартасці?
🔥 Які радок верша найбольш выразна перадае непахіснасць і імкненне рухацца наперад?