Сяброўства

Скланенне займеннікаў

Назоўны	ён	яна	яно	яны
Родны	яго	яе	яго	(й)іх
Давальны	яму	ёй	яму	(й)ім
Вінавальны	яго	яе	яго	(й)іх
Творны	з(ь) (й)ім	ёй / ёю	ім	(й)імі
Месны	на (й)ім	на ёй	на (й)ім	на (й)іх

Правіла:

ж.р.

(н)её → яе (яканне)
(н)ей → ёй
(н)ею → ёю

м.р. = н.р.

(н)его → яго (яканне)
(на) нём → (на) [й]ім: у вялікім лесе
(н)ему → яму (яканне)

мн. л.

(н)им → [й]ім
(н)их → [й]іх
(н)ими → [й]імі

✍️ Устаўце правільную форму займенніка:

Я часта размаўляю з (яна).
Мы заўсёды размаўляем разам з (яны) пра надвор’е.
Я вельмі ўдзячны (яна) за падтрымку.
Я ведаю (ён) з дзяцінства.
Яны часта прыгадваюць пра (яна) на сустрэчах.
Я дапамагаю (яны), калі адбываюцца цяжкія сітуацыі.
Я сустрэў (яна) у бібліятэцы.
Мы сябруем з (ён) ужо дзесяць гадоў.
Ты бачыў (яна) сёння ў школе?
Яны напісалі ліст (яна).
Я ганаруся (ён) і яго дасягненнямі.
Яна шчыра цікавіцца (яны) і іх жыццём.
Я заўсёды разлічваю на (яна).
Мы размаўлялі пра (ён) і яго погляды.
Яна прыйшла на дзень народзінаў з (ён).
Мы любім праводзіць час з(яны).
Я часта бачу (яна) ў кавярні.
Яны расказалі шмат цікавага пра (ён).
Мы шпацыравалі разам з (яна) і (ён).
Я заўважыў, што яна часта падтрымлівае (яна).
Ты можаш разлічваць на (яны) у цяжкую хвіліну.
Яны апавядалі пра падарожжа з (яна).
Я ведаю, што магу давяраць (ён).
Мы адпачывалі на моры разам з (яна).
Ты размаўляў з (яны) пасля ўрокаў?
Я ўспамінаю пра (ён) з цеплынёй.
Мы напісалі ліст (ён) з віншаваннямі.
Яна часта малюе (яна) у сваім дзённіку.
У мяне няма прэтэнзій да (яны).
Мы вельмі часта сустракаемся з (яны) у парку.

Практыкаванне. Вывучыце новую лексіку на тэму “Сяброўства”

Практыкаванне. Прачытайце тэкст, перакладаючы словы ў дужках на беларускую мову.

Сяброўства

(Настоящее) сяброўства — адна з (самых больших) каштоўнасцей (в жизни) чалавека. Яно не пра колькасць кантактаў у (телефоне) ці пра колькасць падпісантаў у (социальных) сетках. Гэта пра (доверие), узаемную падтрымку, паразуменне і гатоўнасць быць (рядом) — не толькі (в радости), але і тады, калі ўсё (сложно).

Сябра можна распазнаць не (сразу). Часта людзі (встречаются) выпадкова: у школе, (в университете), (на аботе) ці нават у падарожжы. (Сначала) вы проста размаўляеце, маеце нейкія (общие) тэмы, але толькі з цягам часу раскрываецца (настоящий) характар чалавека. І толькі час (показывает), хто з вамі мае зносіны шчыра, а хто — (пока) яму гэта зручна.

(Настоящий) сябар — гэта той, хто можа маўчаць разам з вамі і ўсё адно (понимать), што вас хвалюе. Ён не смяецца з вашых (слабстей), не (использует) вашы сакрэты супраць вас, не спаборнічае з вамі. Ён радуецца вашым (успехам), нібы сваім, і падтрымлівае вас у (трудные) жыццёвыя моманты. Ён не патрабуе (ничего) наўзамен і гатовы (помогать) ад шчырага сэрца.

(Дружба) — гэта (не только) гутарка і сумеснае баўленне (времени). Гэта (также) здольнасць прабачаць, не крыўдзіцца на дробязі, умець (ждать), разумець, сябар не можа (про вас забыть). Сяброўства — гэта ўменне быць (рядом даже) на адлегласці. Калі пасля (месяцев) маўчання вы сустракаецеся і (чувствуете) сябе так, быццам ніколі не разлучаліся — гэта і ёсць (настоящая дружба).

Яно правяраецца (временем), абставінамі, цяжкасцямі і (жизненными) выклікамі. (Нелегко) быць сябрам, (когда) вам зайздросна або калі вы ідзяце зусім рознымі (жизненными) шляхамі. Але калі (есть) узаемная павага, шчырасць і цеплыня — сяброўства пераадольвае (всё). Сапраўдны сябар — гэта не абавязкова чалавек, (с которым) вы добра бавілі час (вчера). Гэта (тот), каму вы можаш напісаць ва ўсялякі момант, ведаючы: ён (поймёт), не асудзіць і (поддержит).

Сяброўства — гэта адзін з найцаннейшых (подарков в нашей жизни). І калі яно непадробнае — яно (дороже) за ўсё астатняе.

Вышэйшая і найвышэйшая ступені параўнання

Правіла:

за + … / ад + ... → вышэйшая ступень
з усіх / сярод усіх→ найвышэйшая ступень

Ён быў дабрэйшым за ўсіх маіх знаёмых.
Ён быў найдабрэйшым з усіх маіх знаёмых.

✏️ Практыкаванне. Устаўце прыметнікі ці прыслоўі ў патрэбнай ступені параўнання (вышэйшай ці найвышэйшай) у залежнасці ад кантэксту.

Яна аказалася __________ (надзейны) сяброўкаю, чым я думала.
Алесь быў __________ (вясёлы) з усіх у нашай кампаніі.
Падчас цяжкасцей нашы адносіны сталі яшчэ __________ (трывалы).
Мне падаецца, што з ім яна паводзіцца __________ (шчыра), чым са мною, бо мне яна не распавядае сакрэтаў.
Мы сустрэліся ў __________ (зручны) час для нас абодвух.
Дзяцінства, праведзенае з сябрамі, — гэта __________ (шчаслівы) час у маім жыцці.
Пасля спрэчкі наша сяброўства стала нават __________ (мацны).
Мушу прызнаць, што Алесь — __________ (разумны) чалавек з усіх маіх сяброў.
Для размовы мы абралі __________ (ціхі) і __________ (прыгожы) кавярню з усіх, што ёсць у нашым горадзе.
Ты рэагаваў __________ (эмацыянальна), чым трэба было.
Часам нават __________ (просты) жэст можа значыць вельмі шмат.
Яна паступіла __________ (добры), чым я чакаў.
Яго псіхалагічны стан быў __________ (стабільны), таму ён не паддаваўся эмоцыям.
Гэта было __________ (прыемны) знаёмства, якое я калі-небудзь меў.
Мы прынялі __________ (разумны) рашэнне — не сварыцца праз дробязі.
Мы смяяліся __________ (гучна) і __________ (доўга), чым калі-небудзь раней.
Сяброўства стала __________ (каштоўны), калі мы пераехалі ў розныя гарады.
Міхась дапамагае мне __________ (ахвотна) за ўсіх маіх знаёмых.
Мы абмяркоўвалі гэтую тэму значна __________ (спакойна), чым учора.
Яна падрыхтавала __________ (смачныя) прысмакі з усіх, што я калі-небудзь каштаваў.
Мы адчувалі сябе __________ (бяспечна), калі аказаліся побач.
Іх адносіны сталі __________ (трывалы), калі яны пачалі размаўляць шчыра адно з адным.

Практыкаванне. Якія супольныя заняткі для сяброў Вы бачыце на ілюстрацыі?

Практыкаванне. Прачытайце і перакладзіце наступныя выразы на рускую мову.

сапраўднае сяброўства
важная частка жыцця
быць побач у цяжкую хвіліну
верыць адзін аднаму
не баяцца адкрыцца
мець блізкага чалавека
дзяліцца пачуццямі
разумець без слоў
падтрымліваць у цяжкія часы
шчыра парадаваць
слухаць і чуць
не асуджаць за памылкі
дараваць і забываць
захоўваць сувязь
сяброўства, праверанае часам
не губляць кантакт
пачаць размову з любой хвіліны
давяраць адзін аднаму
не карыстацца чужой слабасцю
быць шчырым да канца
не чакаць нічога ўзамен
памятаць важныя моманты
сяброўства без выгады
быць сабой
цаніць адзін аднаго
размаўляць па душах
супакоіцца побач з сябрам
смяяцца і плакаць разам
не трэба шмат слоў
сяброўства, што грэе душу

Паўтарэнне

✍️ Устаўце адпаведную форму займенніка ў дужках.

Я часта бачу (ён) у краме пасля працы.
Учора мы дапамагалі (яна) з цяжкім дамашнім заданнем.
Дзяўчынка ўжо спіць, таму нельга пры (яна) так гучна размаўляць.
Ты сёння пішаш ліст для (яны) у школе?
Я набыў прыгожы падарунак для (яна) на дзень народзінаў.
На (ён) быў капялюш з шырокімі палямі.
Ён чакае (яна) каля школы кожны працоўны дзень.
Мы доўга гаварылі з (яны) пра розныя праблемы падчас сустрэчы.
Ты слухаеш (ён) уважліва падчас заняткаў па музыцы?
Я вельмі ўдзячны (яна) за вялікую дапамогу ў праекце.
Яна патэлефанавала (ён) учора ўвечары пасля працы.
Мой тата дома — пры (ён) трэба размаўляць ветліва.
Мы ездзілі разам з (яны) на экскурсію ў горад.
Ён доўга глядзіць на (яна) і шчыра ўсміхаецца.
Ты чакаеш адказу ад (яна) на свой ліст?
Я сустрэў сяброў і размаўляў з (яны) паўвечара.
Мы падзяліліся навінамі з (ён) пасля сустрэчы ў офісе.
На (ёй) сёння была вельмі прыгожая незвычайная сукенка.
Я распавядаю гісторыю для (яна) на перапынку паміж заняткамі.
Мы абмяркоўвалі з (ён) планы на наступны тыдзень.
Ты дапаможа (яна) заўтра падрыхтавацца да экзаменаў?
Я чакаю ад (яны) ліст ўжо некалькі дзён запар.

Паўтарэнне

Практыкаванне 1. Перакладзіце займеннікі ў дужках на беларускую мову.

(н)им → ім её → яе (н)ей → ёй (на) нём → (на) ім (н)им → ім им → ім (н)их → іх (н)ими → імі	мне → мне меня → мяне тебе → табе тебя → цябе себе → сабе себя → сябе

Яна расказала (мне) пра (себя) і (её) дзіцячыя мары.
Ты нарэшце (рус. наконец-то) падзяліўся з (ним) сваёй ідэяй, і я ўдзячны (тебе).
Мы з сябрамі прыгатавалі вячэру, каб (ей) і (себе) ўзняць настрой.
Яна набывае падарункі не толькі (им), але і (себе).
Мы пачалі размаўляць пра (них) на той сустрэчы.
Яна напісала ліст (им), каб падзякаваць за падтрымку.
Я заўсёды разлічваю на (неё), калі (мне) патрэбна дапамога.
(Меня) вельмі здзівіла, калі ён (себя) так пачаў паводзіць.
Ён паверыў у (себя) пасля таго, як прачытаў (ей) свой верш.
Яна глядзела на (него) праз люстэрка і ўсміхалася.
Я дапамагу (тебе), калі ты будзеш у цяжкай сітуацыі.
Мы з (ней) паразмаўлялі пра (их) падарожжа.
Я ўспамінаю (себя) ў той час, калі (меня) узнагародзілі на гэтым конкурсе.
Ты часта пытаеш (меня), ці дапамагу я (тебе) з праектам.
Яна паглядзела на (себя) з боку і сказала, што ў (неё) ўсё атрымліваецца.
Мы з (ним) абмеркавалі (его) планы на будучыню.
Я вельмі радая за (её) дасягненні ў навучанні.
Яна запэўніла (рус. уверила) (меня) ў тым, што ўсе (её) мары здзейсняцца.
Яна заўсёды цікавіцца (их) справамі, але не забываецца і пра (себя).
Я не ведаю, як дапамагчы (им), калі яны не хочуць нават (тебя) слухаць.
Мы працавалі разам з (ней), але кожны думаў пра (себя).
Ты заўсёды думаеш пра (неё) і яе патрэбы.
Яна дапамагла (мне) ў вырашэнні гэтай праблемы.
Я спытаўся ў (них), ці ёсць у (них) час, каб дапамагчы (мне).
Мы з (ним) размаўлялі пра нашы планы на будучыню.
Я падзякаваў (тебе) за дапамогу ў працы над праектам.
Ён распавёў (тебе) тое, у чым не мог прызнацца самому (себе).
Яна заўсёды дапамагала (тебе) з усімі заданнямі.
Мы разам з (ним) абмяркоўвалі (их) планы на наступны год.

Практыкаванне 2. Устаўце слушную форму займенніка (ён, яна, яно, яны) ў адпаведным склоне.

Я доўга размаўляў з (яна) на лаўцы каля возера.
Мы часта сустракаемся з (яны) у той утульнай кавярні.
Я вельмі ўдзячны (ён) за падтрымку і мудрыя парады.
Яна спрабавала патэлефанаваць (ён), але (яна) ніхто не адказаў.
Я ведаю (яна) яшчэ з пачатковай школы.
Мы размаўлялі пра (яна) амаль увесь вечар.
Ты можаш давяраць (яна) — яна ніколі не падводзіць.
Мы былі разам з (яна) на канцэрце ўчора ўвечары.
Мы ганарымся (яны), бо яны многа зрабілі для нашай супольнасці.
Яна часта кажа пра (ён) з цеплынёй у голасе.
Я доўга шукаў (яны), але даведаўся, што яны з'ехалі на вакацыі.
Мы часта сустракаемся з (яны) у парку падчас шпацыру.
Ты гаварыў з (яна) пасля сустрэчы з (ён)?
Я заўважыў (яна) у кнігарні падчас таго, як яна шукала новыя раманы.
Мы атрымалі паштоўку ад (яны) з Гішпаніі.
Яна падзялілася дзіцячымі фотаздымкамі з (яна) і ўсміхнулася.
Я заўсёды спадзяюся на (яны) у складаных сітуацыях.
Мы напісалі (яна) ліст з запрашэннем на дзень народзінаў.
Я часта сустракаю (ён) у бібліятэцы.
Мы доўга ішлі разам з (яна) праз заснежаны лес.
Яна натхніла (ён) на добрую справу, таму ён вырашыў дапамагчы (яны).
Я адчуваю сувязь з (яна), нават калі мы далёка.
Ты можаш разлічваць на (ён) і (яна) — яны найнадзейнейшыя сябры.
Мы шчыра размаўлялі з (яны) да позняй ночы.
Я слухаў музыку разам з (яны) у [в] альтанцы.
Яны распавядалі цікавыя гісторыі пра (ён).
Мы падарожнічалі з (яны) па Белавежскай пушчы.
Я часта згадваю пра (яна) у сваіх запісах.

Практыкаванне 3. Устаўце ў пропускі слушныя формы прыметнікаў ці прыслоўяў у вышэйшай ці найвышэйшай ступені параўнання.

Правіла:

за + … / ад + ... / чым ... → вышэйшая ступень
з усіх / сярод усіх→ найвышэйшая ступень
Ён быў дабрэйшым за ўсіх маіх знаёмых.
Ён быў найдабрэйшым з усіх маіх знаёмых.

Мая новая праца стала __________ (цікавы), чым была летась (рус. в прошлом году).
Ваша прапанова была __________ (добры), чым спярша думала настаўніца.
Вучоба ў гэтым універсітэце аказалася __________ (лёгкі), чым я чакаў.
Мы выбралі __________ (прыгожы) парк для адпачынку з усіх, у якіх я быў у гэтым горадзе.
Пасля гэтага здарэння (рус. происшествия) ты пачаў __________ (сур'ёзна) ставіцца да гэтай працы.
Яна ўспамінала гэты __________ (вясёлы) выпадак у сваім жыцці.
На дзіва, пасля трэніроўкі я адчуваў сябе не __________ (блага), а __________ (добра), чым раней.
На гэты раз я напісаў кантрольную работу __________ (хутка), чым звычайна.
Гэтая кніга была __________ (цікавы) за ўсе іншыя.
Мы абралі __________ (ціхі) і __________ (зручны) гатэль для адпачынку сярод усіх у сталіцы.
Яна заўсёды прыходзіць на працу __________ (рана) ад усіх супрацоўнікаў.
Падчас сумеснай працы мы сталі __________ (блізкі), чым год таму.
Ён быў __________ (прыветлівы) з усіх, з кім я была знаёмая.
Гэты горад __________ (прыгожы) за ўсе іншыя, якія я наведваў.
Я адчуваў сябе __________ (камфортна), калі побач былі сябры.
Пасля таго як яны пачалі працаваць разам, іх сяброўства стала __________ (моцны).
Гэта быў __________ (гучны) канцэрт з усіх, што я калі-небудзь наведваў. Мне дагэтуль шуміць у вушах.
Яны змаглі разабрацца ў сітуацыі __________ (спакойна), чым чакалася.
Гэтая праца была __________ (цяжкі), чым усе, што я выконваў раней.
Ты паводзіш сябе __________ (смелы), калі размаўляеш з чужымі людзьмі.
Яна добра ведае гэты горад, бо яна тут жыве __________ (доўга) за мяне.