Тэма: Роварная справа

Пабудова ровара: https://wordwall.net/resource/98770978

Я ___ (трыма́ць) стырно́ і ___ (круці́ць) педа́лі ве́льмі асцяро́жна.
Мы ___ (правяра́ць) гальмо́ і ___ (рамантава́ць) ланцу́г пе́рад пае́здкаю.
Ты ___ (ста́віць) падно́жку і ___ (глядзе́ць) на адбівальнік у це́мры.
Яна́ ___ (зніжа́ць) ху́ткасць і ___ (пераклю́ча́ць) перада́чы.
Ён ___ (круці́ць) педа́лі і ___ (трыма́ць) стырно́ ўпэ́ўнена на даро́зе.
Мы ___ (чыстіць) по́крыўку і ___ (правяра́ць) шы́ну пасля́ до́ўгай пае́здкі.
Яны́ ___ (возяць) з сабою запча́сткі ў шабéце і ___ (рамантава́ць) ра́му самасто́йна.
Я ___ (звані́ць) звано́чкам і ___ (гледзець) на пешахо́даў.
Ён ___ (падыма́ць) сéдала і ___ (нала́джваць) амартыза́тар пе́рад ста́ртам.
Мы ___ (глядзе́ць) на ху́ткасць і ___ (кру́ціць) педа́лі ро́ўна.
Я́ны́ ___ (ста́віць) ліхта́рык і ___ (падклю́ча́ць) адбіваўнік.
Я ___ (трыма́ць) стырно́, ___ (кру́ці́ць) педа́лі і ___ (глядзе́ць) на даро́гу.
Ты ___ (рамантава́ць) спі́цы і ___ (правяра́ць) ко́лы пе́рад пае́здкай.
Я́на́ ___ (пераклю́ча́ць) перада́чы і ___ (трыма́ць) ро́ўны тэмп.
Мы ___ (карыста́цца) каро́бкай перада́ч і ___ (глядзе́ць) на адбіваўнік.
Ён ___ (чысціць) ланцу́г і ___ (рамантава́ць) гальмó пасля́ дажджу́.
Яны́ ___ (ста́віць) кры́лы і ___ (даставаць) запча́сткі з бага́жніка.
Я ___ (правяра́ць) ху́ткасць, ___ (кру́ці́ць) педа́лі і ___ (звані́ць) у звано́чак.
Ты ___ (нала́джваць) сядло́ і ___ (правяра́ць) амартыза́тар.
Мы ___ (рамантава́ць) по́крыўку і ___ (ста́віць) но́вую шы́ну.
Ён ___ (трыма́ць) стырно́, ___ (глядзе́ць) на даро́гу і ___ (пераклю́ча́ць) ху́ткасці.
Яна́ ___ (ста́віць) падно́жку і ___ (лажыць) су́мку ў бага́жнік.
Мы ___ (глядзе́ць) на адбівальнік і ___ (правяра́ць) звано́чак.
Яны́ ___ (чысціць) ро́вар, ___ (рамантава́ць) дэта́лі і ___ (насі́ць) запча́сткі туды-сюды.

Практыкаванне. Надайце пададзеным словам формы меснага склону з прыназоўнікамі на, у, пры, па:

Практыкаванне. Надайце пададзеным словам формы меснага склону з прыназоўнікамі на, у, пры, па:

🚲 праблемы ў (стырно), 🔵 гума на (кола), 🖼️ паломка ў (рама), 🦶 нага на (педаль), ⛓️ іржа на (ланцуг), 🪑 няроўнасць у (седала), 🛑 паломка ў (гальмо), 🛞 паветра ў (шына), 🛞 парэз на (покрыўка), 🪡 пагнутасць ў (спіца), 🌀 паломка ў (амартызатар), 💡 батарэйка ў (ліхтарык), 🔔 вечка на (званочак), ⚙️ няспраўнасць у (каробка перадач), ⏩ вялікая хуткасць на (дарога), 🦵 ровар на (падножка), 🧳 рэчы ў (багажнік), 🪽 бруд на (крыло), 🌟 пабітае шкло на (адбівальнік), 🧩 рамонт запчастак у (майстэрня), 🚴 паездка на (ровар), 🛣️ рух па (роварная сцежка), 🏪 пакупка ў (роварная крама), 🛠️ рамонт пры (роварная майстэрня), 🏆 спаборніцтва па (роварны спорт), 🪖 прабоіна ў (шалом), 🧤 пот у (пальчаткі), 📢 пазнаць па (сігнал), 🧱 паломка ў (калодка), 📏 паказанні на (спідометр), 🎒 ключ у (шабета), 🪛 паветра ў (помпа), 🔩 мутэрка на (шруба), 🔩 адтуліна ў (мутэрка), 🔗 злучэнне ў (звёны ланцуга), ⚙️ пясок на (зубчастае кола), ⚙️ алей на (падвалак), 🎒 рэчы ў (заплечнік), 🎈 паветра ў (камера), 🚴‍♂️ перамога ў (гонка), 🗺️ рух па (роварны маршрут), 🔦 батарэйкі ў (ліхтарык), 🚴‍♀️ шалом на (веласіпедыст)

Практыкаванне. Апішыце комікс.

🚴‍♀️ Практыкаванне. Вызначце, ці праўдзівыя наступныя сцверджанні пра роварны спорт.

🚲 У роварным спорце спаборніцтвы ладзяцца толькі зімою.
🏁 Роварныя гонкі могуць адбывацца як на дарозе, так і на стадыёне.
⛰️ У горным веласпорце спартсмены часта едуць па камяністых сцежках.
🪖 Усе ўдзельнікі павінны абавязкова насіць шалом.
🧤 Пальчаткі ў роварным спорце звычайна носяць толькі для прыгажосці.
⚙️ Каробка перадач дапамагае ехаць хутчэй на роўнай дарозе.
💨 Чым вышэй хуткасць, тым мацней супраціў ветру.
🔦 Роварныя ліхтары выкарыстоўваюцца толькі ўдзень.
🧰 Перад кожнай гонкай спартсмен правярае стан тормазаў і ланцуга.
🏆 Тур дэ Франс — адна з самых вядомых роварных гонак у свеце.
🌧️ Падчас дажджу роварныя гонкі заўсёды адмяняюць.
🧠 Роварны спорт патрабуе не толькі сілы, але і канцэнтрацыі.
🪛 Падчас гонкі спартсмен можа сам адрамантаваць паломку.
🛞 У гонках выкарыстоўваюцца шыны без паветра.
🌍 Роварны спорт з’яўляецца алімпійскім відам спорту.

🚴‍♀️ Практыкаванне. Устаўце форму належнай ступені параўнання прыметніка ці прыслоўя.

🚲 Новы ровар лягчэйшы, чым мой стары, таму ехаць на ім __________ (зручны).
🏞️ Гарадскія дарогі цяпер сталі __________ (роўны), чым некалькі гадоў таму.
⚙️ Прафесійныя ровары заўсёды __________ (дарагі), чым аматарскія мадэлі.
💨 Калі ланцуг чысты, рух становіцца __________ (плаўны).
🧠 Гэта спаборніцтва лічыцца __________ (цяжкі) у нашай краіне.
Раварыст ехаў (хуткі) за астатніх падчас роварнага заезду.
🧰 Рамонт у майстэрні быў __________ (хуткі), чым я чакаў.
🛞 Пасля наладжвання амартызатара паездка стала __________ (камфортны).
🪖 Для горных гонак шалом павінны быць __________ (трывалы), чым для звычайных.
🧤 Зімой пальчаткі патрэбныя __________ (часты), чым улетку.
🪛 Гэты механік працуе __________ (акуратны), чым яго калегі.
🧼 Пасля гэтай паездкі ровар быў __________ (брудны). Ніколі не бачыла яго ў такім стане!
🔦 Новы ліхтарык свеціць __________ (яркі), чым стары.
🏁 Тур дэ Франс лічыцца __________ (вядомы) роварнай гонкаю у свеце.
🧳 Заплечнік гэтага спартсмена __________ (лёгкі) у параўнанні з тым, які ў яго быў учора, таму яму ехаць __________ (зручна).
🛠️ Каробка перадач у гэтым ровары __________ (складаная), чым у маім.
🌧️ Пасля дажджу дарога становіцца __________ (небяспечны), таму трэба ехаць __________ (асцярожны).
🏆 Перамога ў гэтай гонцы была __________ (нечаканы), чым у мінулай, бо шлях быў __________ (цяжкі).
⛓️ Калі ланцуг новы, ён працуе __________ (спраўны), чым стары.
🛑 Новае гальмо спыняе ровар __________ (хутка), чым мінулое.
🏕️ Язда па лесе заўсёды __________ (цікавая), чым па горадзе.
🧼 Пасля доўгай паездкі ровар быў __________ (брудны).
⚡ Сучасныя ровары з карбонавымі рамамі — __________ (лёгкія) з усіх, якія калі-небудзь вырабляліся. 🌟

🧩 Практыкаванне.

Пастаўце кожнае слова ў форму роднага склону і форму меснага склону (з прыназоўнікамі у, на, пры, па).

🔹 Напрыклад:

🚲 ровар → няма ровара, на ровары

Словы	Форма роднага склону	Форма меснага склону
🚲 ровар, 👨 Ян Ульрых, ⚙️ ланцуг
🛞 шына, 👨 трэнер, 🧰 шабета
⛓️ покрыўка, 🪶 спіца, 👨 раварыст
🪑 сядло, 👨 механік, 🧳 багажнік
🔦 ліхтарык, 🌟 адбівальнік, 👨 Аляксандр Вінакураў
📏 спідометр, 👨 суддзя, 🧤 пальчаткі
🪛 шруба, 🔩 мутэрка, 👨 Ян Трытц
⚡ падвалак, 🏪 роварная крама, 🧱 калодка
🏁 гонка, 👨 супернік, 🏆 перамога
🛠️ майстэрня, 👨 Грэг ван Авермат, 🛣️ роварная сцежка
🧩 перашкода, 🛑 гальмо, 👨 пераможца
🧴 аліва, 🪡 інструмент, 👨 рамонтнік
🧱 рама, 👨 журналіст, 🔔 званочак
💡 батарэйка, 👨 глядач, 🪖 шалом
🧩 падножка, 👨 спартсмен, 📦 запчастка
🏞️ дарога, 🌧️ дождж, ☀️ сонца
🪶 крыла, 👨 каментатар, 🌟 адбівальнік
💨 помпа, ⚙️ каробка перадач, 👨 Павел
📜 рамонт, 👨 аматар, 🔗 звёны ланцуга
👕 абарончыя нагавіцы, 👨 трэнер, 🧩 перашкода

📝 Практыкаванне

Заданне: У кожным сказе ад дзеяслова ў дужках утварыце дзеепрыслоўе незакончанага трывання.

Усе сказы звязаныя з тэмай «Роварная справа».

🚲 Раварыст, (ехаць) па дарозе, уважліва глядзеў наперад.
🛞 Механік, (рамантаваць) шыну, тлумачыў вучню, як карыстацца помпай.
⚙️ Хлопец, (чысціць) ланцуг, слухаў радыё ў майстэрні.
🧰 Рамонтнік, (правяраць) гальмо, заўважыў дробную паломку.
🪛 Спартсмен, (падкручваць) шрубы на стырне, рыхтаваўся да старту.
🪖 Раварыст, (апрануць) шалом, пачаў размаўляць з камандаю праз гарнітуру.
💡 Юнак, (уключыць) ліхтарык, пачаў рыхтавацца да вячэрняй паездкі.
💨 Дзяўчына, (круціць) педалі, усміхалася ветру.
🧤 Мужчына, (надзець) пальчаткі, глядзеў на аблокі.
🧳 Раварысты, (складаць) рэчы ў заплечнікі, абмяркоўвалі маршрут.
🏞️ Турысцкая група, (спыняцца) каля ракі, вырашыла адпачыць на траве.
🔦 Дзяўчына, (свяціць) ліхтарыкам, шукала згублены ключ.
🏁 Спартсмены, (удзельнічаць) у гонцы, падтрымлівалі адзін аднаго.
🛠️ Механік, (налажваць) амартызатар, слухаў шум ровара.
⚡ Раварыст, (пераключаць) перадачы, набіраў хуткасць перад паваротам.
🧩 Юнак, (аб’язджаць) перашкоду, ледзьве не зачапіў плот.
🧱 Мужчына, (чысціць) покрыўку, размаўляў па тэлефоне.
🏆 Раварыст, (трэніравацца) перад спаборніцтвамі, слухаў музыку.
🌧️ Спартсмены, (ехаць) пад дажджом, не спыняліся ні на хвіліну.

🌍 Гісторыя роварства і вынаходства ровара

Роварная справа мае доўгую і займальную гісторыю. Першыя спробы стварыць транспартны сродак, які рухаўся б пры дапамозе чалавечай сілы, узніклі яшчэ ў канцы XVIII стагоддзя. Менавіта тады нямецкі вынаходца Карл фон Дрэз стварыў драўляную “бегавую машыну”, якая лічылася продкам сучаснага ровара. Яна не мела педаляў — чалавек рухаўся, адштурхоўваючыся нагамі ад зямлі.

💭 Як вы думаеце, ці можна лічыць вынаходку ровара адным з самых значных тэхнічных дасягненняў XIX стагоддзя?

У сярэдзіне XIX стагоддзя французскія майстры П’ер і Эрнэст Мішо дадалі да гэтай канструкцыі педалі і ланцуг — так з’явіўся “веласіпед”. Праз некалькі дзесяцігоддзяў ровар стаў не толькі сродкам перамяшчэння, але і сімвалам прагрэсу, свабоды і незалежнасці. Мужчыны і жанчыны ў розных краінах пачалі карыстацца роварам для працы, падарожжаў і адпачынку.

Беларусь таксама мае свае традыцыі роварства. У пачатку ХХ стагоддзя ровары з’явіліся ў беларускіх гарадах і на вёсках. Спачатку іх маглі сабе дазволіць толькі заможныя людзі, але паступова гэты сродак стаў даступным шырокаму насельніцтву. У міжваенны перыяд у Мінску і Гродне пачалі дзейнічаць першыя роварныя клубы, а пазней — і спаборніцтвы.

💭 Ці можна сказаць, што ровар паўплываў на лад жыцця людзей так жа, як аўтамабіль?

Пасля Другой сусветнай вайны ровар стаў часткай паўсядзённага жыцця. Ён выкарыстоўваўся для паездак на працу, у школу, у краму ці проста на шпацыр. У 1960–1970-х гадах у Беларусі пачалі вырабляць уласныя мадэлі — напрыклад, “Аіст” і “Мінск”, якія сталі вядомымі далёка за межамі краіны.

Сёння ровар — не толькі сродак перамяшчэння, але і сімвал экалагічнага стылю жыцця. У беларускіх гарадах ствараюцца роварныя дарожкі, арганізуюцца фестывалі і гонкі, пашыраюцца майстэрні і клубы раварыстаў. Новыя тэхналогіі робяць ровары лягчэйшымі, хутчэйшымі і больш бяспечнымі, а іх роля ў гарадской культуры пастаянна расце.

💭 Як вы лічыце, ці можа ровар стаць галоўным транспартам будучыні для беларускіх гарадоў?