Правілы спражэння дзеясловаў і скланення назоўнікаў ды прыметнікаў

З пляцоўкі Мова для ўсіх!

Спражэнне дзеясловаў у цяперашнім часе

Практыкаванне. Надайце дзеясловам ў дужках слушную форму цяперашняга часу.

  1. Робат Ро часта _______________ (дапамагаць) маленькім істотам у парку.
  2. Ён _______________ (намагацца) дзейнічаць акуратна, каб не пашкодзіць пёраў птушкі.
  3. Птушка _______________ (трапляць) у сетку і не можа _______________ (выбрацца).
  4. Ро _______________ (рэагаваць) на небяспечныя сітуацыі вельмі хутка.
  5. Ён _______________ (выкарыстоўваць) свае металічныя пальцы, каб _______________ (вызваліць) птушку.
  6. Робат _______________ (разумець), што птушка _______________ (патрабаваць) дапамогі.
  7. Ён _______________ (не баяцца) умешвацца, калі хтосьці _______________ (аказвацца) ў небяспецы.
  8. Птушка _______________ (глядзець) на яго маленькімі вочкамі.
  9. Яна _______________ (заставацца) на яго руцэ некалькі імгненняў.
  10. Ро _______________ (не адчуваць) ветру і часам не _______________ (разумець) эмоцый іншых істот.
  11. Ён _______________ (гаварыць) гаворыць спакойна, каб _______________ (супакоіць) птушку.
  12. Ро _______________ (слухаць) гукі прыроды штодня.
  13. Ён _______________ (вучыцца) разумець жывых істот.
  14. Птушка _______________ (ўзлятаць) і _______________ (рабіць) колы над галавою робата.
  15. Ро _______________ (працаваць) над тым, каб быць карыснейшым для іншых.
  16. Ён часта _______________ (наведваць) парк, каб _______________ (назіраць) за птушкамі.
  17. Ён _______________ (верыць), што дапамога — гэта важна.
  18. Птушкі _______________ (спяваць), а Ро _______________ (запамінаць) іх мелодыі.
  19. Ро _______________ (лічыць) сябе сапраўдным сябрам прыроды.

Форма роднага склону адзіночнага ліку назоўнікаў мужчынскага роду

Правіла: Назоўнікі ў форме м. р. Р. с. адз. л. атрымліваюць канчатак -а/-я, калі пазначаюць штосьці канкрэтнае, -у/-ю – калі пазначаюць штосьці абстрактнае (эмоцыі, працэсы, хваробы, рэчывы, з’яў прыроду).

✏️ Практыкаванне. Надайце назоўнікам мужчынскага роду форму роднага склону адзіночанага ліку.

  1. Котка дрыжыць ад __________, __________ і __________. (страх, холад, голад)
  2. Я стараюся пазбягаць __________ (клопат) пра тых, хто не клапоціцца пра мяне.
  3. Ты не зможаш зайсці ў акаўнт без __________ (пароль)
  4. Яго лічаць мясцовым жыхаром гэтага __________ (горад), бо ён жыве непадалёк ад __________ (цэнтр).
  5. Кніга ляжыць каля краю __________ (стол).
  6. Высветлілася, што гэта была асноўная прычына яго __________ (гнеў).
  7. На даху __________ (дом) ляжалі вялізныя груды __________ (снег).
  8. Мы чакалі __________ (сябар) каля __________ (парог) яго __________ (маёнтак).
  9. Я не маю часу для __________ (смутак) і __________ (адчай).
  10. Вучань прыйшоў без __________, __________ і __________ (падручнік, сшытак, аловак).
  11. У гэтай краме мы не змаглі набыць __________ і __________ (хлеб, сыр).
  12. Стрэлкі __________ спыніліся. (гадзіннік)
  13. Я застаўся без свайго __________ (дзённік), бо пакінуў яго недзе каля __________ (бераг).
  14. Ён перажыў шмат __________ (боль) у сваім жыцці.
  15. Мы пабачылі новую вокладку для __________ (нататнік).
  16. Дзіця крычыць ад __________ і __________  (жах, спалох).
  17. Мы вымералі шчыльнасць (рус. плотность) аднаго __________ (аркуш) кардону.
  18. На стале няма __________ і __________ (аловак, фламастар), таму вы не ведаеце чым пісаць.
  19. Гэты дакумент не можа лічыцца (рус. считаться) дзейсным без (подпіс).

Канчаткі прыметнікаў -ім і -ым у форме меснага склону мужчынскага роду адзіночнага ліку

Правіла: Рускі канчатак -ом у прыметніках у беларускай мове замяняецца на -ым ці на -ім пасля К, Г, Х і мяккіх зычных.

Практыкаванне. Устаўце прыметнікі з адпаведнымі канчаткамі (-ым / -ім) у месным склоне.

Прыклад: Яны жывуць у вялікім горадзе, на самым беразе Балтыйскага мора.

  1. Мы гаварылі пра жыццё ў ___ (вялікі) горадзе.
  2. Яны жылі ў ___ (стары) доме.
  3. Я сядзеў на ___ (драўлянае) крэсле.
  4. У ___ (ціхі) пакоі сядзела дзяўчынка і штосьці пісала ў дзённіку.
  5. Ён адпачываў на ___ (далёкі) востраве, у Карыбск__ моры.
  6. Мы спыніліся ў ___ (новы) гатэлі.
  7. Яна вучылася ў ___ (прэстыжны) універсітэце.
  8. Мы дамовіліся аб ___ (важны) праекце.
  9. У ___ (заснежаны) лесе было вельмі прыгожа і чароўна.
  10. Ён працуе ў ___ (вядомы дзяржаўны) банку.
  11. У ___ (прыгодніцкі) фільме было шмат нечаканых паваротаў.
  12. Вы вучыцеся ў ___ (беларускамоўны) класе.
  13. Я адпачываў у ___ (знакаміты) санаторыі.
  14. Лектар распавядаў пра паляванне людзей ў ___ (каменны) веку.
  15. Мы ўдзельнічалі ў ___ (важны) паседжанні.
  16. У ___ (краязнаўчы) музеі шмат новых экспанатаў.
  17. У тым ___ (чысцюткі) кабінеце было прыемна вучыцца.
  18. Яна працавала ў ___ (прасторны) офісе, непадалёк ад дома.

Лексічныя практыкаванні

Практыкаванне. Паўтарыце лексіку.

Практыкаванне. Перакладзіце наступныя выразы на беларускую мову.

  1. Я просыпаюсь рано и сразу готовлю завтрак.
  2. Мне нужно купить продукты на всю неделю.
  3. Я часто пью кофе с молоком по утрам.
  4. После работы я люблю немного отдохнуть.
  5. Вечером я смотрю фильмы или читаю книгу.
  6. Я хожу пешком на работу каждый день.
  7. Мы встречаемся с подругами по пятницам.
  8. У меня двое детей — сын и дочка.
  9. Я обычно убираю квартиру в выходные дни.
  10. Мне нравится слушать музыку, когда готовлю.
  11. По выходным мы едем за город с семьёй.
  12. Я часто говорю по телефону с сестрой.
  13. Я покупаю овощи и фрукты на рынке.
  14. Утром я делаю зарядку и принимаю душ.
  15. Я планирую отпуск и хочу поехать к морю