Правілы спражэння дзеясловаў і скланення назоўнікаў ды прыметнікаў
З пляцоўкі Мова для ўсіх!
Спражэнне дзеясловаў у цяперашнім часе
Практыкаванне. Надайце дзеясловам ў дужках слушную форму цяперашняга часу.
- Робат Ро часта _______________ (дапамагаць) маленькім істотам у парку.
- Ён _______________ (намагацца) дзейнічаць акуратна, каб не пашкодзіць пёраў птушкі.
- Птушка _______________ (трапляць) у сетку і не можа _______________ (выбрацца).
- Ро _______________ (рэагаваць) на небяспечныя сітуацыі вельмі хутка.
- Ён _______________ (выкарыстоўваць) свае металічныя пальцы, каб _______________ (вызваліць) птушку.
- Робат _______________ (разумець), што птушка _______________ (патрабаваць) дапамогі.
- Ён _______________ (не баяцца) умешвацца, калі хтосьці _______________ (аказвацца) ў небяспецы.
- Птушка _______________ (глядзець) на яго маленькімі вочкамі.
- Яна _______________ (заставацца) на яго руцэ некалькі імгненняў.
- Ро _______________ (не адчуваць) ветру і часам не _______________ (разумець) эмоцый іншых істот.
- Ён _______________ (гаварыць) гаворыць спакойна, каб _______________ (супакоіць) птушку.
- Ро _______________ (слухаць) гукі прыроды штодня.
- Ён _______________ (вучыцца) разумець жывых істот.
- Птушка _______________ (ўзлятаць) і _______________ (рабіць) колы над галавою робата.
- Ро _______________ (працаваць) над тым, каб быць карыснейшым для іншых.
- Ён часта _______________ (наведваць) парк, каб _______________ (назіраць) за птушкамі.
- Ён _______________ (верыць), што дапамога — гэта важна.
- Птушкі _______________ (спяваць), а Ро _______________ (запамінаць) іх мелодыі.
- Ро _______________ (лічыць) сябе сапраўдным сябрам прыроды.
Форма роднага склону адзіночнага ліку назоўнікаў мужчынскага роду
Правіла: Назоўнікі ў форме м. р. Р. с. адз. л. атрымліваюць канчатак -а/-я, калі пазначаюць штосьці канкрэтнае, -у/-ю – калі пазначаюць штосьці абстрактнае (эмоцыі, працэсы, хваробы, рэчывы, з’яў прыроду).
✏️ Практыкаванне. Надайце назоўнікам мужчынскага роду форму роднага склону адзіночанага ліку.
- Котка дрыжыць ад __________, __________ і __________. (страх, холад, голад)
- Я стараюся пазбягаць __________ (клопат) пра тых, хто не клапоціцца пра мяне.
- Ты не зможаш зайсці ў акаўнт без __________ (пароль)
- Яго лічаць мясцовым жыхаром гэтага __________ (горад), бо ён жыве непадалёк ад __________ (цэнтр).
- Кніга ляжыць каля краю __________ (стол).
- Высветлілася, што гэта была асноўная прычына яго __________ (гнеў).
- На даху __________ (дом) ляжалі вялізныя груды __________ (снег).
- Мы чакалі __________ (сябар) каля __________ (парог) яго __________ (маёнтак).
- Я не маю часу для __________ (смутак) і __________ (адчай).
- Вучань прыйшоў без __________, __________ і __________ (падручнік, сшытак, аловак).
- У гэтай краме мы не змаглі набыць __________ і __________ (хлеб, сыр).
- Стрэлкі __________ спыніліся. (гадзіннік)
- Я застаўся без свайго __________ (дзённік), бо пакінуў яго недзе каля __________ (бераг).
- Ён перажыў шмат __________ (боль) у сваім жыцці.
- Мы пабачылі новую вокладку для __________ (нататнік).
- Дзіця крычыць ад __________ і __________ (жах, спалох).
- Мы вымералі шчыльнасць (рус. плотность) аднаго __________ (аркуш) кардону.
- На стале няма __________ і __________ (аловак, фламастар), таму вы не ведаеце чым пісаць.
- Гэты дакумент не можа лічыцца (рус. считаться) дзейсным без (подпіс).
Канчаткі прыметнікаў -ім і -ым у форме меснага склону мужчынскага роду адзіночнага ліку
Правіла: Рускі канчатак -ом у прыметніках у беларускай мове замяняецца на -ым ці на -ім пасля К, Г, Х і мяккіх зычных.
Практыкаванне. Устаўце прыметнікі з адпаведнымі канчаткамі (-ым / -ім) у месным склоне.
Прыклад: Яны жывуць у вялікім горадзе, на самым беразе Балтыйскага мора.
- Мы гаварылі пра жыццё ў ___ (вялікі) горадзе.
- Яны жылі ў ___ (стары) доме.
- Я сядзеў на ___ (драўлянае) крэсле.
- У ___ (ціхі) пакоі сядзела дзяўчынка і штосьці пісала ў дзённіку.
- Ён адпачываў на ___ (далёкі) востраве, у Карыбск__ моры.
- Мы спыніліся ў ___ (новы) гатэлі.
- Яна вучылася ў ___ (прэстыжны) універсітэце.
- Мы дамовіліся аб ___ (важны) праекце.
- У ___ (заснежаны) лесе было вельмі прыгожа і чароўна.
- Ён працуе ў ___ (вядомы дзяржаўны) банку.
- У ___ (прыгодніцкі) фільме было шмат нечаканых паваротаў.
- Вы вучыцеся ў ___ (беларускамоўны) класе.
- Я адпачываў у ___ (знакаміты) санаторыі.
- Лектар распавядаў пра паляванне людзей ў ___ (каменны) веку.
- Мы ўдзельнічалі ў ___ (важны) паседжанні.
- У ___ (краязнаўчы) музеі шмат новых экспанатаў.
- У тым ___ (чысцюткі) кабінеце было прыемна вучыцца.
- Яна працавала ў ___ (прасторны) офісе, непадалёк ад дома.
Лексічныя практыкаванні
Практыкаванне. Паўтарыце лексіку.
Практыкаванне. Перакладзіце наступныя выразы на беларускую мову.
- Я просыпаюсь рано и сразу готовлю завтрак.
- Мне нужно купить продукты на всю неделю.
- Я часто пью кофе с молоком по утрам.
- После работы я люблю немного отдохнуть.
- Вечером я смотрю фильмы или читаю книгу.
- Я хожу пешком на работу каждый день.
- Мы встречаемся с подругами по пятницам.
- У меня двое детей — сын и дочка.
- Я обычно убираю квартиру в выходные дни.
- Мне нравится слушать музыку, когда готовлю.
- По выходным мы едем за город с семьёй.
- Я часто говорю по телефону с сестрой.
- Я покупаю овощи и фрукты на рынке.
- Утром я делаю зарядку и принимаю душ.
- Я планирую отпуск и хочу поехать к морю