🌿 Практыкаванне 1. Незвычайная размінка

🎯 Заданне: прачытай пытанне па-беларуску, абяры адзін або некалькі варыянтаў адказу і перакладзі абраны адказ з рускай мовы на беларускую.

🎨 1. Калі б твой сённяшні дзень быў карцінай, якія колеры ў ім пераважалі б і чаму?

🌤️ Светлые и спокойные, потому что день проходит легко.
🌈 Яркие, потому что сегодня происходит много интересного.
🌙 Тёмные, потому что я немного устала.
🎨 Разные, потому что моё настроение сегодня меняется.
☀️ Тёплые, потому что рядом со мной приятные люди.
🤔 Я пока не знаю: день ещё не закончился.

🧠 2. Што дапамагае табе напрыканцы дня падумаць: «Сёння я сапраўды нешта зрабіла»?

✅ Когда я заканчиваю дело, которое долго откладывала.
📚 Когда я наконец понимаю что-то сложное.
🎨 Когда я создаю что-то своими руками.
🤝 Когда я кому-нибудь помогаю.
🌿 Когда я успеваю и поработать, и отдохнуть.
💛 Когда день был спокойным и я никуда не спешила.

🦸‍♀️ 3. Якую маленькую «суперздольнасць» ты выбрала б сабе на гэты тыдзень?

🧠 Быстро запоминать всё новое.
🌱 Легко привыкать к новым местам и людям.
😌 Не волноваться перед сложными заданиями.
😴 Всегда хорошо высыпаться.
💬 Легко начинать разговор с новыми людьми.
🎨 Всегда находить время на то, что мне действительно нравится.

🤝 Практыкаванне 2. Дзеяслоў «сустрэцца»

🔮 Просты будучы час

🌱 Адзіночны лік	👥 Множны лік
🙋‍♀️ я сустрэнуся	👭 мы сустрэнемся
🫵 ты сустрэнешся	👥 вы сустрэнецеся
👩 ён / яна / яно сустрэнецца	🧑‍🤝‍🧑 яны сустрэнуцца

✏️ Заданне

🌟 Устаў патрэбную форму дзеяслова «сустрэцца» ў простым будучым часе. Займеннікі перамешаныя.

🎒 Мы заўтра __________ каля ўваходу ў каледж і пойдзем разам у аўдыторыю.
🎨 У суботу яна __________ з сяброўкай, каб разам памаляваць.
📚 Пасля заняткаў ты __________ з рэпетытаркай па матэматыцы?
☕ Увечары я __________ з сяброўкай у ціхай кавярні.
🧑‍🏫 На наступным тыдні вы __________ з выкладчыцай і абмяркуеце праект.
🎬 У нядзелю яны __________ перад кіно.
🐕 Пасля шпацыру ён __________ з намі каля парку.
🏫 Раніцай мы __________ з аднагрупніцамі перад першымі заняткамі.
🚉 Праз некалькі дзён я __________ з сяброўкай на вакзале.
📱 Калі ты __________ з ёй асабіста, раскажаш ёй пра навіну?
🌿 У выходныя яна __________ з новымі знаёмымі ў горадзе.
🕓 Заўтра а чацвёртай гадзіне вы __________ з намі каля бібліятэкі.

🌸 Практыкаванне 3. Чытанне верша

📖 Максім Багдановіч «Па-над белым пухам вішняў…»

🎯 Заданне: прачытай верш выразна. Не спяшайся перакладаць кожнае незнаёмае слова — спачатку паспрабуй уявіць карціну, якую стварае паэт.

📚 Некалькі словаў перад чытаннем

🌸 пух вішняў — белыя пялёсткі квітнеючых вішняў

🦋 шпаркі — хуткі, рухавы

🌿 навакол — вакол, з усіх бакоў

☀️ струны сонца — вобраз сонечных промняў

🎶 гімн — урачыстая песня

🌱 зёлкі — травы, расліны

🌾 чарот — высокая расліна каля вады

🔔 зыкі — гукі

🌸 «Па-над белым пухам вішняў…»

🌸 Па-над белым пухам вішняў,

🔥 Быццам сіні аганёк,

🦋 Б’ецца, ўецца шпаркі, лёгкі

💙 Сінякрылы матылёк.

☀️ Навакол усё паветра

🎻 Ў струнах сонца залатых, —

🦋 Ён дрыжачымі крыламі

🔔 Звоніць ледзьве чутна ў іх.

🎶 І ліецца хваляй песня, —

🌷 Ціхі, ясны гімн вясне.

❤️ Ці не сэрца напявае,

💭 Навявае яго мне?

🌬️ Ці не вецер гэта звонкі

🌿 Ў тонкіх зёлках шапаціць?

🌾 Або мо сухі, высокі

💧 Ля ракі чарот шуміць?

🤔 Не паняць таго ніколі,

🔍 Не разведаць, не спазнаць:

🎵 Не даюць мне думаць зыкі,

✨ Што ляцяць, дрыжаць, звіняць.

🌊 Песня рвецца і ліецца

🌍 На раздольны, вольны свет.

👂 Але хто яе пачуе?

✍️ Можа, толькі сам паэт.

💬 Пытанні для абмеркавання

🦋 Якую карціну ты ўяўляеш, калі чытаеш гэты верш? Якія колеры ў ёй ёсць?

🎶 Як ты думаеш, чаму паэт параўноўвае гукі прыроды з песняй? Якія гукі прыроды падабаюцца табе?

🌸 Ці бывала ў цябе такое, што нейкі просты момант — сонца, музыка, кветкі, вецер або шпацыр — раптам вельмі паляпшаў настрой? Раскажы пра яго.

🕯️ Практыкаванне 4. Цётка і мінулы час

📘 Узор: мінулы час дзеяслова «працаваць»

💡 У мінулым часе форма залежыць не ад асобы, а ад роду і ліку.

🌿 Адзіночны лік	👥 Множны лік
👩 я / ты (ж. р.) працавала	👭 мы працавалі
👨 я / ты (м. р.) працаваў	👥 вы працавалі
👨 ён працаваў	🧑‍🤝‍🧑 яны працавалі
👩 яна працавала
🧸 яно працавала

✏️ Алаіза Пашкевіч — Цётка

🎯 Пастаў дзеяслоў у дужках у слушную форму мінулага часу.

🌿 Алаіза Пашкевіч, вядомая пад псеўданімам Цётка, (нарадзіцца) __________ ў 1876 годзе на Шчучыншчыне.
🏡 Яна (вырасці) __________ ў сям’і, дзе мела магчымасць вучыцца і шмат чытаць.
📚 У маладосці Алаіза (вучыцца) __________ ў Вільні.
🎓 Пазней яна (працягваць) __________ сваю адукацыю.
🌍 Новыя гарады, людзі і ідэі моцна (уплываць) __________ на яе погляды.
📝 Беларуская мова (быць) __________ для Цёткі асабліва важнай.
💡 Яна (лічыць) __________, што адукаваны чалавек можа дапамагаць іншым.
📕 У 1906 годзе яе кніга «Першае чытанне для дзетак беларусаў» (выйсці) __________ з друку.
👧 Алаіза (хацець) __________, каб дзеці маглі чытаць і вучыцца па-беларуску.
🏫 Яна актыўна (падтрымліваць) __________ развіццё беларускай адукацыі і школ.
🕯️ Часопіс «Лучынка» (быць) __________ прызначаны для дзяцей і моладзі.
✍️ У 1914 годзе Цётка (стаць) __________ рэдактаркай гэтага часопіса.
📖 Яна (пісаць) __________ вершы, прозу і артыкулы.
🧳 На працягу жыцця Алаіза шмат (ездзіць) __________ і жыла ў розных месцах.
🩺 Падчас Першай сусветнай вайны яна (працаваць) __________ сястрой міласэрнасці.
🤝 Алаіза (дапамагаць) __________ хворым людзям.
🌱 Падчас гэтай працы яна сама (заразіцца) __________ тыфам.

🌼 Практыкаванне 5. Пераклад з рускай мовы на беларускую

🎯 Перакладзі сказы на беларускую мову. Намагайся карыстацца ўжо знаёмымі словамі і выразамі.

😌 Сегодня мне хочется провести вечер спокойно и немного отдохнуть.
🤝 После занятий я встречусь с подругой и расскажу ей о новом проекте.
🌱 Иногда мне нужно больше времени, чтобы привыкнуть к новому месту.
👂 Я стараюсь внимательно слушать людей, даже если не сразу всё понимаю.
✅ Вчера я закончила важное задание раньше, чем ожидала.
🎨 Если у меня остаётся время, я читаю, рисую или слушаю музыку.
🧠 Я не люблю спешить, когда нужно принять важное решение.
📅 На этой неделе я хочу лучше планировать свой день.
💬 Иногда один хороший разговор помогает почувствовать себя спокойнее.
🌿 Я уже сделала часть работы, поэтому могу немного отдохнуть.
🪞 Мне интересно замечать, как меняется моё настроение в течение дня.
🧩 Если что-то не получается с первого раза, я пробую ещё раз.

🧩 Практыкаванне 6. «Трэба» ці «патрэбны»?

📘 Тэорыя

🌟 Што стаіць пасля?	🌱 Форма	💬 Прыклад
👨 назоўнік мужчынскага роду	патрэбны	Мне патрэбны сшытак.
👩 назоўнік жаночага роду	патрэбная	Мне патрэбная дапамога.
🧸 назоўнік ніякага роду	патрэбнае	Мне патрэбнае месца.
👥 назоўнік у множным ліку	патрэбныя	Мне патрэбныя навушнікі.
⚙️ дзеяслоў: што рабіць? што зрабіць?	трэба	Мне трэба адпачыць.

🌟 Запомні

⚙️ трэба + дзеяслоў

➡️ Мне трэба пайсці.

➡️ Нам трэба падрыхтавацца.

🌿 патрэбны / патрэбная / патрэбнае / патрэбныя + назоўнік

➡️ Мне патрэбны час.

➡️ Мне патрэбная кніга.

➡️ Мне патрэбнае святло.

➡️ Мне патрэбныя алоўкі.

✏️ Заданне

🎯 Устаў: трэба / патрэбны / патрэбная / патрэбнае / патрэбныя. Падказка ў дужках паказвае, што стаіць пасля пропуску.

😴 Мне __________ адпачыць пасля доўгага дня. (дзеяслоў)
📓 Мне __________ новы сшытак для заняткаў. (назоўнік, мужчынскі род)
📷 Для праекта нам __________ добрая фатаграфія. (назоўнік, жаночы род)
🏡 Каб спакойна займацца, ёй __________ ціхае месца. (назоўнік, ніякі род)
✏️ На заняткі нам __________ алоўкі і сшыткі. (назоўнікі, множны лік)
📱 Табе __________ напісаць выкладчыцы і ўдакладніць час. (дзеяслоў)
💬 Мне __________ твая парада. (назоўнік, жаночы род)
🧣 Для шпацыру мне __________ цёплы шалік. (назоўнік, мужчынскі род)
⏰ Каб усё паспець, нам __________ выйсці з дому раней. (дзеяслоў)
🎨 Для малявання ёй __________ добрае святло. (назоўнік, ніякі род)
🎧 Мне __________ новыя навушнікі. (назоўнік, множны лік)
🕰️ Табе __________ яшчэ крыху часу? (назоўнік, мужчынскі род)
📚 Нам __________ паўтарыць новыя словы перад наступнымі заняткамі. (дзеяслоў)
📖 Ёй __________ новая кніга для праекта. (назоўнік, жаночы род)
🪑 Мне __________ зручнае месца каля акна. (назоўнік, ніякі род)
🤝 Ім __________ сустрэцца і ўсё спакойна абмеркаваць. (дзеяслоў)

🎴 Практыкаванне 7. Як ты сябе адчуваеш пасля заняткаў?

🎯 Абяры дзве або тры карткі і закончы сказы сваімі словамі.

😌 Зараз я адчуваю сябе…
🧠 Сёння мне было найлягчэй…
🧩 Самым складаным для мяне было…
✨ Сёння я зразумела, што…
💬 Мне асабліва спадабалася…
💛 Пасля заняткаў мне хочацца…