Месны склон. Зіма (А1)
З пляцоўкі Мова для ўсіх!
Месны склон
Напамін:
1. Месны склон ужываецца, калі да назоўніка ставяцца пытанні: “дзе?” + “на кім/чым?”, “у кім/чым?”, “па кім/чым?” (рус. по кому/чему?), пры кім/чым?”, “аб кім/чым?”
2. Правіла канчаткаў:
- -е: калі апошні зычны цвёрды, але можа быць мяккім: сцяна → на сцяне;
- -ы: калі апошні зычны цвёрды і не можа быць мяккім (Р, Ч, Дж, Ж, Ш) + Ц: плашч → у плашчы́, палáц (рус. дворец) → у палáцы;
- -і: калі апошні зычны мяккі: пакой (рус. комната) → у пакоі;
- Важна: Пасля Д і Т ужываецца канчатак -е (бо гэта цвёрдыя зычныя, якія могуць быць мяккімі, трохі зменяючы свой гук), але самі Д і Т замяняюцца на мяккія Дз і Ц: след → па слéдзе (рус. по следу), плот → на плоце (рус. на заборе).
🧊 Практыкаванне. Надайце назоўнікам у дужках форму меснага склону.
- 🎿 хадзі́ць на лы́жах па (лес)
- 🛷 ката́цца на са́нках па (гара́)
- ❄️ гуля́ць у сне́жкі на (ву́ліца)
- ☃️ ляпі́ць снегаву́ю ба́бу на (двор)
- 🧣 насі́ць ша́лік на (шы́я)
- 👢 хадзі́ць у бо́тах па (ву́ліца)
- 🏠 сядзе́ць у (дом)
- 🔥 грэ́цца пры (пéч)
- ☕ піць гарба́ту пры адкры́тым (акно́)
- 🧊 слі́згаць на (лёд)
- 🌲 шпацырава́ць у (лес)
- 🎁 ра́давацца падару́нкам на (свя́та)
- 🚌 сядзе́ць у [в] (аўто́бус)
- 🚗 сядзе́ць у (машы́на)
- 🌨️ ма́рыць аб (маро́з)
- 🕯️ сядзе́ць пры (святло́)
- 🍲 е́сці суп у (дом)
- 🍪 е́сці пе́чыва на (ку́хня)
- 🧊 па́даць на (лёд)
- 🏫 вывуча́ць сло́вы на тэ́му “Зіма́” ў (шко́ла)
- 🏪 набыва́ць гарба́ту ў (кра́ма)
- 🔥 грэ́цца пры (аго́нь)
- ☕ піць какаву на (ку́хня)
- 💭 ма́рыць аб (вясна́)
🧊 Практыкаванне. Надайце назоўнікам у дужках форму меснага склону.
- 🎿 У выходныя мы любім хадзіць на лыжах па (лес).
- 🛷 Дзеці катаюцца на санках па (гара́), калі выпадае шмат снегу.
- ❄️ Мы часта гуляем у снежкі на (ву́ліца) пасля школы.
- ☃️ Яна ляпіла снегавую бабу на (двор) разам з братам.
- 🧣 Узімку я заўсёды нашу шалік на (шы́я), бо вецер моцны.
- 👢 Ён хадзіў у ботах па (ву́ліца), бо пад нагамі быў лёд.
- 🏠 Увечары я люблю проста сядзець у (дом) і слухаць музыку.
- 🔥 Бабуля грэецца пры (пéч), калі ў (хата) халодна.
- ☕ Мы п’ём гарбату пры адкрытым (акно́), калі праветрываем пакой.
- 🧊 Ён слізгаў на (лёд) і ледзь не ўпаў каля дома.
- 🌲 Мы шпацыруем у (лес), калі хочацца цішыні і свежага паветра.
- 🎁 Я радаваўся падарункам на (свя́та), бо мяне прыемна здзівілі.
- 🚌 Раніцай я сяджу ў (аўто́бус) і гляджу ў акно.
- 🚗 Яна сядзела ў (машы́на), пакуль мама купляла прадукты.
- 🌨️ Узімку я часта мару аб (маро́з), каб снег не растаў.
- 🕯️ Увечары мы сядзім пры (святло́), калі чытаем кнігу.
- 🍲 Я ем суп у (дом), бо на вуліцы цяпер холадна.
- 🍪 Мы ямо печыва на (ку́хня) і размаўляем пра дзень.
- 🧊 Ён падаў на (лёд), але хутка ўстаў і пайшоў далей.
- 🏫 Мы вывучаем словы пра зіму ў (шко́ла) на занятках па беларускай мовы.
- 🏪 Я люблю набываць гарбату ў (кра́ма) каля дома.
- 🔥 Мы грэемся пры (аго́нь), калі доўга гуляем на (вуліца).
- ☕ Я п’ю какаву на (ку́хня), калі хачу сагрэцца.
- 💭 У студзені я мару аб (вясна́), бо вельмі сумую па (сонца).