Літаратурныя аб'яднанні (комплекснае практыкаванне)
📚✨ Практыкаванне
Шлях беларускага слова: гісторыя літаратурных і выдавецкіх суполак пачатку ХХ стагоддзя
🌅📖 Першыя асяродкі беларускага кнігадруку
Суполка «Загляне сонца і ў наша ваконца» стала першым легальным беларускім (издательским) таварыствам, якое ў Пецярбургу (объединило) людзей, гатовых (служить) роднаму слову. Браніслаў Эпімах-Шыпіла і яго паплечнікі (стремились) (просвещать) народ, (издавая) кнігі Янкі Купалы, Якуба Коласа і Максіма Багдановіча. Іх праца была не проста (культурной) справай, а сапраўдным (движением) за нацыянальнае (возрождение). Нават (несмотря на) цэнзуру, гэтае (товарищество) (заложило) трывалы падмурак беларускага кнігадруку, (распространения) чытання і (укрепления) веры ў будучыню роднай мовы.
🔹 Пытанні
- 🤔 Чаму кнігі маглі змяніць грамадства?
- 📘 Што б вы хацелі прачытаць пра сваю краіну?
- 🌞 Ці важная сёння роля кніг?
🔹 Дапоўніце сказы
- 😊 Калі я чытаю, я...
- 📚 Я люблю кнігі пра...
- ✍️ Я б хацеў / хацела напісаць...
- 🌍 Для мяне мова — гэта...
- 💡 Я вучу мову, бо...
🔹 Праспрагайце дзеясловы ў цяперашнім / простым будучым часе
- ✍️ пісаць → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны …
- 📖 чытаць → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны …
- 🗣️ казаць → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны …
- 🚶 ісці → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны …
- 🔍 знайсці → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны ...
🔹 Мінулы час
✍️ пісаць → ён ... , яна ... , яно ... , яны ...
🚶 ісці → ён ... , яна ... , яно ... , яны ...
🍞 пячы → ён ... , яна ... , яно ... , яны ...
🔹 Ступені параўнання
🌿 свежы → ... → ...
☀️ светлы → ... → ...
💪 моцны → ... → ...
🧠 рэзкі → ... → ...
📏 доўгі → ... → ...
🔹 Месны склон
- 📞 канал → па …
- 👨 Янка Купала → пры …
- 🏢 друкарня → у …
- 💭 працэс → у …
- 🪑 кабінет → у …
- 📚 фонд → у …
- 🧑 Якуб Колас → пры …
- 📰 выпуск → у …
- 👨 Максім Багдановіч → пры ...
🔹 Родны склон
- ❄️ мароз → няма …
- 👨 брат → няма …
- 📘 падручнік → няма …
- 🌧️ дождж → няма …
- 📏 метр → няма …
- 🤒 кашаль → няма …
- ❤️ спакой → няма …
- 😨 страх → няма …
- 🧠 розум → няма …
- 🌬️ вецер → няма ...
🔹 Дзеепрыслоўі
- 🕊️ ляцець / прыляцець
- 🚶 ісці / прыйсці
- 🏃 бегчы / прыбегчы
- 🗣️ казаць / сказаць
- 📖 блішчаць / блíснуць
📰🌿 «Наша Ніва», «Мінчук» і «Палачанін»
Газета «Наша Ніва» была не толькі (газетой), але і магутным (центром) літаратурнага жыцця, вакол якога (собирались) найлепшыя сілы беларускай (интеллигенции). Тут (печатались) Якуб Колас, Цётка, Янка Купала. Побач дзейнічалі «Мінчук» і «Палачанін», якія (ориентировались) на розныя колы чытачоў. Яны (поднимали) пытанні адукацыі і культуры, (доказывали), што беларуская мова (пригодна) для ўсіх сфер жыцця і можа быць асновай нацыянальнай свядомасці.
🔹 Пытанні
- 📰 Чаму людзі чыталі газеты?
- 🏫 Ці важная адукацыя сёння?
- 💬 Як мова ўплывае на людзей?
🔹 Дапоўніце сказы
- 🗞️ Я чытаю...
- 🤝 Мне падабаецца, калі...
- 📚 Я хачу даведацца...
- 🏡 У маім горадзе ёсць...
- 🌱 Я думаю, што культура...
🔹 Праспрагайце дзеясловы
- 🚗 спыніцца → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны …
- 💬 гаварыць → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны …
- 🤲 праць → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны …
- 🎁 даваць → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны …
- 🧍 стаяць → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны ...
🔹 Мінулы час
- 🔈 гусці → ён ... , яна ... , яно ... , яны ...
- 🤲 церці → ён ... , яна ... , яно ... , яны …
- 🐻 раўці → ён ... , яна ... , яно ... , яны ...
🔹 Ступені параўнання
- 🧾 важкі → ... → …
- 🏙️ вялікі → ... → …
- 🧵 тонкі → ... → …
- 😊 добры → ... → …
- 🚀 хуткі → ... → ...
🔹 Месны склон
- 🌉 мост → на …
- 👨 друкар → пры …
- 📡 сігнал → па …
- 🏫 каледж → у …
- 👨 аўтар → пры …
- 📚 раздзел → у …
- 👨 Цётка → пры …
- 🏢 будынак → у …
- 🧠 роздум → у …
- 👨 рэдактар → пры ...
🔹 Родны склон
- 🧍 чалавек → няма …
- 📄 артыкул → няма …
- 🌫️ туман → няма …
- 📐 кіламетр → няма …
- 🤧 грып → няма …
- 😔 сум → няма …
- 🔥 запал → няма …
- 🌲 лес → няма …
- 🧑 настаўнік → няма …
- ⚙️ механізм → няма ...
🔹 Дзеепрыслоўі
- 👀 бачыць / убачыць
- 🤲 браць / узяць
- 🎁 даваць / даць
- 🧍 стаяць / устаць
- 💬 крычаць / крыкнуць
🔥🖋️ «Маладняк», «Узвышша» і «Полымя»
У 1920-я гады «Маладняк» (привлекал) маладых аўтараў сваёй (массовостью) і (смелостью), а «Узвышша» (стремилось) да большай (интеллектуальной) глыбіні. Міхась Чарот, Кузьма Чорны, Уладзімір Дубоўка і Адам Бабарэка (развивали) беларускую літаратуру, (создавая) новыя формы. «Полымя» (сохраняло) традыцыі, а стварэнне Саюза пісьменнікаў БССР (означало) новы этап з больш жорсткім (контролем). Гэта гісторыя пра (борьбу) паміж свабодай і сістэмай.
🔹 Пытанні
- 🔥 Што важней: свабода ці парадак?
- 🖋️ Чаму мастакі маюць розныя погляды?
- 🌍 Ці ўплывае літаратура на жыццё?
🔹 Дапоўніце сказы
- 🎨 Я люблю творчасць, бо...
- 🧠 Мне цікава...
- 📖 Я чытаю, калі...
- 💬 Мне падабаецца...
- 🌟 Я думаю, што...
🔹 Праспрагайце дзеясловы
- 🧠 думаць → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны …
- ✋ мець → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны …
- 🍽️ есці → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны …
- 🏃 бегчы → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны …
- 🗣️ весці → я ... , ты ... , яна ... , мы ... , вы ... , яны ...
🔹 Мінулы час
- 🛌 легчы → ён ... , яна ... , яно ... , яны …
- 🏃 бегчы → ён ... , яна ... , яно ... , яны ..
- 🗣️ весці → ён ... , яна ... , яно ... , яны ...
🔹 Ступені параўнання
- 🎯 важны → ... → …
- 🕯️ ціхі → ... → …
- 💎 каштоўны → ... → …
- 🌌 глыбокі → ... → …
- 🌈 прыгожы → ... → ...
🔹 Месны склон
- 📞 тэлеграф → па …
- 👨 Адам Бабарэка → пры …
- 🏛️ інстытут → у …
- 💡 кантэкст → у …
- 👨 Міхась Чарот → пры …
- 🪟 парог → на …
- 👨 Кузьма Чорны → пры …
- 📓 рукапіс → у …
- 👨 Уладзімір Дубоўка → пры …
- 👨 крытык → пры ...
🔹 Родны склон
- 📖 раман → няма …
- 👨 пісьменнік → няма …
- 🌨️ снег → няма …
- 📏 сантыметр → няма …
- 🤒 кáтар → няма …
- 😌 спакой → няма …
- 🔥 імпэт → няма …
- 🔔 гук → няма …
- 🧭 кірунак → няма …
- 🌬️ холад → няма ...
🔹 Дзеепрыслоўі
- 🏃 несціся / прынесціся
- 🍽️ есці / з’есці
- 🧠 думаць / падумаць
- 💪 магчы / змагчы
- ✋ мець / займець