Каляды (А2)
Практыкаванне. Апішыце карцінку. Што Вы на ёй бачыце?
Практыкаванне. Прачытайце кожны абзац тэксту пра Каляды, адказваючы на пададзеныя пытанні.
Агульная інфармацыя пра Каляды
Каляды — гэта народнае зімовае свята, якое раней на Беларусі адзначалі на працягу дванаццаці дзён. Яно пачыналася 24 [дваццаць чацвёртага] снежня і цягнулася да 6 [шостага] студзеня паводле юліянскага календара. А у грыгарыянскім календары, па якім мы зараз жывём, гэтым датам адпавядае перыяд ад 6 [шостага] да 19 [дзевятнаццатага] студзеня. У народным гадавым коле гэта адно з самых галоўных святаў. Пазней, калі прыйшло хрысціянства, Каляды сталі асацыявацца з Нараджэннем Хрыстовым. Але многія старыя звычаі ўсё роўна засталіся. Зараз падчас святкавання Калядаў часта пераплятаюцца рэлігійныя традыцыі і старажытныя народныя абрады. Людзі падрыхтоўваюць хату да свята, збіраюцца сям’ёю, сустракаюцца з роднымі, гатуюць святочныя стравы, калядуюць і стараюцца правесці гэты час мірна і радасна.
Пытанні:
- 🌟 Ці бачылі Вы, як людзі святкуюць Каляды ў Вашым рэгіёне?
- 🕯️ Ці святкавалі Вы Каляды раней, у дзяцінстве? Як гэта было?
- 🏠 Што для Вас важней на Каляды: традыцыі ці папросту сямейныя сустрэчы?
Тры калядныя вячэры
На Каляды асабліва важныя тры абрадавыя вячэры, якія завуцца словам “куцця”. Першая куцця — вялікая. Яна бывае ўвечары перад першым святочным днём, то-бок 24 [дваццаць чацвёртага] снежня. У гэты дзень у хаце прыбіраюцца, гатуюць вячэру і садзяцца за стол, калі на небе з’яўляецца першая зорка. Часто на стол ставяць 12 [дванаццаць] страў і намагаюцца, каб кожны пакаштаваў куццю – ячную кашу з разынкамі. Такім чынам, куцця – гэта назва стравы і каляднай вячэры.
Другая куцця — багатая, або шчодрая. Яе робяць у Шчодры вечар, перад Новым годам — 31 [трыццаць першага] снежня: на стале ўжо ёсць мясныя стравы.
Трэцяя куцця — посная, або вадзяная, адзначаецца перад каталіцкім Вадохрышчам — 5 [пятага] студзеня. У гэты час людзі вераць, што вада можа лячыць і ачышчаць ад зла.
Пытанні:
- 🥣 Якую страву Вы б абавязкова паставілі на калядны стол?
Калядаванне
Калядаванне — гэта вясёлая традыцыя, калі людзі ходзяць па хатах у масках і касцюмах з песнямі-калядкамі і просяць у гаспадароў пачастункаў. У гурце могуць быць розныя калядныя персанажы. Дзед і Баба часта сімвалізуюць продкаў, таму іх паважаюць і слухаюцца. Каза — знак урадлівасці і дабрабыту: калі “Каза” танцуе, усе смяюцца, а затым яна падае на падлогу і гаспадары павінныя яе накарміць – даць пачастункі. Бывае таксама Мядзведзь — моцны і жартаўлівы персанаж, які “весяліць” людзей. У некаторых мясцінах сустракаюцца Тур, Карова ці Бык — як сімвалы сілы і святла. Ёсць і персанажы-птушкі: Бусел ці Жораў — пасланец з нябёсаў. Могуць з’яўляцца і “страшныя” героі: Воўк, Чорт, Смерць. Рэдка, але бывае Заяц і Дзяцел. Часам ходзіць і парадыйны Поп, а таксама Салдат. У каталіцкіх рэгіёнах сустракаюцца Тры каралі.
Пытанні:
- 🎭 Які калядны персанаж Вам здаецца самым цікавым? Чаму?
- 🏡 Ці пусцілі б Вы калядоўнікаў у дом сёння? Як бы Вы іх пачаставалі?
- 🐐 Якім калядным персанажам хацелі б выстраіцца (рус. нарядиться) Вы?