Каляды (А1)

Пытанні для абмеркавання

🎄 Ці падабаецца табе зімовая пара?

🎆 Як ты святкуеш Новы год?

❄️ Якія зімовыя актыўнасці ты любіш?

🎉 Якія традыцыі святкавання Новага года існуюць у тваёй сям'і?

🧣 Ці носіш ты ў зімку шалік і рукавіцы?

🍽️ Якія стравы ты любіш есці на Новы год?

🎁 Якія падарункі ты любіш атрымліваць на свята?

⛄ Ці любіш ты снег і якія забавы з ім звязаныя?

🌟 Як ты падрыхтоўваешся да святкавання Новага года?

🎤 Якія планы ў цябе на навагоднюю ноч?

Святкаванне Новага года, Каляд і Раства ў Беларусі 🎉🎄

Новы год — гэта свята, якое адзначаецца 1 студзеня. У гэты дзень людзі сустракаюць новы год з надзеяй на лепшае будучыню. У многіх сем'ях ёсць свае традыцыі: людзі ставяць ёлку, абменьваюцца падарункамі і прымаюць удзел у розных забавах. Каляды святкуюць з 25 снежня па 6 студзеня, калі людзі збіраюцца разам, каб адзначыць гэты важны дзень. Святкаванне пачынаецца з Раства, якое адзначаецца 6-7 студзеня ў праваслаўных сем'ях. 🎆

Пытанні для разважання ❓

Як ты святкуеш Новы год і Каляды?
Якія традыцыі ты ведаеш, звязаныя з Новым годам?
Як ты думаеш, што значыць святкаваць гэтыя святы з сям'ёй і сябрамі?

Падрыхтоўка да свята і традыцыі 🧼

Перад святкаваннем Каляд і Новага года людзі ў Беларусі праводзяць падрыхтоўку: чысцяць дом, ставяць ёлку і гатуюць стравы. Таксама ёсць традыцыя перад Калядамі прайсці шасцітыднёвы пост. Гэты пост дапамагае падрыхтавацца да свята як фізічна, так і духоўна. Падчас Новага года і Каляд людзі часта збіраюцца ў вялікай сям'і, каб адзначыць свята разам і пачаць новы год з добрымі думкамі і надзеямі. 🧹

Пытанні для разважання ❓

Як ты рыхтуешся да свят?
Якія святы ты святкуеш з сям'ёй і сябрамі?
Як ты думаеш, чаму важна адзначаць святы разам з блізкімі?

Традыцыі Каляд і Раства 🍽️

На Каляды ў Беларусі праводзяць тры абрадывых вячэры (куцці), якія сімвалізуюць адзінства сям'і і дабрабыт на наступны год. Першая куцця праводзіцца без мяса, другая — з мяснымі стравамі, а трэцяя — пасная. У дзень Раства людзі адзначаюць свята з асаблівымі традыцыямі, напрыклад, у некаторых сем'ях ставяць сена пад абрус і выконваюць рытуальныя абрады на шчасце і дабрабыт на наступны год. 🍲

Пытанні для разважання ❓

Ці святкуеш ты Каляды і Раства ў сваёй сям'і? Як?
Якія стравы ты любіш есці на Каляды?
Як ты думаеш, якія традыцыі могуць быць важнымі для сям'і падчас свят?

Назвы часцін мовы

📖 Практыкаванне на чытанне. Прачытай сказы, перакладзі іх на рускую мову і вызначы, да якіх часцін мовы належаць словы ў сказах.

❄️ Уяві, што ты трáпіў у беларускую вёску сто пяцьдзясят гадоў таму.
🏠 За вокнамі цішыня і снег, а ў хаце пахне дровамі, мёдам і сушанымі яблыкамі.
🌞 Усе чакаюць Каляд, бо гэта не проста свята, а пачатак новага сонечнага кола.
🔄 Назву Каляд звязваюць са словам «кола», бо сонца пасля зімовага сонцастаяння нібы паварочвае назад да цяпла.
⏳ Дзеці лічаць дні да свята, а дарослыя рыхтуюць дом да сустрэчы Каляд.
🍽️ У хаце дастаюць лепшыя міскі і рыхтуюць святочны стол.
🕯️ Бабуля шэптам згадвае продкаў і моліцца за ўсю сям’ю.
📅 Адны святкуюць Каляды з дваццаць пятага снежня да шостага студзеня.
📆 Другія святкуюць Каляды з шостага да дзевятнаццатага студзеня.
🤍 Але для ўсіх галоўнае адно — быць разам у гэтыя дні.
🌌 Ты чуеш, як на двары рыпіць снег, і адчуваеш спакой.
🧹 Перад Калядамі ў доме падмятаюць куты і мыюць вокны.
🔥 Чысцяць печ і хаваюць старыя рэчы, каб не было дрэннага настрою.
🧖 Пасля доўгага паста людзі ідуць у лазню і апранаюць лепшае адзенне.
🥣 А потым пачынаецца галоўная калядная справа — варыць куццю.

✍️ Практыкаванне. Цяперашні час (дапасуйце дзеяслоў да займенніка)

✅ Падказка: звяртайце ўвагу на канчаткі: я -у/-ю, ты -еш/-іш, ён/яна -е/-іць, мы -ем/-ім, вы -еце/-іце, яны -уць/-юць / -аць/-яць.

🧑‍🌾 Я (чакаць) Каляд з асаблівым хваляваннем.
👤 Ты (уяўляць) беларускую вёску сто пяцьдзясят гадоў таму.
👩 Яна (лічыць) дні да свята разам з дзецьмі.
👨 Ён (згадваць) продкаў, калі ў хаце ціха.
👥 Мы (пачынаць) падрыхтоўку да Каляд загадзя.
👥 Вы (даставаць) лепшыя міскі перад святам.
🧑‍💼 Яны (чакаць) вечара, калі дом становіцца казкай.
❄️ Я (чуць) як на двары рыпіць снег.
🌨️ Ты (разумець) што сёння асаблівы вечар.
🏠 Яна (жыць) у хаце, дзе пахне дровамі і мёдам.
🕯️ Ён (шэптаць) і (згадваць) продкаў перад Калядамі.
🤍 Мы (быць) разам, бо гэта галоўнае ў гэтыя дні.
👥 Вы (святкаваць) Каляды ў сямейным коле.
👥 Яны (звя́зваць) назву Каляд са словам «кола».
🧹 Я (падмятаць) куты, калі ўключаецца «рэжым парадку».
🪟 Ты (мыць) вокны перад святам.
🔥 Яна (чысціць) печ, каб у хаце было ўтульна.
🧺 Ён (хаваць) старыя рэчы, каб не прынесці дрэнны настрой.
💭 Мы (рыхтавацца) да Каляд і целам, і думкамі.
🧼 Вы (ісці) ў лазню пасля доўгага паста.
🧣 Яны (апранаць) лепшае адзенне перад святам.
🥣 Я (варыць) куццю для ўсёй сям’і.
🍯 Ты (дадаваць) мёд у куццю, каб было саладзей.
🍏 Яна (даставаць) сушаныя яблыкі да стала.
🌞 Ён (чакаць) сонечнага кола і цяпла пасля сонцастаяння.

✍️ Практыкаванне. Перакладзіце займеннікі ў дужках на беларускую мову.

меня → мяне тебя → цябе себя → сябе	мне → мне тебе → табе себе → сабе

❄️ Я ўяўляю беларускую вёску і бачу (себя) ў старой хаце.
🏠 Ты кажаш (мне), што за вокнамі снег, і просіш (меня) не маўчаць.
🌞 Яна чакае Каляд і паўтарае (себе), што сонца вяртаецца да цяпла.
🔄 Ён звязвае назву Каляд са словам «кола» і тлумачыць (тебе) гэта спакойна.
🍯 Мы адчуваем пах мёду і сушаных яблыкаў, і гэта радуе (меня) і (тебя).
🕯️ Вы згадваеце продкаў і кажаце (мне), што трэба быць верным (себе).
📅 Яны святкуюць Каляды і запрашаюць (тебя) і (меня) быць разам.
⏳ Я лічу дні да свята і нагадваю (себе), што галоўнае — не спяшацца.
🌨️ Ты чуеш, як рыпіць снег, і думаеш пра (себя) і пра (меня).
🧹 Яна падмятае куты і кажа (мне), што пара ўзяцца за справы.
🪟 Ён мые вокны і просіць (тебя) дапамагчы (ему) (гэта слова не перакладаем у гэтым заданні).
🔥 Мы чысцім печ і кажам (себе), што парадак робіць (нас) спакайней.
🧺 Вы хаваеце старыя рэчы, каб яны не прынеслі дрэнны настрой (вам) і (нам).
🧖 Я іду ў лазню і думаю пра (себя), а ты кажаш (мне), што таксама пойдзеш.
🥣 Яны вараць куццю і жадаюць (тебе) і (мне) добрага свята, а (себе) — спакою.