Гісторыя моды
Лексічная тэма “Мода” + граматычная тэма “Скланенне займеннікаў”
| Назоўны | ён | яна | яно | яны |
| Родны | яго | яе (её) | яго | [й]іх |
| Давальны | яму | ёй (ей) | яму | [й]ім |
| Вінавальны | яго | яе | яго | [й]іх |
| Творны | [й]ім | ёй | [й]ім | [й]імі |
| Месны | на [й]ім | на ёй | на [й]ім | на [й]іх |
Як у канчатках прыметнікаў: на вялікім возеры
Практыкаванне. Устаўце займеннікі “ён”, “яна, “яно”, “яны” ў адпаведнай склонавай форме.
- Новая калекцыя была створаная для (ён), але і на (ён) яна выглядала не надта добра.
- Сукенка, пашытая для (яна), выдатна сядзела на (яна) і падкрэслівала постаць (фигура).
- Гэтая куртка была зробленая для (ён), але лепш падыходзіць (яна).
- Дызайнер кансультаваўся з (ён), каб вобраз выглядаў арганічна на (ён).
- Новы аксэсуар быў створаны для (ён), але ўпершыню мы пабачылі яго на (яна).
- Гэтая спадніца сядзіць ідэальна на (яна), бо была сшытая для (яна).
- Аўтар капсульнай калекцыі працаваў з (яны), улічваючы ўсе прапановы ад (яны).
- Стылісты распрацоўвалі вобраз для (ён), але ў выніку ён апынуўся на (яна).
- Гэтае паліто стваралася для (яна), але на (ён) выглядала яшчэ эфектней.
- Футра было зроблена для (яна), але насіла (ён) потым ейная дачка.
- Нават гэты нямодны вобраз, створаны (яны), выглядае на (ён) стыльна.
- Цёплы шалік быў падораны (яна), але хутка апынуўся на (ён).
- Калекцыя была прадэманстравана (яны) на подыуме, але прататып мы ўбачылі раней на (ён).
- Сукенка глядзелася на (яна) выразна, дзякуючы аксэсуарам, якія яна выбірала пры (яны).
Праца з лексікаю
Практыкаванне 1. Паўтарыце лексіку ўзроўню А1 з дапамогаю інтэрактыўнага практыкавання
Практыкаванне 2. Паўтарыце лексіку ўзроўню В1 з дапамогаю інтэрактыўнага практыкавання
Практыкаванне 3. Апішыце, што Вы бачыце на карцінцы.
Практыкаванне 4. Чытаючы тэкст, перакладзіце словы ў дужках на беларускую мову.
Гісторыя моды
Мода — гэта не толькі пра (одежду). Яна (всегда) адлюстроўвала тое, чым жыве (общество): ідэі, каштоўнасці, (настроение). З даўніх (времён) людзі імкнуліся (выглядеть) прыгожа і арыгінальна. У Старажытным Егіпце ўжо ведалі, што можна (украсить) сябе залатымі завушніцамі і (сделать) макіяж вугалем. У Рыме і Грэцыі адзенне таксама шмат чаго (значило): (по нему) можна было зразумець, хто ты — просты чалавек ці заможны (гражданин).
У Сярэднявеччы мода была (скромной), асабліва праз (влияние) царквы. (Однако) шляхта ўсё ж імкнулася вылучацца — насілі дарагія тканіны з вышытымі (на них) узорамі, доўгія (пальто) і нахінанкі. З прыходам эпохі Адраджэння ўсё (изменилось): з’явіліся яркія (цвета), пышныя (юбки), карункі, модныя капелюшы. Мода стала (частью искусства) і культуры.
(Начиная) з XVII (века) цэнтрам моды зрабілася Францыя. Каралеўскі двор, (особенно во времена) Людовіка XIV, уплываў на ўсё, што (считалось) прыгожым. Мужчыны (носили) парыкі, карункі, абцасы, а жанчыны — тугія ґарсэты і вялікія (платья).
У XIX (веке) мода пачала змяняцца (быстрее). З (развитием) фабрык адзенне стала (более доступным). З’явіліся модныя (журналы), крамкі, новыя тыпы тканін. Жаночае адзенне стала (более лёгким) і (более удобным).
У ХХ стагоддзі адбыліся (настоящие) змены. Како Шанэль зрабіла модную (революцию): жанчыны (начали) насіць штаны і простыя (платья) без ґарсэтаў. З’явілася модная індýстрыя. Пасля (Второй мировой войны) мода стала (более разнообразной): панкі, хіпі, рокеры — кожны меў свой (стиль).
Сёння мода — гэта і бізнес, і (возможность) паказаць, хто ты. (Кто-то) сочыць за (последними) трэндамі, іншыя шукаюць свой (собственный) стыль. Але ў любым (случае) — мода (продолжает) мяняцца разам з намі.
Практыкаванне 5. Распавядзіце, якія адзéжыны (рус. предметы одежды) Вы бачыце на наступным малюнку.
Ступені параўнання прыметнікаў і прыслоўяў на падставе лексікі на тэму "Гісторыя моды"
У беларускай мове прыметнікі (які?) і прыслоўі (як?) могуць змяняцца па ступенях параўнання. Гэта патрэбна, каб выказаць, што адна якасць мацнейшая, слабейшая або найвыразнейшая, чым у іншых прадметах, асобах або з’явах.
🟦 Віды ступеняў параўнання
Ступень |
Прыметнік (які?) |
Прыслоўе (як?) |
Звычайная |
стыльны вобраз |
яна апранаецца стыльна |
Вышэйшая |
стыльнейшы вобраз |
яна апранаецца стыльней |
Найвышэйшая |
найстыльнейшы вобраз |
яна апранаецца найстыльней |
🔹 Прыклады ўжывання ступення параўнання прыметнікаў і прыслоўяў
- Мода ў 1920-я была смелай, але сёння яна яшчэ смялейшая.
- Некаторыя дызайнеры лічаць, што класічны стыль заўсёды выглядае прыгажэй за іншыя.
- Зараз мода развіваецца хутчэй, чым меркавалі модныя эксперты.
- У ХХ стагоддзі жаночае адзенне стала зручнейшым.
- Французская мода часта лічылася найвышэйшым эталонам стылю.
- Мода сёння больш разнастайная, чым у мінулым.
🔹 Практыкаванне 1. Не ўсе прыметнікі могуць утвараць ступені параўнання. Вызначце, якія з пададзеных прыметнікаў могуць.
- культурная спадчына
- зручны касцюм
- гістарычны перыяд
- прыгожая сукенка
- модны аксэсуар
- шаўковая тканіна
- традыцыйны строй
- яскравы макіяж
- скураны ґарсэт
- багатая аздоба
- мяккая тканіна
- гучная сенсацыя
- просты фасон
- стыльны выгляд
- вытанчаны дызайн
- актуальная тэндэнцыя
- ціхі перыяд
🔹 Практыкаванне 2. Утварыце вышэйшую і найвышэйшую ступень параўнання ад пададзеных слоў.
Прыклад: прыгожая сукенка → прыгожэйшая сукенка → найпрыгожэйшая сукенка
- смелы дызайн
- лёгкая тканіна
- цяжкае паліто
- модная сукенка
- стыльны вобраз
- багатая аздоба
- актуальны колер
- прыгожы макіяж
- яскравы шалік
- дакладная копія
- складаны фасон
- далікатная тканіна
🔹 Практыкаванне 3. Устаўце форму належнай ступені параўнання:
- Гэты дызайн быў __________ (смелы), чым летась.
- Яна мела __________ (модны) строй з усіх гасцей.
- Гэты фасон здаўся мне __________ (зручны) за папярэдні.
- У 1960-я колеры былі __________ (яркія), чым у 1940-я.
- Новая калекцыя выглядае __________ (прыгожа), чым папярэдняя.
- Гэтая тканіна — __________ (лёгкая) з усіх, штоя трымала ў руках.
- Яны стварылі __________ (стыльны) вобраз на подыумах Парыжа.
- У той перыяд жанчыны апраналіся __________ (смела).
- Сёлета ён насіў __________ (дарагі) касцюм.
- Мадэль прайшлася па подыуме __________ (грацыёзна) з усіх.
- Гэта быў __________ (складаны) выбар з усіх магчымых.
- У гэтым сезоне паказ выглядаў __________ (прыгожа), чым летась.
- Гэты трэнд аказаўся __________ (моцны), чым мы чакалі.
- Дызайн стаў __________ (выразны) пасля змены колеру.
- Калекцыя атрымалася __________ (цікавая) за леташнюю (рус. прошлогоднюю).
- Ён выбраў __________ (зручны) абутак для сённяшняй вечарыны, каб удосталь патанчыць.
- Гэтая праца была __________ (дасканалая) з усіх, што я бачыў раней.
- Выява (= вобраз) гераіні глядзелася __________ (стыльна), чым у кіно.
🔹 Практыкаванне 4. Устаўце прымальную форму прыметніка ці прыслоўя вышэйшай ці найвышэйшай ступені параўнання.
- У ХХ ст. мода была (разнастайны) з усіх эпох.
- Гэта (прыгожы) сукенка ў калекцыі, у параўнанні з іншымі прадметамі адзення.
- Шмат якія гісторыі моды лічаць, што ў эпоху Адраджэння стыль стаў (вытанчаны), чым у старажытныя часы.
- Ён апранаецца (модна) за сваю жонку.
- Сярод усіх мадэляў гэтая выглядае (грацыёзна).
- Яна выкарыстоўвае (цікавы) аксэсуары, у параўнанні з тымі, што носіць ейная сяброўка.
- Эпоха Рэнесансу была (смелы) у выбары колераў.
- Дызайнеры стварылі (адметны) стыль для моладзі.
- У гэтай крамцы можна абраць (зручны) абутак.
- Дызайн новай калекцыі выглядае (багата) за леташнія.
- Гэтая шапка выглядае (стары) ад іншых.
- Колеры ў калекцыі 1980-х былі (яскравы) за колерныя рашэнні ў калекцыі 1970-х.
- Яна выканала працу (старанна) за усіх швачак.
- Мушу прызнаць, што гэта (вытанчаны) фасон у тваёй новай лініі.
- На жаль, на маю думку, гэта быў (дрэнны) выбар для паказу.
- У 1990-я модныя тэндэнцыі былі (разнастайны) за тыя, што былі ў іншых гадах.
- Тканіна стала (мяккі) пасля адмысловае апрацоўкі.
- Для маёй сяброўкі-дызайнеркі гэта быў (добры) сезон з усіх, у якіх яна прэзентавала свае капсульныя калекцыі.
Праца з тэкстам
Практыкаванне. Прачытайце тэкст. Адкажыце на пытанні пасля кожнага абзаца.
Мода як сацыяльна-культурны феномен
Мода значна большая за вонкавае аздабленне чалавека. Яна з’яўляецца складаным культурным і сацыяльным механізмам, які рэгулюе не толькі знешні выгляд, але і паводзіны, каштоўнасці, а таксама ўспрыманне нормы ў розных сферах жыцця. Гэтае слова паходзіць ад лацінскага “modus” — “мера, спосаб, правіла”. Мода выконвае функцыю вызначэння пэўнага парадку, накіроўваючы выбар індывіда і грамадства. Яна вызначае не толькі фасон адзення, але і стыль мыслення, ідэалы, эстэтычныя арыенціры.
🔹 Чаму моду можна назваць не толькі эстэтычнай, але і сацыяльнай з’явай?
Сутнасцю моды з’яўляецца прынцып навізны. Прычым значэнне мае не столькі момант стварэння таго ці іншага аб’екта, колькі яго прызнанне як каштоўнасці, уваход у актуальны культурны дыскурс. Мода імкнецца да стварэння і праслаўлення новага, часцяком толькі фармальна новага — бо модныя элементы рэгулярна цытуюць мінулае. Момант, калі рэч страчвае сваю свежасць у вачах грамадства, значыць пераход у катэгорыю «старомоднага».
🔹 Чаму адчуванне навізны важнейшае за рэальны час стварэння моднага аб’екта?
Прычыны існавання моды могуць быць разнастайнымі. З аднаго боку, гэта жаданне пераймання: людзі імкнуцца выглядаць як тыя, каго яны лічаць аўтарытэтнымі або прыгожымі. З іншага боку — страх сацыяльнай ізаляцыі. Адпаведнасць модзе становіцца сродкам прыналежнасці да групы, пазбягання адхілення. Паводле некаторых тэорый, такая форма паводзінаў з’яўляецца нават інстынктыўным сродкам біялагічнай адаптацыі.
🔹 Ці можна сказаць, што мода — гэта форма сацыяльнага “выжывання”? Чаму?
У гісторыі развіцця моды асаблівае месца займае французская Высокая мода — Haute Couture, якая ўзнікла ў XIX стагоддзі дзякуючы Чарльзу Фрэдэрыку Ўорту. Ён упершыню надаў дызайнеру статус куцюр’е, ператварыўшы швацкую справу ў мастацтва, арганізаваўшы модныя паказы і стварыўшы мадэль моднага дома, скіраванага на эксклюзіўнасць і індывідуальнасць.
🔹 Якую ролю ў гісторыі моды адыграў Чарльз Фрэдэрык Уорт?
Сучасная мода, у сваю чаргу, трансфарміравалася ў індустрыю з шырокай сегментацыяй: ад Haute Couture да масавых брэндаў, ад капсульных калекцый да хуткай моды. Яна стала прасторай для самавыяўлення і адначасова — часткай глабальнага эканамічнага механізму. Мода выконвае функцыю сігналу, паказальніка сацыяльнага статусу, прыналежнасці да пэўнай супольнасці ці, наадварот, жадання супрацьстаяць нормам. Такім чынам, яна адначасова з’яўляецца люстрам эпохі і інструментам яе фарміравання.
🔹 Якім чынам мода адначасова служыць сродкам самавыяўлення і інструментам сацыяльнай ідэнтыфікацыі?
Пытанні для абмеркавання
- Што для Вас значыць панятак "мода"? Ці лічыце Вы сябе модным чалавекам?
- Як Вы мяркуеце, ці бывае мода шкоднай?
- Якую ролю, на Ваш погляд, мода адыгрывае ў фарміраванні ідэнтычнасці індывідуума?
- Ці сутыкаліся Вы з ціскам навакольных праз Вашу вопратку? Як Вы на гэта рэагавалі?
- Ці павінна мода мець межы — этычныя, экалагічныя, гендарныя? Чаму так або не?
- Ці ёсць у Вас ўлюбёныя перыяды ў гісторыі моды або дызайнеры, творамі якіх Вы захапляецеся?
Паўтарэнне
✍️ Практыкаванне: Устаўце патрэбную форму займеннікаў "ён", "яна", "яно", "яны"
- Дызайнер ствараў калекцыю адмыслова для (яна), улічваючы асаблівасці ейнай постаці.
- Гэты плашч сядзіць лепш на (ён), хоць спачатку быў прызначаны для (яна).
- Мадэльеры шылі касцюм пад (ён), але насіў (ён) у выніку іншы чалавек.
- Класічны крой падабаецца (яна), асабліва калі ён дапамагае (яна) падкрэсліваць добрыя якасці постаці.
- Мы распрацоўвалі выяву (=вобраз) для (яны), каб усе элементы падыходзілі толькі (яны).
- Касцюм быў створаны з думкаю пра (ён), але стаў бэстсэлерам сярод (яны).
- Колер гэтае сукенкі ідэальна падыходзіць (яна), бо яна заўсёды выбірае падобныя колерныя спалучэнні.
- Стылісты працавалі з (яны), і кожны вобраз узгаднялі з (яны).
- Гэты плашч пашылі для (ён), але ён быў падараваны (яна).
- Новыя красоўкі распрацаваныя спецыяльна для (ён), але яны часта бываюць і на (яна).
- Калекцыя была прэзентавана (яны) ў Парыжы, але першапачаткова была створана выключна для (яна).
- Дызайнерка не адразу заўважыла, як колер уплывае на (яна), але пазней усё адаптавала пад (яна).
- Калекцыя куртак была натхнёная (ён) і яго модным густам, а крой нагадваў адзенне, якое матуля набывала (ён) у дзяцінстве.
- Мы прааналізавалі стыль, грунтуючыся на аповедах пра (яна), і зрабілі ўсё магчымае, каб вопратка адпавядала (яна).
- Тканіна падабраная так, каб яна добра выглядала на (яна) і не парушала сілуэту.
- Я бачыў гэты плашч на (яна) і мне здалося, што ён проста ідэальны для (яна).
- Гэтая выява была створана разам з (яны), таму дызайн адпавядае (яны).
- У прэзентацыі ўдзельнічалі не толькі дызайнеры, але і мадэлі — усе яны працавалі з (яны) вельмі старанна.
- Колеры былі натхнёныя (яна), і ўсё было падабрана ў стылі, блізкім да (яна).
- Новы рух з’явіўся дзякуючы (ён), але хутка быў падхоплены і (яны).
Практыкаванне. Перакладзіце выразы на беларускую мову:
- Мода — это не только про одежду.
- Она всегда отражала настроение и идеи общества.
- Люди всегда хотели выглядеть красиво и оригинально.
- В Египте носили украшения и делали макияж углём.
- В Риме одежда показывала, кто ты в обществе.
- В Средневековье мода была простой и скромной.
- Церковь сильно влияла на стиль одежды людей.
- Шляхта выделялась дорогими тканями и вышивкой.
- На них были красивые узоры и длинные пальто.
- В эпоху Возрождения всё изменилось — одежда стала ярким.
- Появились кружева, шляпы, пышные юбки и корсеты.
- Мода стала частью искусства и городской культуры.
- С XVII века модным центром стала Франция.
- Людовик XIV задавал стиль всему европейскому обществу.
- Мужчины носили каблуки, парики и кружева.
- Женщины носили корсеты и большие платья.
- В XIX веке мода менялась всё быстрее.
- Одежда стала доступной благодаря развитию фабрик.
- Появились магазины, журналы и новые ткани.
- Сегодня мода — это стиль, бизнес и искусство.