Браніслаў Ямант. Леанід Маркевіч (С1-С2)
З пляцоўкі Мова для ўсіх!
🖼️ Метафарычныя карткі: «Мой ліпень»
👀 Разгледзьце шэсць метафарычных картак. Выберыце картку, якая найбольш адпавядае Вашым успамінам, настрою або падзеям ліпеня. Абгрунтуйце свой выбар.
🌞 Пытанні для размовы
- 🖼️ Якая з картак найлепш апісвае тое, як прайшоў Ваш ліпень, і чаму?
💬 Пачатак адказу:
Я выбіраю картку нумар …, бо яна асацыюецца ў мяне з …
Дадатковыя пытанні:
- 🌻 Якая падзея, сустрэча або ўражанне ліпеня запомніліся Вам найлепш?
- 🎨 З якім настроем Вы вяртаецеся да нашых заняткаў пасля месячнага перапынку?
🗣️ Дапоўніце пачаткі сказаў
- 🌿 У ліпені я пераважна…
- ✨ Найбольш яркім момантам было…
- 🧳 За гэты месяц мне ўдалося…
- 🎯 У жніўні мне хацелася б…
🎨🎼 Практыкаванне. Выяўленчае мастацтва, музыка і тэатр
📝 Перакладзіце выразы з рускай мовы на беларускую.
- 🎨 изобразительное искусство как способ осмысления эпохи
- 🌄 пейзаж, передающий тревожное предчувствие
- 🏡 жанровая сцена из повседневной жизни
- 🖼️ живописное полотно со скрытым смыслом
- 🖌️ выразительный мазок кисти художника
- 🎯 композиционный центр картины
- 🌈 сдержанное цветовое решение произведения
- 🌗 тонкая игра света и тени
- 👨🎨 узнаваемая авторская манера письма художника
- 🎤 певец, исполняющий главную партию
- 🎻 мастер, настраивающий музыкальные инструменты перед выступлением
- 🎶 руководитель хорового коллектива
- 🎭 сценическое воплощение драматического произведения
- 🎬 режиссёрский замысел театральной постановки
- 👏 зрительный зал после окончания представления
🎨 Практыкаванне. Палотны Браніслава Яманта
📝 Пастаўце дзеясловы ў дужках у формы дзеепрыслоўяў закончанага або незакончанага трывання. Пасля кожнага тэксту апішыце карціну, працягваючы чатыры пачаткі сказаў.
🏙️ «Вулачка ў яўрэйскім квартале Вільні»
Uliczka żydowska w Wilnie, 1934
Карціна была створаная ў 1934 годзе і належыць да гарадскіх краявідаў Яманта. Мастак часта звяртаўся да старой архітэктуры Вільні, выкарыстоўваючы тэмперу і гуаш, стылізаваную лінію і выразнае колеравае мадэляванне. Твор захоўваецца ў зборах Акруговага музея ў Торуні.
📝 Кароткая гісторыя палатна
- 🏙️ (Звярнуцца) да старой віленскай забудовы, Браніслаў Ямонт у 1934 годзе стварыў вобраз вузкай гарадской вулачкі.
- 🧱 (Паказваць) старыя муры, няроўныя фасады і брукаваную дарогу, мастак падкрэсліў шматслойнасць гарадской прасторы.
- 🌉 (Размясціць) над вуліцай дзве масіўныя аркі, аўтар надаў кампазіцыі глыбіню і рытмічнасць.
- 👥 (Уводзіць) у гарадскі краявід нешматлікія чалавечыя постаці, Ямонт ажывіў архітэктурнае асяроддзе.
- 🎨 (Супрацьпаставіць) цёплыя вохрыстыя фасады халодным сінявата-шэрым сценам, мастак узмацніў колеравую выразнасць твора.
- ☁️ (Згушчаць) над дахамі цяжкія хмары, аўтар стварыў адчуванне трывожнага чакання.
- 🕰️ (Захаваць) у карціне аблічча міжваеннай Вільні, Ямонт ператварыў звычайны гарадскі краявід у вобраз культурнай памяці.
🗣️ Апішыце карціну
- 🏙️ На пярэднім плане палатна я бачу…
- 🌉 Адчуванне глыбіні мастак стварае пры дапамозе…
- 🎨 Спалучэнне цёплых і халодных адценняў дапамагае…
- 💭 Гэтая вулачка выклікае ў мяне адчуванне…
🌪️ «Вятрак»
Wiatrak, 1940
Праца была напісаная ў 1940 годзе алеем на кардоне і мае памеры 33 × 45,5 см. Алейныя фарбы Ямонт выкарыстоўваў радзей, чым тэмперу і гуаш. Мастак быў вядомы выразнымі краявідамі, выявамі старой архітэктуры і моцнай эмацыйнасцю прыродных матываў.
📝 Кароткая гісторыя палатна
- 🌾 (Абраць) галоўным вобразам адзінокі стары вятрак, мастак засяродзіў увагу на яго змрочным і велічным абліччы.
- 🎨 (Напісаць) працу алеем на кардоне, Ямонт атрымаў насычаныя колеры і густую маляўнічую фактуру.
- 🌪️ (Паказваць) пашкоджаныя крылы і перакошаны дах, аўтар перадаў змаганне старой пабудовы з часам і непагаддзю.
- ☁️ (Згусціць) вакол ветрака цяжкія рухомыя аблокі, мастак зрабіў неба важнай часткай драматычнай кампазіцыі.
- 🧍 (Дадаваць) каля падножжа пабудовы маленькія чалавечыя постаці, Ямонт падкрэсліў маштаб ветрака.
- 🖌️ (Карыстацца) шырокімі і энергічнымі мазкамі, мастак перадаў імклівы рух ветру.
- ⏳ (Ператварыць) звычайны сельскі будынак у самотны вобраз-сімвал, аўтар прымусіў гледача задумацца пра няўмольнасць часу.
🗣️ Апішыце карціну
- 🌾 Галоўным вобразам палатна з’яўляецца…
- 🌪️ Стан прыроды мастак перадае праз…
- 🖌️ Шырокія мазкі і дэфармаваныя формы ствараюць уражанне…
- 💭 На мой погляд, стары вятрак можа сімвалізаваць…
🌳 «Дрэвы над сажалкай»
Drzewa nad stawem, 1943
Карціна была створаная ў 1943 годзе гуашшу на кардоне; яе памеры складаюць 21,8 × 29,5 см. Ямонт напісаў яе ў ваенны перыяд, калі працягваў мастацкую і выкладчыцкую працу ў Вільні.
📝 Кароткая гісторыя палатна
- 🌳 (Стварыць) карціну ў 1943 годзе, Ямонт звярнуўся да аднаго са сваіх улюбёных матываў — старых дрэў.
- 🍂 (Аб’ядноўваць) у адной кампазіцыі сажалку, магутныя ствалы і восеньскую лістоту, мастак паказаў прыроду як адзіны жывы арганізм.
- ☁️ (Падкрэсліць) цяжкія аблокі над дрэвамі, аўтар надаў камернаму краявіду драматычнае гучанне.
- 💧 (Адлюстроўваць) цёмныя постаці дрэў у вадзе, Ямонт візуальна пашырыў прастору палатна.
- 🎨 (Абмежаваць) палітру карычневымі, шэрымі, вохрыстымі і прыглушана-зялёнымі адценнямі, мастак стварыў уражанне позняй восені.
- 🖌️ (Перадаваць) фактуру лістоты і хмар няроўнымі мазкамі, аўтар пазбег сухой натуралістычнай дакладнасці.
- 🌫️ (Ператварыць) невялікую сажалку ў месца маўклівага сузірання, мастак надаў звычайнаму краявіду філасофскі настрой.
🗣️ Апішыце карціну
- 🌳 Маю ўвагу найперш прыцягваюць…
- 💧 Адлюстраванні на паверхні вады дапамагаюць…
- 🎨 Прыглушаная колеравая гама стварае адчуванне…
- 💭 Агульны настрой карціны я ахарактарызаваў бы / ахарактарызавала б як…
🏡 «Сельскі краявід»
Pejzaż wiejski
Гэта невялікая гуаш на паперы памерам 21 × 28 см. Дакладны год яе стварэння ў каталогу не пазначаны. На карціне прадстаўлены сельская пабудова з саламяным дахам, старыя дрэвы і асветленая сонцам трава.
📝 Кароткая гісторыя палатна
- 🏡 (Звярнуцца) да будзённага жыцця вёскі, Ямонт паказаў простую гаспадарчую пабудову сярод дрэў.
- 🌳 (Вылучыць) масіўны ствол на пярэднім плане, мастак стварыў выразную прасторавую заслону.
- 🛖 (Размясціць) сялянскую пабудову ў глыбіні кампазіцыі, аўтар скіраваў да яе погляд гледача.
- ☀️ (Прапускаць) сонечнае святло праз густую лістоту, Ямонт напоўніў краявід рухомымі плямамі святла і ценю.
- 🎨 (Спалучаць) сакавітыя зялёныя, цёмна-карычневыя і мяккія шэрыя адценні, мастак перадаў цеплыню летняга дня.
- 🖌️ (Адмаўляцца) ад празмернай дэталізацыі, аўтар засяродзіўся на агульным рытме колераў і формаў.
- 🌿 (Стварыць) спакойны вобраз вясковага жыцця, Ямонт паказаў прыгажосць простага і штодзённага.
🗣️ Апішыце карціну
- 🌳 Масіўны ствол на пярэднім плане выконвае ролю…
- 🏡 Сялянская пабудова ў глыбіні кампазіцыі выглядае…
- ☀️ Гульня святла і ценю на траве дапамагае перадаць…
- 💭 Гэты сельскі краявід нагадвае мне пра…
🎼 Практыкаванне. Біяграфія Леаніда Маркевіча
📝 Прачытайце сказы ў храналагічным парадку. Перакладзіце выдзеленыя тлустым шрыфтам словы ў дужках з рускай мовы на беларускую. Звяртайце ўвагу на форму слова і яго ролю ў сказе.
👶 Нараджэнне і пачатак творчага шляху
- 🏙️ 5 жніўня 1896 года ў Вільні (родился) Леанід Аляксеевіч Маркевіч — будучы (выдающийся) беларускі кампазітар, (руководитель) аркестра, чый творчы (путь) быў непарыўна звязаны са (сценой).
- 🎭 У 1921 годзе ён (начал) працаваць дырыжорам у БДТ-1, (возглавляя) аркестр і (обеспечивая) музычнае (сопровождение) сцэнічных (представлений).
- 🎼 Да 1928 года Маркевіч (ежедневно) (исполнял) (обязанности) аркестравага (руководителя), (добиваясь) зладжанага гучання музыкантаў.
🎬 Праца ў Беларускім дзяржаўным тэатры
- 🎶 У гэты перыяд Маркевіч (совместно) з Уладзімірам Тэраўскім (сочинял) музыку да спектакляў, (включая) «Кастусь Каліноўскі», «Каваль-ваявода» і «На Купалле», (наряду) з іншымі пастаноўкамі.
- 🏹 (Позднее) кампазітар (создал) музычнае (сопровождение) да «Стралка Тэля» (вместе) з Мікалаем Куперам, а таксама працаваў над творамі (зарубежных) драматургаў.
🎭 Тэатр імя Якуба Коласа
- 🚪 У 1928 годзе (завершился) першы працяглы (этап) працы Маркевіча, а ў 1929-м ён (поступил) у тэатр імя Якуба Коласа і (получил) (должность) загадчыка музычнай часткі і дырыжора.
- 🎻 Цягам наступных трыццаці шасці гадоў ён (руководил) музычнай часткай, (подбирал) выканаўцаў, (следил) за аркестравым гучаннем і (добивался) мастацкай цэласнасці спектакляў.
- ⛰️ Ствараючы музыку да «Машэкі» Віталя Вольскага, кампазітар (стремился) раскрыць (мощь) народнага падання, перадаць драматычнае (напряжение) і паглыбіць (впечатление) ад сцэнічнага дзеяння.
- 📚 Звярнуўшыся да літаратурнай (наследию) Якуба Коласа, Маркевіч (положил) трылогію «На ростанях» у аснову спектакля «Навальніца будзе», раскрываючы рэжысёрскі (замысел) (посредством) музыкі.
- 🎹 (Затем) ён (создавал) музычнае (сопровождение) да (различных) пастановак, (включая) «Святло з Усходу», «Алазанскую даліну» і «На крутым павароце».
- 🎭 Кампазітар (одновременно) звяртаўся да (бытовым), (нравственным), (комедийным) і (зрелищным) сюжэтаў у спектаклях «Мараль пані Дульскай», «Родная маці», «Цудоўны сплаў», «Пад адным небам» і «Лекар паняволі».
🏅 Прызнанне і апошнія гады
- ⭐ У 1944 годзе дзяржава (отметила) ягоны шматгадовы (вклад) у беларускі тэатр: Маркевіч (получил) ганаровае званне і быў (признан) заслужаным артыстам Беларускай ССР.
- 🏛️ У пасляваенныя гады Маркевіч таксама (занимал) (руководящую) (должность) дырэктара тэатра, (сочетая) арганізацыйную працу з (повседневной) музычнай дзейнасцю.
- 🤝 У 1963 годзе ён (присоединился) да Беларускага саюза тэатральных дзеячаў, які (объединял) прафесіяналаў сцэны, (защищал) іх творчыя (интересы) і спрыяў развіццю тэатральнага мастацтва.
- 🎼 У 1965 годзе Маркевіч (завершил) сваю (многолетнюю) (деятельность) у тэатры імя Якуба Коласа, (оставив) (значительный) след у яго музычнай гісторыі.
- 🕯️ 18 мая 1980 года кампазітар (скончался), аднак ягоныя нотныя рукапісы, афішы, лісты і фотаздымкі (бережно) (хранятся) ў Дзяржаўным архіве Віцебскай вобласці, (напоминая) пра ягоны важкі (вклад) у беларускую культуру.