Баўленне часу падлеткамі ўлетку
💭 Практыкаванне. Паразважай пра падлеткаў і летні вольны час
🎯 Заданне: прачытай пытанні і адкажы на іх поўнымі сказамі па-беларуску.
- 👭 Што для большасці падлеткаў важнае ў сяброўстве?
- 🌞 Чаму многія падлеткі любяць летнія вакацыі больш, чым школьныя дні?
- 📱 Чаму падлеткі так часта карыстаюцца тэлефонам у вольны час?
- 🏡 Ці лёгка падлеткам адпачываць дома, калі ў іх ёсць хатнія справы? Чаму?
- 🎧 Якую ролю музыка адыгрывае ў жыцці падлеткаў?
- 🚲 Чаму некаторым падлеткам падабаецца актыўны адпачынак, а іншым — спакойны?
- 🌇 Што можа зрабіць звычайны летні дзень цікавым і прыемным для падлетка?
- 🌞 Якая частка летняга дня табе падабаецца найбольш: раніца, дзень ці вечар? Чаму?
- 😴 Ці добра, калі падлеткі ўлетку спяць даўжэй, чым звычайна, або гэта псуе рэжым дня?
- 👭 Што для цябе лепей улетку: бавіць час з сябрамі ці адпачываць адна? Чаму?
- 📱 Ці можна добра адпачыць, калі ўвесь дзень сядзець у тэлефоне? Што ты пра гэта думаеш?
- 🏡 Ці павінны падлеткі дапамагаць дома падчас вакацый, калі ў іх няма школы?
- 🎨 Якое хобі лепш за ўсё падыходзіць для лета: маляванне, спорт, музыка, чытанне ці нешта іншае? Чаму?
- 🌻 Што робіць летнія вакацыі сапраўды добрымі: падарожжы, сябры, сям’я, адпачынак ці вольны час?
📘 Практыкаванне. Як падлеткі бавяць час улетку
🎯 Заданне: Прачытай кожны абзац, а потым працягні сказы сваімі словамі.
🌞 Раніца: павольны пачатак дня
Улетку падлеткі часта прачынаюцца пазней, чым у школьныя дні. Ім не трэба хутка збірацца, браць заплечнік і ісці на першы ўрок. Раніцай можна спакойна паснедаць, выпіць ваду, сок або гарбату і паглядзець паведамленні ў тэлефоне. Некаторыя падлеткі слухаюць музыку, прыбіраюць пакой або дапамагаюць дома. Калі ёсць планы, яны пішуць сябрам і дамаўляюцца, дзе сустрэцца. Такая раніца звычайна праходзіць ціха і без спешкі. Пасля навучальнага года гэта вельмі прыемна.
✍️ Працягні сказы:
- 🌞 Улетку раніцай я звычайна…
- 😴 Калі няма школы, я магу…
- ☕ На сняданак я люблю…
- 📱 Раніцай я часта гляджу…
- 🎧 Калі я слухаю музыку, я…
- 🧺 Дома раніцай я часам…
- 😊 Мне падабаецца летняя раніца, бо…
👭 Дзень: сябры, хобі і хатнія справы
Удзень падлеткі самі выбіраюць, як правесці час. Калі надвор’е добрае, яны могуць сустрэцца з сябрамі, пайсці ў парк, пакатацца на ровары або проста шпацыраваць па горадзе. Калі на вуліцы горача або ідзе дождж, многія застаюцца дома. Дома можна глядзець фільмы, чытаць кнігу, маляваць, слухаць музыку або гуляць у камп’ютарныя гульні. Але летам таксама ёсць хатнія справы: трэба прыбраць пакой, дапамагчы матулі або схадзіць у краму. Пасля гэтага адпачынак яшчэ прыемнейшы.
✍️ Працягні сказы:
- 👭 З сябрамі ўлетку я магу…
- 🌳 Калі я іду ў парк, я…
- 🚲 На ровары я люблю…
- 🎬 Дома я часта гляджу…
- 🎨 У вольны час я магу займацца…
- 🛒 Часам я хаджу ў краму па…
- 💛 Пасля хатніх спраў я люблю…
🌇 Вечар: адпачынак пасля доўгага дня
Увечары падлеткі часта ўжо стомленыя, але задаволеныя. Яны вячэраюць з сям’ёй, глядзяць фільм, слухаюць музыку або перапісваюцца з сябрамі. Калі сям’я едзе на лецішча, вечар можа быць яшчэ спакайнейшы. Там можна шпацыраваць, дапамагаць дарослым, есці садавіну, глядзець на птушак і адпачываць на свежым паветры. Некаторыя падлеткі любяць увечары проста ляжаць, думаць пра свае планы і нічога не рабіць. Гэта таксама нармальны адпачынак, бо летнія вакацыі патрэбныя не толькі для спраў, але і для спакою.
✍️ Працягні сказы:
- 🌇 Увечары ўлетку я звычайна…
- 🍽️ З сям’ёй я магу…
- 🎬 Увечары мне падабаецца глядзець…
- 🏡 На лецішчы можна…
- 🐦 На прыродзе я люблю…
- 😴 Калі я стомленая, я…
- 🌻 Я люблю летнія вакацыі, бо…
📘 Практыкаванне. Дзеяслоў хацець у цяперашнім часе
🎯 Заданне: спачатку прачытай табліцу, а потым устаў дзеяслоў хацець у патрэбнай форме цяперашняга часу.
📌 Спражэнне дзеяслова хацець
| Адзіночны лік | Множны лік |
| я хачу | мы хочам |
| ты хочаш | вы хочаце |
| ён хоча | яны хочуць |
| яна хоча | |
| яно хоча |
📌 Падказка: пасля дзеяслова хацець часта стаіць іншы дзеяслоў у пачатковай форме:
хачу адпачываць, хочаш шпацыраваць, хочуць сустрэцца.
✍️ Устаў патрэбную форму дзеяслова хацець
- 🌞 Я _______ спаць даўжэй улетку.
- 😴 Ты _______ адпачываць пасля цяжкага навучальнага года?
- 👭 Яна _______ сустрэцца з сяброўкамі ў парку.
- 🚲 Ён _______ катацца на ровары пасля абеду.
- 🏡 Мы _______ паехаць на лецішча ў выходныя.
- 🎧 Яны _______ слухаць музыку на вуліцы.
- 📱 Вы _______ перапісвацца з сябрамі ў чаце?
- 🎬 Я _______ паглядзець добры фільм увечары.
- 📖 Ты _______ чытаць кнігу перад сном?
- 🎨 Мая сяброўка _______ займацца маляваннем улетку.
- 🐶 Сабака _______ шпацыраваць каля дома.
- 🧺 Мы _______ спачатку прыбраць пакой, а потым адпачыць.
- 🛒 Яны _______ схадзіць у краму па садавіну.
- 🍎 Падлеткі _______ есці нешта смачнае пасля прагулкі.
- 🌳 Я _______ шпацыраваць у парку, калі надвор’е добрае.
- 🏖️ Ты _______ больш вольнага часу на вакацыях?
- 🎵 Ён _______ займацца музыкаю кожны дзень.
- 🧃 Яна _______ піць сок або ваду пасля шпацыру.
- 🌇 Мы _______ вечарам сядзець на лаўцы і размаўляць.
- ⭐ Яны _______ глядзець на зоркі на лецішчы.
- 💬 Вы _______ абмеркаваць летнія планы на занятках?
- 🏠 Я _______ застацца дома, калі на вуліцы дождж.
- 🌻 Большасць падлеткаў _______ мець больш свабоды ўлетку.
- 🎮 Некаторыя падлеткі _______ гуляць у камп’ютарныя гульні.
- ☕ Матуля _______ піць гарбату і адпачываць увечары.
- 💛 Усе _______ правесці лета цікава і спакойна.
📘 Практыкаванне. Дзеепрыслоўі незакончанага трывання
❓ Што робячы?
🎯 Заданне: утвары ад дзеясловаў дзеепрыслоўі незакончанага трывання.
Пытанне: што робячы?
📌 Правіла
Дзеепрыслоўі незакончанага трывання часта ўтвараюцца ад формы яны ў цяперашнім часе.
Калі форма яны заканчваецца на -юць / -уць, атрымліваецца -ючы / -учы.
📖 чытаць → яны чытаюць → чытаючы
🎧 слухаць → яны слухаюць → слухаючы
Калі форма яны заканчваецца на -яць / -аць, атрымліваецца -ячы / -ачы.
👀 глядзець → яны глядзяць → гледзячы
💬 гаварыць → яны гавораць → гаворачы
📌 Калі дзеяслоў з -ся, то -ся застаецца:
👭 сустракацца → яны сустракаюцца → сустракаючыся
📚 вучыцца → яны вучацца → вучачыся
✍️ Утвары дзеепрыслоўі
- 🌞 прачынацца → ____________________
- 😴 адпачываць → ____________________
- ☕ снедаць → ____________________
- 📱 перапісвацца → ____________________
- 👭 сустракацца → ____________________
- 🌳 шпацыраваць → ____________________
- 🎧 слухаць → ____________________
- 🎬 глядзець → ____________________
- 📖 чытаць → ____________________
- 🎨 маляваць → ____________________
- 🚲 катацца → ____________________
- 🏡 дапамагаць → ____________________
- 🧺 прыбіраць → ____________________
- 🛒 хадзіць → ____________________
- 🍎 есці → ____________________
- 🧃 піць → ____________________
- 💬 размаўляць → ____________________
- 🤔 думаць → ____________________
- 🎵 спяваць → ____________________
- 🏃 займацца → ____________________
- 📚 вучыцца → ____________________
- 📝 пісаць → ____________________
- 🐶 гуляць → ____________________
- ⭐ глядзець на зоркі → ____________________
- 🌻 планаваць дзень → ____________________
- 💛 радавацца лету → ____________________
📘 Просты будучы час: дзеяслоў сустрэць
| Адзіночны лік | Множны лік |
| я сустрэну | мы сустрэнем |
| ты сустрэнеш | вы сустрэнеце |
| ён / яна / яно сустрэне | яны сустрэнуць |
📝 Практыкаванне. Устаўце дзеяслоў сустрэць у слушнай форме простага будучага часу.
- 🌞 Летам я _______ сваю сяброўку каля возера.
- 🏖️ На вакацыях ты _______ шмат новых людзей.
- 🚉 У панядзелак яна _______ стрыечную сястру на вакзале.
- 🏕️ Мы _______ сяброў у летнім лагеры.
- 🎒 Вы _______ настаўніцу перад экскурсіяй?
- 🌊 Яны _______ нас на беразе мора.
- 🍦 Пасля абеду я _______ сяброў каля кавярні.
- 🚲 Ты _______ брата ў парку пасля прагулкі на ровары.
- 🎨 Яна _______ сяброўку на выставе летніх малюнкаў.
- 📚 Мы _______ аднакласнікаў у бібліятэцы перад вакацыямі.
- 🚌 Вы _______ турыстаў каля аўтобуса?
- 🌳 Яны _______ дзяцей у вялікім парку.
- 🐶 Ён _______ суседку з сабакам каля дома.
- ☀️ Я _______ цябе заўтра раніцай перад паездкай.
- 🎬 Мы _______ сяброў увечары і разам паглядзім фільм.
- 🌙 Яны _______ бацькоў пасля доўгай летняй паездкі.
📝 Практыкаванне. Перакладзіце сказы з рускай мовы на беларускую мову.
🎯 Спачатку назавіце паказанне гадзінніка, потым перакладзіце сказ.
- 🌅 06:07 — В 06:07 я проснулась, умылась и выпила стакан воды.
- 🥪 07:58 — Завтракала я сегодня в 07:58: ела бутерброды с сыром и пила чай.
- 🏫 08:43 — В школу я пошла в 08:43 и взяла с собой тетради.
- 📚 09:16 — У меня в 09:16 начался урок обществоведения.
- 🎧 10:52 — На перемене, в 10:52, я слушала музыку в наушниках.
- ✏️ 11:59 — Я писала домашнее задание почти в полдень, в 11:59.
- 🍝 12:22 — В 12:22 я ела макароны с ветчиной и пила воду.
- 🚌 13:05 — Домой на автобусе я ехала в 13:05 и смотрела видео.
- 🐶 14:37 — С собакой возле дома я гуляла в 14:37.
- 🎨 15:48 — После школы, в 15:48, я рисовала портрет для подруги.
- 💬 16:11 — Я переписывалась с подругами в чате примерно в 16:11.
- 🧺 17:29 — Комнату я убирала в 17:29 и складывала вещи на полку.
- 📖 18:46 — Перед уроком белорусского языка, в 18:46, я читала книгу.
- ☕ 19:03 — В 19:03 я пила чай с мамой и разговаривала о школе.
- 🎬 20:57 — Видео про животных в интернете я смотрела в 20:57.
- 🎒 22:55 — Рюкзак я собрала в 22:55, а потом начала готовиться ко сну.
- 😴 23:14 — В 23:14 я легла спать, потому что очень устала.