Асеція
Практыкаванне. Прачытайце тэкст, адказаўшы пасля кожнага абзацу на пытанні, скіраваныя на разважанне.
Асеція — краіна ў сэрцы Каўказа
Геаграфія і прырода
Асеція — гэта рэгіён у цэнтральнай частцы Каўказскіх гор. Яна падзяляецца на дзве часткі: Паўночную Асецію — Аланія, якая ўваходзіць у склад Расіі, і Паўднёвую Асецію, якая знаходзіцца на тэрыторыі Грузіі. Галоўная асаблівасць Асеціі — яе горы. Тут знаходзіцца вялікая колькасць вяршынь, перавалаў і горных далін. Праз Асецію праходзіць Вайнахская дарога і знакамітая Ваенна-Грузінская дарога, якая злучае Каўказ з іншымі рэгіёнамі. Улетку тут цёпла і сонечна, а зімой выпадае шмат снегу, таму горныя схілы становяцца месцам, прыдатным для катання на лыжах і сноўбордзе.
Пытанне: Ці любіце Вы горы? Што Вас больш прыцягвае — лета ці зіма ў горным рэгіёне?
Гісторыя і народ
Асеціны — гэта народ, які мае старажытныя карані і мае ў якасці роднае мовы асецінскую, што належыць да іранскай групы моў. Іх продкамі лічацца аланы — ваяўнічыя плямёны, якія ў Сярэднявеччы кантралявалі вялікія тэрыторыі. На працягу стагоддзяў Асеція была месцам сустрэчы розных культур і народаў: тут праходзілі важныя гандлёвыя шляхі, адбываліся войны, а таксама культурны абмен. Асеціны з гонарам захоўваюць сваю гісторыю і традыцыі, а таксама ўшаноўваюць сваіх герояў.
Пытанне: Ці важна, на Ваш погляд, ведаць гісторыю свайго народа? Чаму? Якія факты з гісторыя асецінаў Вас уражваюць?
Традыцыі і святы
Асецінскія традыцыі вельмі багатыя і разнастайныя. Асноўныя каштоўнасці — гэта павага да старэйшых, гасціннасць і сяброўства. Адным з галоўных сімвалаў Асеціі з’яўляюцца асетынскія пірагі — вялікая круглая выпечка з рознымі начынкамі: мясам, бульбаю, сырам або зелянінаю. На святы гатуюць адразу некалькі пірагоў, якія ложаць адзін на адзін. Сярод традыцыйных святаў — Дзень незалежнасці, святы, прысвечаныя героям вайны, і старажытныя абрадавыя дні, звязаныя з земляробствам.
Пытанне: Якая традыцыя ці страва асецінскага народу Вам падаецца найбольш цікавай для замежных турыстаў?
Прырода і турыз[а]м
У Асеціі шмат прыродных славутасцяў: горныя азёры, вадаспады, пячоры, даліны і нацыянальныя паркі. Асабліва папулярныя сярод турыстаў Куртатынская цясніна, Цэйская цясніна і Каўказскі біясферны запаведнік. Гэта месца ідэальна пасуе для пешых паходаў, альпінізму і фотасесій. Таксама ў гарах можна сустрэць рэдкія віды жывёл і раслін, якія ахоўваюцца дзяржаваю. У апошнія гады тут развіваецца экатурызм — падарожжы, якія дапамагаюць захаваць прыроду і мясцовую культуру.
Пытанне: Якія віды адпачынку на прыродзе Вам падабаюцца больш за ўсё? Чаму?
Асеція сёння
Сучасная Асеція — гэта спалучэнне старажытных традыцый і сучаснага жыцця. У гарадах будуюцца новыя дамы, школы, спартыўныя комплексы, але ў вёсках усё яшчэ можна ўбачыць традыцыйныя каменныя хаты і пачуць асецінскую мову. Моладзь вывучае як родную, так і рускую мову, а таксама цікавіцца замежнымі культурамі. Улады і грамадскія арганізацыі працуюць над тым, каб развіваць турыз[а]м, захоўваць традыцыі і адкрываць Асецію для свету. Гэта месца, дзе мінулае і сучаснасць жывуць побач.
Пытанне: Як, на Ваш погляд, можна сумясціць захаванне традыцый і развіццё сучаснага жыцця?
✍️ Практыкаванне. Перакладзіце наступныя фразы з асецінскай мовы на беларускую.
- Фæддæх, уæздан! →
- Уæй, кай у?
- Цæй уын?
- Уæй, æрмæст.
- Бузныг (стыр бузныг)
- Нæ, аху.
- Æмæ йæ у?
- Фæлæуæр, нæ кæнæн.
- Дæ бон уыд!
- Дæ сæм уыд.
- Æмæ æнцæн фæддæх.
- Æнцæн фæндаг.
- Фæлæуæр, æз нæ уарзонд.
- Хуыцауæн фæддæх.
- Дæ хъуы нæ бæрæг.
📘 Практыкаванне. Устаўце слушную форму займенніка па-беларуску
| её → яе (+ яканне)
(н)ей → ёй (н)им → [й]ім (на) нём → (на) ім им → ім (н)их → іх |
мне → мне
меня → мяне тебе → табе тебя → цябе себе → сабе себя → сябе |
- Гід паказаў (им) мапу горных перавалаў у Асеціі і растлумачыў (им) маршрут.
- Мы сустрэлі (их) каля ўваходу ў музей і пайшлі разам з (ними).
- Яна распавяла пра (себя) і пра сваю працу ў турыстычным цэнтры.
- Ты можаш падарыць гэты асяцінскі пірог (ему), і ён (тебе) падзякуе.
- Мы падзяліліся з (ей) фатаздымкамі з Куртатынскай цясніны.
- Настаўнік гісторыі заўважыў (их) у зале і павітаўся з (ними).
- Я ўбачыў (её) на свяце і падышоў да (её) пасля выступу.
- Я перадаў (ей) паштоўку з выявай асяцінскае вёскі.
- Мы прапанавалі (тебе) паехаць з намі ў паход па Каўказскіх гарах.
- 10. Ён паказаў (ей) старыя фотаздымкі і папрасіў (её) захаваць (их).
- Мы слухалі (его) аповед пра легенды Асеціі і задавалі (ему) пытанні.
- Турызм у Асеціі развіваецца, і мясцовыя жыхары заўсёды радуюцца, калі (им) прывозяць новых гасцей.
- Гід запрасіў (её) на экскурсію і пазнаёміў з (ней) іншых турыстаў.
- Я хачу параіць (тебе) гэты маршрут, даслаўшы (тебе) спасылку на (его).
- Мы падтрымліваем (их) у развіцці турызму і дапамагаем (им) захоўваць традыцыі.
- Мясцовы жыхар паказаў (ей) месца, дзе пачынаецца сцежка, і папрасіў (её) быць асцярожнай.
- Яна часта распавядае (мне) пра (себя), калі гаворка заходзіць пра горныя падарожжы.
- Сёння гід дапамог (мне) зразумець гісторыю, якую пажылы асяцін распавядаў пра (себя).
- Мы арганізавалі сустрэчу, каб пазнаёміць (тебе) з жыхарамі горнай вёскі.
- Яна глядзела на (себя) у ручное люстэрка, калі апранала традыцыйны касцюм.
- Праз (меня) гід падзякаваў (тебе) за ўдзел у валанцёрскім праекце.
- Я спытаўся у (тебя), ці можаш ты паказаць новы маршрут у гарах.
- Ён расказаў (мне) пра (себя), і гэта (меня) вельмі ўразіла.
- Калі ты хочаш, я магу навучыць (тебя) некалькім асяцінскім словам.
- Мы з мясцовым гідам доўга абмяркоўвалі (тебя) і твае ідэі наокнт развіцця турызму.
- Яна перадала (тебе) кнігу пра Асецію, каб ты мог даведацца больш.
- Ты можаш давяраць (мне) і быць упэўнены, што я дапамагу (тебе) падрыхтаваць падарожжа.
- Я падрыхтаваў фотаздымкі і даслаў іх (тебе).
- Падчас падарожжа мы вучыліся апісваць (себя) на асяцінскай мове.
- Ён папрасіў (меня) паказаць, дзе знаходзіцца Дыгорская цясніна.
- Ты часта забываешся на (себя), дапамагаючы іншым турыстам, але пра (себя) важна памятаць.
- Я заўважыў, як яна ўсміхаецца (тебе), калі распавядае пра сваю вёску.
📘 Практыкаванне.
Утварыце ад пададзеных ніжэй словаў формы меснага склону з дапамогаю прыметнікаў “на”, “у”, “пры”, “па”.
Схема:
- -ка (ж.р.) → -цы: казка → у казцы
- -ка (ж.р.) (націск.) → рака → у рацэ
- -к (м.р., н.р.) → -ку: парк → у парку
- -г (м.р.) → -зе: парог → на парозе
- зацвярдзелы зычны (Ж, Ш, Дж, Ч, Р + Ц) → -ы: плошча → плошчы
- мяккі зычны → -і: конь → кані
- астатнія выпадкі → -е: лес → у лесе
- балота → балоце (цеканне)
Словы для практыкавання:
гара, даліна, вёска, рака, вадаспад, перавал, храм, вежа, парк, крэпасць, дарога, пячора, мост, поле, бераг, горад, плошча, вуліца, музей, помнік
📘 Практыкаванне. Надайце назоўнікам у дужках форму меснага склону.
- У (гара) Казбек і на (перавал) было шмат снегу.
- Мы фатаграфаваліся на (вуліца) і ў (цэнт[а]р) горада.
- На (плошча) перад храмам праходзіў фестываль.
- У (вёска) і на (палянка) сабраліся турысты.
- Па (дарога) да Куртатынскага перавалу мы бачылі шмат аўтамабіляў.
- На (бераг) ракі Ардон стаялі рыбаловы.
- У (пячора) каля гары хаваюцца кажаны.
- На (поле) і ў (даліна) ракі раслі кветкі.
- У (музей) гісторыі мы ўбачылі экспанаты з раскопаў.
- На (мост) праз раку Камбіл пайшлі пешаходы.
- У (парк) і ў (вежа) гулялі дзеці.
- На (помнік) героям вайны ляжалі кветкі.
- У (крэпасць) захаваўся вельмі старажытны мур.
- На (вулiца) і ў самім (музей) было шмат турыстаў.
- У (гора) і ў (вёска) вялося будаўніцтва новых дамоў.
- На (бераг) і ў (даліна) было сонечна і цёпла.
- У (парк) і у (сквер) праводзілі кірмаш рамёстваў.
- На (поле) перад крэпасцю пасвіліся козы і авечкі.
- Будучы на (гара) Фіяндон, мы ішлі па пешай (сцежка).
- На (плошча) выступаў народны ансамбль.
✏️ Практыкаванне. Надайце назоўнікам мужчынскага роду форму роднага склону адзіночнага ліку.
- Гід стаміўся ад __________, __________ і __________. (пахад, пад’ём, спуск)
- Я стараюся пазбягаць __________ (холад) у горных перавалах.
- Мы не змаглі дайсці да вяршыні без __________ (гід).
- Ён добра ведае гісторыю гэтага __________ (горад).
- Гэта была галоўная прычына яго __________ (гнеў) на арганізатараў экскурсіі.
- На даху __________ (дом) у Цэйскай даліне ляжалі вялізныя гурбы __________ (снег).
- Мы чакалі __________ на (жыхар) вёскі каля __________ (парог) старога __________ (храм).
- Я не маю часу для __________ (смутак) і __________ (адчай) перад пад’ёмам у горы.
- Турысцкая група прыйшла без __________, __________ і __________ (кампас, пальнік, заплечнік).
- У гэтай вясковай краме мы не змаглі набыць __________ і __________ (хлеб, сыр).
- Стрэлкі __________ спыніліся на вяршыні. (гадзіннік)
- Я застаўся без свайго __________ (нататнік), бо пакінуў яго недзе каля __________ (бераг) ракі Ардон.
- Ён перажыў шмат __________ (боль) падчас цяжкіх маршрутаў.
- Мы пабачылі новае абсталяванне для __________ (тэлескоп).
- Дзіця крычала ад __________ і __________, калі пачула шум вадаспаду. (жах, спалох)
- Мы вымералі вышыню аднаго __________ (пік) у Асяцінскіх гарах.
- На стале не было __________, __________ і __________ (асадка, мапа, фотаапарат), таму мы не змаглі зафіксаваць маршрут.
- Гэты пропуск не можа лічыцца дзейсным без __________ (подпіс) кіраўніка групы.
Граматыка: Дзеепрыслоўі закончанага і незакончанага трывання
Памятка
- Незакончанае трыванне — што рабіць? → яны (цяперашняя форма) → замяніць -ць на -чы(-ся): казаць → яны кажуць → кажучы
- Закончанае трыванне — што зрабіць? → ён (мінулагодная форма) → дадаць -шы(-ся): сказаць → ён сказаў → сказаўшы
- Калі дзеяслоў зваротны, -ся захоўваецца.
📝 Практыкаванне.
У кожным сказе ад дзеяслова ў дужках утварыце дзеепрыслоўе закончанага або незакончанага трывання, звяртаючы ўвагу на кантэкст.
- Гід, (распавядаць) гісторыі пра Асяцінскія горы, паказваў турыстам старыя мапы.
- (Падняцца) на перавал, група спынілася, каб зрабіць фатаграфіі.
- Экскурсавод, (паказваць) старажытныя вежы, тлумачыў іх абарончую ролю.
- (Вандраваць) па Куртатынскім ушчыллі, мы сустрэлі мясцовых жыхароў.
- Турысцкая група, (пабываць) у Цэйскай даліне, падзялілася ўражаннямі з сябрамі.
- (Фатаграфаваць) горныя краявіды, я не заўважыў, як спусцілася ноч.
- Мясцовы жыхар, (расказаць) пра традыцыі, запрасіў нас на свята пірагоў.
- (Ісці) па сцежцы, што вяла да вадаспаду, мы пачулі шум вады.
- Вандроўнікі, (дабрацца) да вяршыні, узнялі сцяг сваёй групы.
- (Гатаваць) асяцінскі пірог, гаспадыня распавядала пра сакрэты цеста.
- Экспедыцыя, (даследаваць) пячоры, знайшла рэдкія археалагічныя знаходкі.
- (Спыніцца) на беразе ракі Ардон, мы распалілі вогнішча.
- Турысцкі гід, (паказаць) старажытны храм, расказаў пра яго легенды.
- (Ехаць) па Ваенна-Грузінскай дарозе, мы бачылі шмат маляўнічых месцаў.
- Група, (прайсці) праз горны тунэль, выйшла да шырокай даліны.
- (Сабраць) рэчы ў заплечнік, ён выправіўся ў адзіночны паход.
- Маладыя людзі, (вучыцца) альпінізму, трэніраваліся на скалах.
- (Пачуць) легенду пра гары, дзе жывуць духі, дзеці доўга абмяркоўвалі яе.
- Турысцкі фатограф, (зняць) світанак у гарах, выставіў здымкі на выставе.
- (Пераадолець) цяжкі маршрут, мы адчулі гонар і радасць.
📝 Практыкаванне. Дыктоўка
Запішыце сказы, што прадыкцуе настаўнік:
- Мы рыхтуем маршрут, каб наведаць найцікавейшыя мясціны Асеціі.
- У Цэйскай даліне турысты спыняюцца, каб сфатаграфаваць горы.
- Для падарожжаў у горы патрэбнае цёплае адзенне і зручны абутак.
- Кожны перавал мае сваю гісторыю і легенды.
- Мясцовыя жыхары гасцінна сустракаюць усіх падарожнікаў.
- Нельга адмаўляць, што Асеція — гэта край неймавернай прыгажосці: у гэтым рэгіёне ёсць і высокія горы, і шырокія даліны.
- Экскурсіі дапамагаюць даведацца пра гісторыю і культуру народа.
- Гіды намагаюцца паказаць турыстам усе славутасці.
- Падарожжы па Асеціі адкрываюць новыя ўражанні і эмоцыі.
- Горныя краявіды захапляюць і натхняюць на творчасць.
- Мясцовая кухня смачная і разнастайная і часцяком прыемна здзіўляе турыстаў.
- Нават тыя, хто прыязджае ўпершыню, адчуваюць сябе тут як дома.
- Учора мы наведалі старажытную крэпасць і былі ў захапленні.
📘 Практыкаванне. Устаўце дзеясловы ў дужках у слушнай форме цяперашняга часу
А1–А2:
- Мы (падарожнічаць) ___ па горных сцежках Асеціі.
- Турысцкая група (спыняцца) ___ у гасцявых дамах у вёсках.
- Ці (фатаграфаваць) ___ ты горныя краявіды падчас паходаў?
- Гід (расказваць) ___ пра гісторыю кожнага перавалу.
- Яна (прыносіць) ___ мясцовыя стравы на абед для гасцей.
- Мы (аглядаць) ___ старажытныя вежы і храмы.
- Ці (спыняцца) ___ ты на вадаспадах, каб іх разгледзець?
- Турысцкая група (слухаць) ___ легенды пра горных духаў.
- Я (купляць) ___ сувеніры на мясцовым кірмашы.
- Экскурсавод (праводзіць) ___ тур па Куртатынскім ушчыллі.
- Ці (ведаць) ___ Вы, што Асеція славіцца сваімі пірагамі?
- Мы (адпачываць) ___ на беразе горнай ракі.
- Ты (паднімацца) ___ на вяршыню разам з гідам?
- Мы (бавіць) ___ вечар у гасціннай асецінскай хаце.
- Я (гуляць) ___ па вузкіх вуліцах старога пасёлка.
B1–B2:
- Гіды (ствараць) ___ новыя маршруты для турыстаў.
- Мясцовыя рамеснікі (падтрымліваць) ___ традыцыі народных промыслаў.
- Ці (усведамляць) ___ ты, наколькі багатая культура гэтага рэгіёна?
- Падарожнікі (адчуваць) ___ сябе шчаслівымі сярод гор.
- Мы (даследаваць) ___ старажытныя руіны ў горах.
- Гід (імкнуцца) ___ зрабіць экскурсію цікавай і карыснай.
- Ці (удзельнічаць) ___ ты ў мясцовых святах?
- Яны (вітаць) ___ турыстаў з усмешкай і гасціннасцю.
- Мы (спалучаць) ___ пешыя паходы з наведваннем музеяў.
- Вы (прыкладаць) ___ намаганні, каб вывучыць асяцінскія традыцыі.
Практыкаванне-размінка
📝 Практыкаванне. Прачытайце пытанне і 15 адказаў у стылі каўказскай мудрасці. Абярыце тыя, якія сёння найбольш адпавядаюць Вашаму настрою. Паспрабуйце растлумачыць, чаму Вы выбралі менавіта такія варыянты.
Пытанне: Як Вы сёння пачуваецеся?
😊 Радасць / удзячнасць
- 🌞 Як сонца ў чыстым небе, што свеціць і ніколі не скупіцца на цяпло.
- 🍯 Як свежы мёд у сотах, што захоўвае ў сабе прыемную слодыч.
- 🐴 Як конь на шырокім полі — вольны і бойкі (рус. ретивый).
😌 Спакой / гармонія
- 🌄 Як гара: стаю трывала (рус. устойчиво), хоць нада мною лютуе вецер.
- 🏞 Як рака ў цішыні — цяку павольна, але ўпэўнена.
- 🍵 Як гарбата ў гліняным кубку, што напаўняе цела і душу цеплынёю.
😏 Гонар / упэўненасць
- 🗻 Як скала ў Цэйскай даліне — моцная і непахісная (рус. непреклонная).
- 🛡 Як воін, што гатовы да любых выпрабаванняў (рус. испытаний).
- 🌲 Як старажытны бук са шматвяковаю карою
😔 Сум / настальгія
- 🌙 Як месяц над перавалам — адзінокі, але велічны (рус. величественный).
- 🍂 Як ліст ў плыні (в течении) ракі — плыву туды, куды нясе вада.
😠 Злосць / незадаволенасць
- 🔥 Як вугаль у жароўні — ціхі звонку, але гарачы ўнутры.
- 🌪 Як штармавы вецер, што не ведае перашкод (рус. преград)
- 🪨 Як камень, што сарваўся з гары і ляціць дадолу (рус. к земле)
📝 Практыкаванне. Прачытайце 15 сказаў уголас, каб паўтарыць лексіку па тэме Асеція. Звяртайце ўвагу на вымаўленне і значэнне слоў.
- У цэнтры Уладзікаўказа 🏙️ стаіць помнік 🗿 вядомаму савецкаму герою.
- На вяршыні гары 🏔️ мы ўбачылі традыцыйную вежу 🏰 і некалькі традыцыйных дамкоў🏡.
- Мужчына і жанчына ў строях 👨🦱👩🦱 гасцінна сустракаюць гасцей каля сваёй хаты.
- Асецінскі пірог 🥟 з бурачнікам — гэта найсмачнейшае 🍽️ , што каштавала ягоная дзяўчына.
- Горы Асеціі 🏔️ велічныя і прыгожыя нават падчас не надта добрага надвор’я 🌦️.
- Узімку тут ветрана 💨 і дарогі часам перакрываюць 🚧.
- Асеціны 🧑🤝🧑 ганарацца сваёй гісторыяй 📜 і ўшаноўваюць сваіх герояў.
- Мая павага і пашана 🙏 да гэтага народу стала яшчэ мацнейшай пасля падарожжа.
- На святы 🎉 гатуюць тры асецінскія пірагі 🥟🥟🥟, якія ложаць адзін на адзін.
- У Куртатынскай цясніне 🌄 можна ўбачыць прыгожыя вадаспады 💦 і рэдкія расліны 🌿.
- Турызм 🧳 у Асеціі развіваецца, але шмат якія вёскі захоўваюць традыцыйны лад жыцця 🏡.
- Тут можна пакатацца на конях 🐎 або пайсці ў пешы паход 🚶♂️ па гарах.
- У сучасных гарадах 🏙️ будуюць новыя школы 📚 і спартыўныя комплексы 🏟️.
- Моладзь вывучае 📖 родную і рускую мовы, а таксама цікавіцца 🌍 замежнымі культурамі.
- Асеція — гэта месца, дзе мінулае і сучаснасць 🤝 суіснуюць.
Практыкаванне. Выканайце віктарыну пра Асецію, каб пашырыць і замацаваць свае веды.
Практыкаванне. Прыдумайце подпісы да выяў комікса.
Апісанне карцінкі
Практыкаванне. Выканайце інтэрактыўнае практыкаванне, скіраванае на апісанне карцінкі.
Тэорыя: Ступені параўнання прыметнікаў
У беларускай мове прыметнікі маюць тры ступені параўнання:
1. Звычайная, або станоўчая ступень
- Паказвае якасць без параўнання.
- Прыклад: высокі, прыгожы, стары.
2. Вышэйшая ступень
- Паказвае, што якасць аднаго аб’екта выразнейшая, чым у іншага.
Як утварыць:
Ад кароткіх прыметнікаў — дадаём суфіксы -эйш-, -ейш-:
- цёплы → цяплейшы
- стары → старэйшы
- блізкі → бліжэйшы
Ад прыметнікаў з асновай на г, к, х — чаргаванне:
- дарогі → даражэйшы
- лёгкі → лягчэйшы
Калі складана вымавіць форму з суфіксамі, бо выходзіць занадта доўгае слова — ужываем слова больш:
- больш сучасны, больш небяспечны.
3. Найвышэйшая ступень
- Паказвае, што адзін аб’ект мае самую выразную якасць у параўнанні з іншымі аб’ектамі.
Як утварыць:
- Прыстаўка най-: найпрыгажэйшы, найстарэйшы.
- Слова самы + звычайная форма (калі складана вымавіць): самы прыгожы, самы высокі.
Няправільныя (суплетыўныя) формы
| Звычайная форма | Вышэйшая форма | Найвышэйшая форма |
| добры | лепшы | самы добры / самы лепшы // найлепшы |
| дрэнны | горшы | самы дрэнны / самы горшы // найгоршы |
| вялікі | большы / вялікшы [толькі па памерах] | самы вялікі / найбольшы / найвялікшы [толькі па памерах] |
| малы | меншы | самы меншы / найменшы |
🔹 Практыкаванне. Устаўце форму належнай ступені параўнання:
- Паўднёвая Асеція мае __________ (вялікі) насельніцтва, чым Паўночная Асеція.
- З усіх рэгіёнаў Каўказа Асеція мае __________ (блізкі) сувязі з іранскімі народамі.
- Ва Уладзікаўказе сёння __________ (разнастайны) этнічны склад насельніцтва, чым сто гадоў таму.
- Гэта __________ (спакойны) перыяд у сучаснай гісторыі рэгіёну.
- У ХІХ стагоддзі жыццё ў гарах было __________ (цяжкі), чым у далінах.
- Гэта __________ (важны) гістарычны перыяд у фармаванні асецінскай дзяржаўнасці.
- У савецкі час гэты рэгіён быў __________ (стабільна), чым падчас канфліктаў у 1990-х.
- Трэба прызнаць, што ў мірныя гады турызм __________ (хуткі), чым у час напружанасці.
- Паўднёвая Асеція мае __________ (цёплы) клімат у параўнанні з Паўночнай.
- Асецінская кухня стала __________ (папулярны) у іншых краінах у параўнанні з тым, што было раней.
- Падчас мангольскага прыгнёту жыццё ў рэгіёне было __________ (небяспечна), чым да гэтага.
- Асеція — адна з __________ (старажытны) абласцей Каўказа.
- Гэты гістарычны факт лічыцца __________ (важны), за астатнія.
- Ірон з’яўляецца __________ (буйны) рэгіён у складзе Паўночнай Асеціі.
- У савецкія часы ўзровень адукацыі быў __________ (высокі), чым у дарэвалюцыйны перыяд.
- Гэта __________ (вялікі) гістарычны музей у рэгіёне.
- Падчас падарожжа па Асеціі мы былі ў __________ (бяспечны) сітуацыі, чым мы меркавалі.
- У параўнанні з суседнімі народнамі асеціны апынуліся __________ (лояльны) да Расіі.
- Дыгорыя лічыцца __________ (ізаляваны) рэгіён у Асеціі.
- Мы прачыталі __________ (цікавы) раздзел у кнізе пра Асецію з усіх, што ў ёй былі пададзеныя.
Сказы: https://wordwall.net/bg/resource/96860056
Вера асецінаў: https://learningapps.org/display?v=ps6ptsp0325
🔹 Практыкаванне. Устаўце форму належнай ступені параўнання (вышэйшую ці найвышэйшую):
- 📖 Культ ліку «сем» у асецінскай традыцыі аказаўся __________ (важны), чым думалі першыя даследчыкі.
- 🏺 Археалагічныя знаходкі ў Саколавай Магіле былі __________ (каштоўны), чым усе папярэднія.
- 👨🎓 Даслдчык Абаеў зрабіў __________ (вялікі) унёс у вывучэнне культу «сем», чым яго сучаснікі.
- ⛰ Асеція — адна з __________ (старажытны) абласцей Каўказа.
- ⚡ Сафа ў эпасе лічыўся __________ (моцны) богам, у параўнанні з іншымі.
- 🕍 Святая мясціна Аўд дзуары каля Галіята — __________ (знакаміты) месца ў Паўночнай Асеціі.
- 🎁 Нарт Саслан атрымаў ад багоў __________ (каштоўны) дары, чым хто-небудзь з яго папярэднікаў.
- 📚 Нартавы эпас — адзін з __________ (цікавы) помнікаў усходнекаўказскай міфалогіі.
- 🐎 Уастырджы быў __________ (моцны) абаронцам падарожнікаў і ваяроў.
- 🗿 Афсаці займаў __________ (важны) месца ў пантэоне, чым шмат якія іншыя багі.
- 🕊 Вобраз птушкі як божага знаку быў __________ (прыгожы), чым іншыя сімвалы.
- 🔮 Сучасныя этнографы зрабілі карціну культу __________ (зразумелы), чым папярэднія аўтары.
- 🏛 Асецінскія святыя мясціны сёння выглядаюць __________ (прывабны), чым сто гадоў таму.
- 🌠 Вобразы сямі багоў у эпасе — __________ (яркі) сімвал асецінскай духоўнай спадчыны.