Якуб Колас — Восень
🍂 Восень у беларускай паэзіі і мове
📖 Практыкаванне 1. Якуб Колас — «Восень»
✨ Крыху пра верш
- 🍁 Верш «Восень» Якуб Колас напісаў у 1906–1907 гадах, у ранні перыяд сваёй творчасці.
- 📚 Пазней твор быў надрукаваны ў кнізе «Другое чытанне для дзяцей беларусаў», якая выйшла ў 1909 годзе.
- 🌧️ У вершы паэт паказвае не залатую і сонечную, а познюю восень: палі ўжо пустыя, часта ідзе дождж, дзьме вецер, а прырода рыхтуецца да зімы.
- 🌾 Колас выкарыстоўвае простыя вобразы — поле, дарогу, хмары, дождж, вецер, траву, зямлю.
🧺 Словы і выразы перад чытаннем
🌾 луг — луг
🌾 стог — стог, скирда сена
🤎 парыжэ́ць — стать рыжеватым, бурым
🐦 шпакі́ — скворцы
🌱 грэ́чка — гречка
🌾 жыта́ — рожь
☁️ ку́чы хмар — кучи облаков
🧶 валакно́ — волокно
🌧️ беспераста́нку — беспрестанно, постоянно
🏡 га́нак — крыльцо
💧 лу́жына — лужа
🟤 гразь — грязь
🌿 ссо́хнуць — засохнуть
🥀 павя́нуць — завянуть
🌧️ сло́ць — сырая дождливая погода
💦 плюхо́та — слякоть
🌑 цьма — тьма
❄️ скарэ́й бы — скорее бы
🍁 Чытаем верш
Якуб Колас — «Восень»
🌾 Пуста ў лузе. Толькі стогі
🤎 Парыжэўшыя стаяць,
🐦 Ды шпакі каля дарогі
🗣️ Цэлы дзень адно крычаць.
🌱 Грэчка зжата. Гола ў полі.
🌾 Жыта звезена даўно.
☁️ Толькі плаваюць на волі
🧶 Кучы хмар, як валакно.
🌧️ Дожджык сее беспрастанку;
💨 Вецер свішча так, як звер...
💧 Колькі лужын каля ганку!
🟤 А гразі, гразі цяпер!..
🥀 Ссохлі травы, ўсё павяла.
🌧️ Слоць, плюхота, холад, цьма.
❄️ Эх, скарэй бы закрывала
🌍 Зямлю чорную зіма!
💭 Пытанні пасля чытання
- 🍂 Якой Вы ўяўляеце восень у гэтым вершы: прыгожай, сумнай, спакойнай ці непрыемнай? Чаму?
- 🌧️ Які вобраз з верша — поле, хмары, дождж, вецер ці пусты луг — Вам запомніўся найбольш? Чаму?
💪 Практыкаванне 2. Што мы можам зрабіць увосень?
📚 Дзеяслоў МАГЧЫ
| 👤 Адзіночны лік | 👥 Множны лік |
| я магу́ | мы мо́жам |
| ты мо́жаш | вы мо́жаце |
| ён / яна / яно мо́жа | яны мо́гуць |
✏️ Устаўце магчы ў слушнай форме
- 🍂 Увосень я __________ доўга шпацыраваць у парку.
- ☕ Пасля шпацыру ты __________ выпіць кубак гарачай гарбаты.
- 🌧️ Калі ідзе дождж, мы __________ застацца дома.
- 📖 Увечары яна __________ пачытаць цікавую кнігу.
- 🌳 У лесе вы __________ ўбачыць жоўтыя і чырвоныя лісты.
- 🎧 Падчас адпачынку яны __________ слухаць музыку.
- 📸 Я __________ зрабіць прыгожы фотаздымак восеньскага лесу.
- 🌬️ Калі на вуліцы холадна, ты __________ надзець цёплую вопратку.
- 🏡 Пасля працы ён __________ адпачыць дома.
- 🍎 Увосень мы __________ набыць свежыя яблыкі.
- 🌆 Пасля заняткаў Вы __________ пайсці на шпацыр па горадзе.
- ☁️ З акна яны __________ бачыць цёмныя восеньскія хмары.
🤝 Практыкаванне 3. Каго мы сустрэнем?
📚 Дзеяслоў СУСТРЭЦЬ — будучы час
| 👤 Адзіночны лік | 👥 Множны лік |
| я сустрЭну | мы сустрЭнем |
| ты сустрЭнеш | вы сустрЭнеце |
| ён / яна / яно сустрЭне | яны сустрЭнуць |
✏️ Устаўце сустрэць у слушнай форме
- 🍁 Заўтра я __________ сяброўку ў парку.
- 🚶 Падчас шпацыру ты __________ шмат людзей.
- 🌳 Магчыма, у лесе мы __________ знаёмых.
- ☕ Пасля працы яна __________ сяброўку ў кавярні.
- 🏙️ У цэнтры горада вы __________ свайго знаёмага.
- 🚉 Яны __________ нас каля вакзала.
- 🌧️ Калі я пайду шпацыраваць увечары, я __________ суседку з сабакам.
- 📚 Пасля заняткаў ты __________ сваю калегу.
- 🍂 У наступную суботу мы __________ нашых сяброў і разам пойдзем у парк.
- 🏡 Каля дома ён __________ сваю сям'ю.
- 🛍️ У краме Вы, магчыма, __________ каго-небудзь са знаёмых.
- 🌆 Увечары яны __________ сяброў у цэнтры горада.
🍎 Практыкаванне 4. Перакладаем восень
📝 Перакладзіце сказы з рускай мовы на беларускую
- 🍂 Осенью я люблю гулять в парке.
- 🌧️ Сегодня весь день идёт дождь.
- ☕ После прогулки я хочу выпить горячего чая.
- 🌳 В лесу много жёлтых и красных листьев.
- 💨 Сегодня на улице холодно и дует сильный ветер.
- 📖 Вечером я останусь дома и буду читать книгу.
- 🍎 Осенью мы часто покупаем яблоки.
- 🌆 После работы я могу немного погулять по городу.
- ☁️ Сегодня в небе много тёмных облаков.
- 🧥 На улице холодно, поэтому мне нужна тёплая одежда.
- 🤝 Завтра я встречу подругу около дома.
- 🌧️ Я люблю осень, но не люблю холодную и дождливую погоду.