Правіла спражэння дзеясловаў і скланення назоўнікаў ды прыметнікаў (частка 2)

🦉 Практыкаванне 1. Спражэнне дзеясловаў у цяперашнім часе

Устаўце дзеясловы ў дужках у правільнай форме цяперашняга часу.

Птушка Варвара штодня _______________ (аблятаць) лес над высокімі дрэвамі.
Яна _______________ (вучыцца) запамінаць усе гукі і _______________ (вызначаць), дзе жывуюць іншыя птушкі.
Маленькі шпак _______________ (спрабаваць) размаўляць з ёю, але не _______________ (зразумець), як.
Варвара _______________ (слухаць) уважліва і _______________ (даваць) яму парады.
Яны разам _______________ (абіраць) дрэва, на якім _______________ (трэніравацца) спевы.
Шпак _______________ (усміхацца), калі яго ноты _______________ (гучаць) прыгожа.
Птушкі _______________ (ведаць), што настойлівасць _______________ (весці) да поспеху.
Варвара часта _______________ (спыняцца) каля старога дуба.
Яна _______________ (разглядаць) мох, што _______________ (прарастаць) паміж карэннямі.
У гэты час шпацёнок _______________ (песціцца) да сонца і _______________ (марыць) пра далёкія краіны.
Варвара _______________ (не смяяцца), калі ён _______________ (гаварыць) нешта дзіўнае.
Яна проста _______________ (ківаць) галавой і _______________ (адказваць) ціхім шчэбетам.
Увечары яны _______________ (збірацца) на самай высокай галіне і _______________ (праглядваць) аблокі.
Зоркі _______________ (праяўляцца) на небе, і паветра _______________ (становіцца) цішэйшым.
Шпак _______________ (пачынаць) спяваць, а Варвара _______________ (падпяваць).
Іх галасы _______________ (разносіцца) далёка па лесе.
Іншыя птушкі _______________ (зачароўвацца) і _______________ (слухаць) у цішыні.
Варвара _______________ (адчуваць), што яна сапраўды _______________ (жыць) сэнсоўна.
Шпак _______________ (вучыцца) кожны дзень і ніколі не _______________ (спыняцца).
Так яны _______________ (ствараць) музыку, якую _______________ (памятаць) увесь лес.

✍️ Практыкаванне 2. Родны склон назоўнікаў мужчынскага роду (адзіночны лік) (+ жаночы і ніякі род)

Заданне: надайце назоўнікам у дужках форму роднага склону адзіночнага ліку.

Мы не маглі пазбавіцца ад __________ (страх).
У чамадане не было нават __________ (ключ).
На парозе __________ (дом) стаяў чалавек без __________ (шапка).
Старажытная мапа вісела насупраць __________ (вокладка) кнігі.
У кутку ляжала купа __________ (пыл) і __________ (пясок).
Тата часта згадвае аб прыгодзе са свайго __________ (дзяцінства).
Мы чакалі ля __________ (вакзал), побач з кавярняй з цікавай назвай.
На стале не было__________ (нож), побач ляжаў толькі відэлец.
У пачатку __________ (размова) ён быў вельмі напружаны.
Ён сядзеў каля __________ (камінец) і чытаў кнігу.
Сябры расказвалі пра здарэнні гэтага __________ (вечар).
Бацька забыўся пра дату __________ (вяселле).
Стары ключ не падыходзіў да __________ (замок).
Яны знайшлі запіскі каля __________ (сховішча).
Цені ад __________ (дрэва) клаліся на тратуар.
Яго твар быў скрыўлены ад __________ (боль).
У кнізе не было __________ (малюнак), пра які мы думалі, але было шмат __________ (тэкст).
Мы чакалі __________ (госць) ля ўваходу.
Не засталося і сляду ад __________ (снег), бо пад раніцу ён растаў.

🌍 Практыкаванне 3. Месны склон прыметнікаў з канчаткамі -ым / -ім

Заданне: устаўце прыметнікі з адпаведным канчаткам (-ым або -ім) у месным склоне.

Мы гаварылі пра жыццё ў __________ (вялікі) горадзе.
У __________ (ціхі) бары грала старая музыка.
Мы спыніліся ў __________ (знакаміты) музеі каля замка.
Яны жылі ў __________ (старажытны) палацы, дзе захаваліся фрэскі.
У __________ (далёкі) кутку вёскі знаходзіўся цікавы музей.
На __________ (туманны) беразестаялі некалька адзінокіх дрэваў.
Ён вучыўся ў __________ (інжынерны) каледжы.
Мы адпачывалі ў __________ (прыродны) запаведніку.
У __________ (літасферны) плаце адбываліся зрухі.
Яна працавала ў __________ (сталічны) офісе.
У __________ (прыватны) гімназіі вучылася ўся сям’я.
Мы ўдзельнічалі ў __________ (важны) канферэнцыі.
Яны былі ва __________ (утульны) катэджы на ўікенд.
У __________ (мясцовы) краязнаўчым музеі было шмат здымкаў.
Дзеці бегалі па __________ (сонечны) лузе.
Я адпачываў у __________ (прыгожы) сядзібе пад Мінскам.
Мой дзед жыў у __________ (вясковы) доме.
Яна выкладала ў __________ (экалагічны) ліцэі.
Мы былі на __________ (жывёлагадоўчы) заводзе.
У __________ (бібліятэчны) пако было ціха і светла.

Практыкаванне 4. Перакладзіце наступныя сказы на беларускую мову.

Я встаю в семь утра и иду на кухню.
Мы часто завтракаем вместе всей семьёй.
Я работаю в офисе недалёка от дома.
В обед я хожу в кафе с коллегами.
После ужина я выхожу на прогулку с собакой.
Моя мама печёт вкусные пироги на выходных.
Я учу английский язык каждый день.
Мы смотрим новости по телевизору вечером.
В субботу я навожу порядок в комнате.
Моя сестра играет на пианино и поёт.
Я люблю кататься на велосипеде летом.
Мы ездим в гости к бабушке и дедушке.
Я всегда записываю важные дела в блокнот.
Иногда мы обедаем на террасе, когда тепло.
Я засыпаю под тихую музыку.

Паўтарэнне

Месны склон прыметнікаў (і падобнымі часцінамі мовы) з канчаткамі -ым / -ім

Практыкаванне. Запішыце словы з адпаведнымі канчаткамі (-ым або -ім) у месным склоне.

Мы гутарылі пра жыццё ў __________ (сучасны) мегаполісе.
У __________ (гэты ціхі лясны) масіве можна знайсці рэдкіх птушак.
Мы спыніліся ў __________ (камфортны пяцізоркавы) гатэлі на ўзбярэжжы.
У __________ (культурны) цэнтры ладзілася новая выстава.
Яны жылі ў __________ (Браслаўскі гістарычны) раёне.
У __________ (наш) парку зацвілі кветкі.
Мы адпачывалі ў __________ (горны) лагеры на (Далёкі) Усходзе.
На __________ (шырокі гарадскі) пляцы адбываўся канцэрт.
У __________ (фінансавы) аддзеле працуюць дасведчаныя бухгалтары.
Мы былі на __________ (восеньскі) кірмашы ў цэнтры.
Яна навучаецца ў __________ (прэстыжны Мінскі) універсітэце.
У __________ (спартыўны) комплексе праходзяць трэніроўкі.
Мы жылі ў __________ (стары гасцінічны) пакоі каля вакзала.
У __________ (спакойны алтайскі) лесе чуваць толькі птушыныя спевы.
Ён працуе ў __________ (шматпрофільны) інстытуце.
Я спыніўся ў __________ (невялікі) гатэлі разам з сябрамі.
Мы сустрэліся ва __________ (утульны гарадскі) шынку побач з плошчай.
У __________ (дзяржаўны) ліцэі вучацца дзеці з усяго горада.
Яна спявае ў __________ (прафесійны) хоры.

✍️ Практыванне. Надайце назоўнікам у дужках форму роднага склону адзіночнага ліку.

Не хапала толькі __________ (адказ) на гэтае пытанне.
На стале не было ні __________ (аркуш), ні асадкі.
Сэрца яго было поўнае __________ (смутак).
Мы доўга шукалі канец __________ (шлях).
Мы яшчэ не бачылі пачатку __________ (фільм).
Пасля __________ (дождж) у паветры было свежым.
Мы чулі гук __________ (ветрык), што ляцеў з лесу.
На дарозе засталося крыху __________ (снег) і __________ (лёд).
Я не разумеў сэнсу гэтага __________ (жарт).
На паліцы не было (падручнк), які я шукаў.
Мы чакалі завяршэння __________ (канцэрт).
Ён прыехаў без __________ (запыт), але мы былі радыя.
Ад __________ (дым) ёй балела галава.
Ён не бачыў мяжы __________ гэтага (луг).
Навокал не было ні душы, ні __________ (гук).
Пасля __________ (канфлікт) было цяжка пачаць размову.
Мы не маглі забыць выраз __________ (твар) маці.
У полі былі сляды __________ (трактар).
Ён не паставіў __________ (подпіс) на гэтым дакуменце.
Ён так і не знайшоў прычыны __________ (скандал).
У канцы лесу стаяў дом без __________ (дах).

✏️ Практыкаванне. Устаўце прыметнікі з адпаведным канчаткам (-ым / -ім) у месным склоне.

Звяртайце ўвагу: пасля К, Г, Х, а таксама мяккіх зычных — пішацца -ім, у іншых выпадках — -ым.

Яны жылі ў __________ (старожытны) замку.
У __________ (знакаміты) музеі была чарга.
Ён працаваў у __________ (сталічны) тэатры.
Мы сустрэліся ў __________ (добры) месцы.
Яна навучаецца ў __________ (прыватны) універсітэце.
У __________ (вясковы) доме было цёпла і ўтульна.
Я адпачываў у __________ (горны) лагеры.
Мы гутарылі пра жыццё ў __________ (сучасны) грамадстве.
У __________ (ціхі) бары чуваць было толькі птушак.
Ён вучыўся ў __________ (інжынерны) каледжы.
У __________ (мясцовы) музеі было шмат экспанатаў.
Мы былі на __________ (жывёлагадоўчы) прадпрыемстве.
У __________ (шырокі) полі гулялі гусяняты.
Мы жылі ў __________ (камфортны) гатэлі.
На __________ (сонечны) лузе цвілі рамонкі.
Ён спыніўся ў __________ (невялікі) гатэлі.
Ва __________ (утульны) катэджы гарэлі свечкі.
Яна сядзела ў __________ (прыродны) запаведніку.
Мы адпачывалі ў __________ (далёкі) куточку Беларусі.
У __________ (бібліятэчны) памяшканні было ціха.
У __________ (культурны) цэнтры ладзіўся спектакль.
Яна выступае ў __________ (прафесійны) хоры.
Мы сустрэліся у __________ (гарадскі) шынку.
У __________ (фінансавы) аддзеле працуюць толькі адмыслоўцы.