Мікалай Крыштаф Радзівіл Сіротка

🗓️ Практыкаванне. Што адбывалася ў маім жыцці апошнім часам?

✍️ Заданне: працягніце сказы і раскажыце пра свае ўражанні, пачуцці і найважнейшыя падзеі.

🧳 Падарожнічаючы па Беларусі, мы наведалі…
🏙️ Падчас вандроўкі я была ў Полацку, Віцебску, Берасці і іншых гарадах, дзе мне найбольш запомнілася…
📸 Самым цікавым або незвычайным момантам падарожжа для мяне было…
💍 Учора, 1 жніўня, я была на вяселлі свайго брата, і падчас свята…
💭 Пасля ўсіх гэтых падзей я адчуваю…, бо…

⛈️ Практыкаванне. Дзень Іллі ў беларускім народным календары

✍️ Заданне: дапішыце прапушчаныя канчаткі ў вылучаных словах.

📅 У беларуск__ народн__ календары свята Ілл__ адзначалася другога жніўня і лічылася сімвалічн__ мяжою паміж летам і восенню.
⚡ У народн__ уяўленнях вобраз біблейск__ прарока Ілл__ спалучаўся з рысамі язычніцк__ бога-грымотніка Пяруна.
🔥 Паводле старадаўн__ павер’яў, Ілля імчаўся па неб__ на вогненн__ калясніц__ і паражаў маланкамі нячыст__ духаў.
🌩️ Жнівеньск__ ночы, напоўнен__ частымі навальніцамі і бясконц__ маланкамі, у народзе называлі рабінав__ начамі.
🌾 Дзень Ілл__ звязвалі з пачаткам жніва, таму пра яго казалі: «Ілля жніво пачынае, а лета канчае».
🍂 Першае пажаўцел__ лісце і жнівеньск__ дажджы тлумачылі перамог__ Ілл__ над святым Пятром, які ўвасабляў цёплае і спакойнае надвор’е.
🌙 Пасля Ілл__ дзень рабіўся карацейш__, ноч — даўжэйш__, а вада ў рэках і азёрах — халаднейш__.
💧 Дажджав__ вадзе, сабран__ на свята Ілл__, прыпісвалі гаючыя ўласцівасці, таму людзі мыліся ё__ і захоўвалі яе для асаблівых выпадкаў.

🏰 Практыкаванне. Мікалай Крыштаф Радзівіл Сіротка

✍️ Заданне: перакладзіце вылучаныя рускія словы і словазлучэнні на беларускую мову. Змяняйце іх форму ў адпаведнасці з кантэкстам.

🎂 Мікалай Крыштаф Радзівіл Сіротка (родился) (второго августа) 1549 года ў Цмелеве, у (знатной), (богатой) і (влиятельной) сям’і.
👨‍👩‍👦 Яго (отцом) быў канцлер ВКЛ Мікалай Радзівіл Чорны, а (матерью) — Эльжбета Шыдлавецкая, таму хлопчык (рос) сярод (образованных) і (могущественных) людзей.
🏰 (Детские годы) Мікалая Крыштафа (прошли) ў Нясвіжы, дзе ён (сначала) (получил) (домашнее воспитание), а потым скончыў пратэстанцкую гімназію.
🎓 У юнацтве ён (отправился) (за границу), (учился) ва ўніверсітэтах Германіі і Швейцарыі, (слушал лекции) і (много путешествовал) па Заходняй Еўропе.
⛪ У 1567 годзе Радзівіл (отказался) ад кальвінізму, (перешёл) у каталіцтва і (впоследствии) (решительно) (поддерживал) Контррэфармацыю.
⚔️ У тым жа годзе ён (возглавил) уласны атрад у Радашковіцкай аперацыі, (принимая участие) ў Лівонскай вайне і (проявляя) (личную) (храбрость).
🛡️ У 1568 годзе князь (участвовал) у (осаде) Улы, дзе (выполнял) (опасные) (военные поручения).
👑 З 1569 года Сіротка (занимал) пасаду маршалка надворнага, што (позволило) яму (постепенно) (усилить) свой уплыў пры (государевом дворе).
🗳️ У 1573 годзе ён (поддержал) кандыдатуру Генрыха Валуа і (принял участие) ў (выборе) (нового) (правителя) Рэчы Паспалітай.
🏇 У 1579 годзе Радзівіл (получил) пасаду маршалка вялікага ВКЛ і (вместе с) войскам Стэфана Баторыя (отправился) ў паход, (направленный против) Маскоўскай дзяржавы, (вскоре) дасягнуўшы Полацка.
🩹 Пад Полацкам князь быў (тяжело ранен), таму (некоторое время) (лечился) на (лучших) курортах Германіі і Італіі, (надеясь восстановить здоровье).
🏗️ У 1582 годзе ў Нясвіжы (вместо) драўлянага палаца (начали возводить) мураваны замак, (окружённый) умацаваннямі, (защищённый) валамі і (приспособленный) да абароны.
🧳 У 1582–1584 гадах Сіротка (совершил) (далёкое паломничество) ў Святую зямлю, (несмотря на) (долгий путь) і (многочисленные опасности).
⛵ Яго шлях (пролегал) праз Міжземнае мора, і падарожнік (наконец) (достиг) Ерусаліма, дзе (посетил) (главные святыни).
🐫 Пазней ён (отправился) ў Егіпет, (увидел) піраміды і сфінксаў, (осмотрел) старажытныя пахаванні і (заинтересовался) (местными обычаями).
📖 Падчас вандроўкі Сіротка (тщательно) вёў дзённік, (записывал) (свои впечатления), (собирал сведения) пра гаспадарку і (сравнивал увиденное) з еўрапейскімі краінамі.
🔨 Пасля (возвращения домой) ён (начал) (широкое строительство) ў сваіх уладаннях, (приглашая) (умелых мастеров) з розных краін Еўропы.
🏫 У жніўні 1584 года князь (подписал) акт аб размяшчэнні ў Нясвіжы езуіцкага калегіума, і ў горадзе (вскоре) (появилось) (новое) (учебное заведение).
⛪ У 1584–1593 гадах на яго сродкі (возводили) касцёл Божага Цела, (созданный) італьянскім дойлідам Джавані Марыяй Бернардоні, (вдохновлённый) рымскім храмам Іль-Джэзу і (предназначенный) для (родовой усыпальницы).
🏛️ У 1586 годзе Сіротка (вместе с братьями) (учредил) тры ардынацыі, (стал) першым нясвіжскім ардынатам і (обеспечил) (неделимость родовых владений).
📜 У тым жа годзе ён (получил) пасаду кашталяна троцкага, (одну из) (высоких) (государственных должностей), і (продолжил) службу ў ВКЛ.
⚖️ У 1590 годзе князь (стал) ваяводам троцкім і (продолжал) (заниматься) дзяржаўнымі справамі, (защищая) (интересы) Вялікага Княства Літоўскага.
✍️ Каля 1590–1591 гадоў Сіротка (обработал) свае дарожныя запісы, а ў 1601 годзе (издал) іх па-лацінску, каб (расширить) (кругозор) (соотечественников).
📚 У 1604 годзе ён (стал) віленскім ваяводам; (к тому времени) князь ужо (собрал) (более семисот) кніг і (поддерживал) друкарскую справу.
🗺️ У 1613 годзе (по его инициативе) і (на его средства) была (издана) Радзівілаўская карта ВКЛ, якая (долгое время) (служила) дакладным даведнікам пра край.
🕯️ Мікалай Крыштаф Радзівіл Сіротка (скончался) 28 лютага 1616 года ў Нясвіжы, (оставив после себя) (огромное наследие), (добрую память) і шмат помнікаў, якія (сохранились до сих пор).

🧠 Практыкаванне. Эмоцыі і рысы характару

✍️ Заданне: прачытайце расейскае слова і дапішыце беларускі адпаведнік. Пачатак беларускага слова ўжо пададзены.

😊 удовлетворение — зада...
🎁 щедрость — шчод...
🌧️ печаль — сму...
🛠️ трудолюбие — прац...
😨 испуг — спа...
⚖️ честность — сумл...
💔 отчаяние — росп...
🙈 застенчивость — сарам...
🙏 благодарность — удзя...
🐏 упрямство — упар...
🤍 нежность — пяш...
🐖 бережливость — ашч...
😵 растерянность — разгуб...
⚡ решительность — раш...
🥀 обида — крыў...
🗣️ общительность — тавар...
👑 гордость — гон...
🛋️ лень — гульт...
🥰 умиление — заміл...
🧹 аккуратность — ахай...
🌙 одиночество — адзі...
🤐 сдержанность — стрым...
🥱 скука — нуд...
🎩 вежливость — ветл...
🔥 возмущение — абур...
🧩 сообразительность — кемл...
🤩 восторг — захап...
💰 жадность — сквап...
😌 облегчение — палё...
🦁 смелость — адва...
🫶 привязанность — прых...
🐣 доверчивость — даверл...
🧊 безразличие — абыя...
🌋 вспыльчивость — запаль...
👀 зависть — зайз...
🌿 добродушие — лагод...
😟 беспокойство — неспак...
🔍 любознательность — дапыт...
😳 стыд — сорам...
📋 ответственность — адказ...
🌑 страх — бояз...
💬 искренность — шчыр...
🌅 надежда — спадз...
🤝 отзывчивость — спагад...
🍂 тоска — туг...
🎯 целеустремлённость — мэтанак...
😬 неловкость — няём...
🦉 рассудительность — разваж...
☀️ счастье — шчас...
🦋 беспечность — бесклап...
🤯 изумление — ага...
🌸 скромность — сціп...