Мужчынскі род, родны склон
З пляцоўкі Мова для ўсіх!
https://wordwall.net/resource/110006847
📖 Тэорыя: Родны склон назоўнікаў мужчынскага роду
Калі мы ставім да назоўніка пытанне “няма каго/чаго?” , канчатак назоўніка мужчынскага роду змяняецца. Могуць быць два варыянты канчаткаў -а / -я ці -у / -ю.
Выбар канчатка залежыць ад таго, наколькі «канкрэтны» пэўны (рус. тут или иной) назоўнік.
1. Канчатак -А / -Я (Канкрэтнае і лічбавае)
Выкарыстоўваецца для рэчаў, якія можна палічыць, пакратаць або дакладна вызначыць:
- 👤 Істоты (рус. существа): людзі і жывёлы (сына, ката, суседа).
- 📦 Прадметы: усё, што мае форму і межы (стала, тэлефона, заплечніка).
- 📏 Адзінкі вымярэння і лікі: (метра, літра, рубля, нумара).
- 📅 Каляндар: назвы месяцаў і дзён тыдня (сакавіка, чэрвеня, чацвярга).
- 🏢 Гарады: (Менска, Гродна, Лондана).
2. Канчатак -У / -Ю (Абстрактнае і неакрэсленае)
Выкарыстоўваецца для паняццяў без выразнай формы:
- 🧠 Пачуцці і стан: (страху, болю, спакою).
- 🌬️ З’явы прыроды: (ветру, дажджу, снегу, марозу).
- ⏳ Час і прастора (рус. пространство): (часу, лесу, краю, шляху).
- ☕ Рэчывы (вещества) і прадукты: калі мы кажам пра іх як пра масу, а не асобны прадмет (цукру, мёду, сыру, соку).
📝 Практыкаванне: Дапішыце канчаткі роднага склону – -а/-я ці -у/-ю, карыстаючыся правіламі вышэй.
- 👨💼 брат (брат) → няма брат...
- 📏 метр (метр) → няма метр...
- 🏙️ горад (город) → няма горад...
- ❄️ студзень (январь) → няма студзен...
- 🐱 кот (кот) → няма кат...
- 💵 рубель (рубль) → няма рубл...
- 💨 вецер (ветер) → няма ветр...
- 📱 тэлефон (телефон) → няма тэлефон...
- 🌱 сакавік (март) → няма сакавік...
- 🌳 лес (лес) → няма лес...
- 🥛 літ[а]р (литр) → няма літр...
- 👨🎓 студэнт (студент) → няма студэнт...
- ☀️ чэрвень (июнь) → няма чэрвен...
- ⏳ час (время) → няма час...
- ⚖️ кілаграм (килограмм) → няма кілаграм...
- 🖊️ аловак (карандаш) → няма алоўк...
- 🍂 верасень (сентябрь) → няма верасн...
- 🍏 яблык (яблоко) → няма яблык...
- 🌡️ градус (градус) → няма градус...
- 🏠 дом (дом) → няма дом...
- 🌧️ дождж [дошч] (дождь) → няма дажджу...
- 📅 аўторак (вторник) → няма аўторк...
- 🦶 крок (шаг) → няма крок...
- 🥪 сыр (сыр) → няма сыр...
- 🏫 ліцэй (лицей) → няма ліцэ...
- 🍂 лістапад (ноябрь) → няма лістапад...
- 🚲 ровар (велосипед) → няма ровар...
- ❄️ снег (снег) → няма снег...
- 🤝 сябар (друг) → няма сябр...
- 🔢 нумар (номер) → няма нумар...
- 🎒 заплечнік (рюкзак) → няма заплечнік...
- 🌷 травень (май) → няма траўн...
- 🥤 сок (сок) → няма сок...
- 🏟️ стадыён (стадион) → няма стадыён...
- 😨 страх (страх) → няма страх...
- 🔨 малаток (молоток) → няма малатк...
- 🍯 мёд (мёд) → няма мёд...
- 📅 чацвер (четверг) → няма чацвярг...
- 🚉 вакзал (вокзал) → няма вакзал...
📝 Заданне: Пастаўце назоўнікі ў форму Роднага склону (адкажыце на пытанне «няма каго/чаго?»). Звяртайце ўвагу на катэгорыю слова.
- 📅 Сакавік — няма ...
- 😟 Смутак — няма ...
- 🧥 Кажух — няма ...
- 👨🏫 Настаўнік — няма ...
- ⛈️ Гром — няма ...
- 🧊 Лёд — няма ...
- 🚉 Вакзал — няма ...
- 📏 Метр — няма ...
- 🍂 Лістапад — няма ...
- ❤️ Гнеў — няма ...
- 👞 Чаравік — няма ...
- 👨🌾 Сусед — няма ...
- 🌫️ Туман — няма ...
- 🧪 Кісларод — няма ...
- 🏫 Будынак — няма ...
- ⏲️ Літр — няма ...
- ❄️ Студзень — няма ...
- 😌 Спакой — няма ...
- 🎒 Заплечнік — няма ...
- 🚶 Міхась — няма ...
- 🌬️ Вецер — няма ...
- ☕ Цукар — няма ...
- 🛣️ Завулак — няма ...
- 👣 Крок — няма ...
- 🌸 Травень — няма ...
- 🌩️ Страх — няма ...
- 🎩 Капялюш — няма ...
- 🤴 Кароль — няма ...
- 🌈 Дождж — няма ...
- 🪵 Пясок — няма ...
- 🏛️ Тэатр — няма ...
- 🕙 Час — няма ...
- ☀️ Прамень — няма ...
🎭 Роздум — няма ...