Працяглы будучы час

Каб паказаць на большую працягласць, ужываюцца формы працяглага будучага часу. Прытым існуюць толькі простыя формы працяглага часу (складаных няма), таму выкарыстоўваецца адзіны тэрмін: формы працяглага будучага часу.

Формы працяглага будучага часу пазначаюць паўторнае, працяглае дзеяньне-працэс, якое хутчэй за ўсё не будзе скончанае.

Утвараюцца гэтыя формы шляхам далучэньня да інфінітыва дзеяслова незакончанага трываньня (ад дзеясловаў закончанага трываньня такія формы не ўтваральныя!) адмысловых канчаткаў, што паходзяць ад формаў старажытнарускага дзеяслова имати (бел. мець, рас. иметь).

Формы працяглага будучага часу:

	Адзіночны лік	Множны лік
1-я асоба	я рабіцьму	мы рабіцьмем
2-я асоба	ты рабіцьмеш	вы, Вы рабіцьмяце
3-я асоба	ён/яна/яно рабіцьме	яны рабіцьмуць

Заўважце на месца націску ў формах працяглага будучага часу (націск пазначаны тоўстым шрыфтам)! Не “рабіцьмеце”, а “рабіцьмяце”!

Прыклад ужываньня:

1.   Як рабіцьмеш, то й мецьмеш, а як піцьмеш, то нічога ня мецьмеш (прыказка).

2.   Трывацьме на зямлі каменны век, пакуль на сэрцы камень носіць чалавек (Р. Барадулін).

3.   Мама, я выйшаў зь цябе, пасьля ты ўвайшла ў мяне і жывецьмеш, пакуль носыць мяне зямля (Р. Барадулін). Практыкаванне. Надайце наступны словам у дужках формы працяглага будучага часу.

1. 🛠️ Мы (працягваць) плённа працаваць, каб дасягнуць поспехаў у гэтай справе.
2. 🤝 Ягоныя сябры (дапамагаць) адзiн аднаму ў цяжкiя моманты.
3. 📖 Кожны вечар я (чытаць) некалькi старонак новай кнiгi перад тым, як класцiся спаць.
4. 🗓️ Яны (сустракацца) кожны месяц, каб абмяркоўваць прагрэс.
5. 🎓 Ён старанна (вучыцца) на працягу наступнага года, бо марыць атрымаць адукацыю ва ўнiверсiтэце.
6. 🐻‍❄️ Зараз не ўсё добра, але мы (спадзявацца), што ў будучым справы палепшацца.
7. 💬 Мы (ведаць) надалей усе дэталі пра цяперашнюю сітуацыю.
8. 💖 Надоечы мой каханы сказаў мне, і мы ніколі не (расставацца).
9. 📚 Я старанна (вучыцца), каб атрымаць адпаведны досвед.
10. 💰 Я ніколі не (выдаткоўваць)грошы на наём кватэры ў Будзёнаўску, а (спадзявацца) на лепшае вырашэнне праблемы з грашыма.
11. 😔 Я не надта ўмею расслабляцца, таму , напэўна, усё жыццё (мучыцца) бессанню.
12. 🌱Я ніколі не (забывацца) на тое, як важна клапаціцца аб блізкіх, бо гэта ўносіць дабро ў жыццё.
13. ✅ Я ўпэўненая, што калі я прызвычаюся да гэтага, то (дапамагаць) усім сябрам і знаёмых у складаных псіхалагічных сітуацыях.
14. 🎁 Цяпер мы заўсёды (сустракаць) Новы год з дзецьмі.
15. 🖼️ Літаральна ўчора я правяла заняткі і вырашыла, што надалей я (працягваць) дзяліцца сваімі думкамі ў фармаце лекцый.

Практыкаванне. Змяніце дзеясловы ў дужках на формы працяглага будучага часу.

1. 🌲 Мы набылі лецішча, і цяпер кожнае лета мы (адпачываць) каля маляўнічага возера.
2. ✍️ Я абяцаю, што (пісаць) табе лісты кожны тыдзень пра сваю новую працу.
3. 🎨 Мастак у натхненні і (маляваць) гэты пейзаж, пакуль не згасне апошні прамень сонца.
4. 🏗️ Будаўнікі (узводзіць) новы жылы квартал на працягу ўсяго наступнага года.
5. 🎶 Вы (слухаць) класічную музыку падчас доўгіх вечаровых прагулак.
6. 🏃‍♂️ Раней ты казаў, што (бегаць) літаральна кожную раніцу на стадыёне, каб добра падрыхтавацца да марафону.
7. 🍎 Яны (садзіць) маладыя дрэвы ў садзе кожную вясну.
8. 🧩 Гэты навуковец (даследаваць) глыбіні акіяна яшчэ шмат гадоў.
9. 🚲 Ты (катацца) на ровары па лясных сцежках кожныя выходныя.
10. 🍲 Маці (гатаваць) смачную вячэру для ўсёй сям'і па вечарах.
11. 🗣️ Цяпер мы заўсёды (размаўляць) па-беларуску паміж сабою, дзе б мы ні былі.
12. 🕵️ Гісторыкі (шукаць) адказы на загадкі мінулага ў старажытных архівах, пакуль усё не стане зразумелым.
13. 🚀 Я ўпэўнены, што чалавецтва заўсёды (марыць) пра палёты да далёкіх зорак і планетаў.

Практыкаванне. Змяніце дзеясловы ў дужках на формы працяглага будучага часу

1. 🧠 У глыбіні памяці я яшчэ доўга (захоўваць) гэты момант.
2. 🌆 У Мінску ўвечары штодня мы (сустракацца) каля ратушы і (шпацыраваць) па цэнтры.
3. 📰 Цяпер у выпуску навін (гучаць) розныя тэмы.
4. 🌞 Пры летнім сонцавароце людзі (збірацца) разам і (сустракаць) світанак.
5. ✈️ У самалёце перад узлётам я (хвалявацца) і (правяраць) рэмень бяспекі.
6. 💞 У моцнай прыхільнасці ты (думаць) пра гэтага чалавека кожны дзень.
7. 🛣️ На дарозе з паваротамі мы (ехаць) павольна і асцярожна.
8. 🧩 У гэтай справе вы (разбірацца) паступова, без спешкі.
9. 😡 У стане раз’юшанасці ён (гаварыць) лішняе, а потым (шкадаваць).
10. 🔍 У нейкім сэнсе мы ўсе (вучыцца) на ўласных памылках усё жыццё.
11. ✨ У стане ўзрушанасці яна (распавядаць) усё адразу, не падбіраючы словаў.
12. 🌲 На святкаванні Калядаў мы (спяваць) і (сядзець) за доўгім сталом.
13. 🌙 У летуценнасці я (глядзець) у [в] акно і (думаць) пра будучыню.
14. 🪟 На падаконніку ўвечары кот (ляжаць) і спакойна (назіраць) за вуліцай.
15. 🔥 У шаленстве ад стомы ты (працаваць) далей, хоць моцай ужо няма.
16. 🌀 У іншасвеце героі казкі (блукаць) паміж ценямі.
17. ⛪ У царкве на Раство людзі (стаяць) моўчкі і (слухаць) спевы.
18. 🫥 У дыскамортнай сітуацыі мы (маўчаць), каб нікому не перашкаджаць.
19. 🖤 У сваёй нянавісці ты зноў (разбураць) усё вакол.
20. 🕰️ А каторай гадзіне ты (чакаць) мяне каля ўваходу?
21. ❄️ Пасля адключэння ацяплення мы (сядзець), захутаныя пледамі, і (піць) гарачую гарбату.