助词“的”的用法 / Zhùcí “de” de yòngfǎ / Выкарыстоўванне часціцы “de”
口语练习：请读答案，哪些是真的？（你妈妈今天怎么样？）
Kǒuyǔ liànxí: Qǐng dú dá’àn, nǎxiē shì zhēn de? (Nǐ māma jīntiān zěnme yàng?)
(Практыкаванне на гаварэнне. Прачытайце варыянты адказу на пытанне «你妈妈今天怎么样？». Што з гэтага — праўда?)
! Звярніце ўвагу, што са словам 妈妈 не ўжываецца часціца 的, бо гэта блізкі сваяк:
这是我的猫。– Гэта мой кот. Але: 这是我妈妈。 – Гэта мая мама.
| Функцыя | 中文 | Пиньинь | Па-беларуску |
|---|---|---|---|
| Пытанне | 这是真的吗？ | zhè shì zhēn ma | Гэта праўда? |
| Згода | 是的 / 对的 | shì de / duì de | Так / Правільна. |
| Згода (поўная) | （这是）真的。 | (zhè shì) zhēn de | (Гэта) праўда. |
| Нязгода | 不是 / 不对 | bú shì / bú duì | Не / Няправільна. |
| Нязгода (поўная) | 这不是真的。 | zhè bú shì zhēn de | Гэта няпраўда. |
🤔 你妈妈今天怎么样？
(Nǐ māma jīntiān zěnme yàng?)
(Як твая мама сёння?)
😊 我妈妈今天很开心。
(Wǒ māma jīntiān hěn kāixīn.)
(Мая мама сёння радасная.)
😄 我妈妈今天很高兴。
(Wǒ māma jīntiān hěn gāoxìng.)
(Мая мама сёння шчаслівая.)
😌 我妈妈今天很放松。
(Wǒ māma jīntiān hěn fàngsōng.)
(Мая мама сёння расслабленая.)
😔 我妈妈今天很难过。
(Wǒ māma jīntiān hěn nánguò.)
(Мая мама сёння сумная.)
😡 我妈妈今天很生气。
(Wǒ māma jīntiān hěn shēngqì.)
(Мая мама сёння злая.)
😳 我妈妈今天很害羞。
(Wǒ māma jīntiān hěn hàixiū.)
(Мая мама сёння сарамлівая.)
😴 我妈妈今天很累。
(Wǒ māma jīntiān hěn lèi.)
(Мая мама сёння стомленая.)
😎 我妈妈今天很满意。
(Wǒ māma jīntiān hěn mǎnyì.)
(Мая мама сёння задаволеная.)
😨 我妈妈今天很害怕。
(Wǒ māma jīntiān hěn hàipà.)
(Мая мама сёння напалоханая.)
🥳 我妈妈今天很兴奋。
(Wǒ māma jīntiān hěn xīngfèn.)
(Мая мама сёння ўзрушаная.)
课堂常用短语 – Kètáng chángyòng duǎnyǔ – Фразы для заняткаў
📝 阅读练习
Yuèdú liànxí
(Практыкаванне на чытанне.)
请读句子。注意助词“的”的意思。
Qǐng dú jùzi. Zhùyì zhùcí “de” de yìsi.
(Прачытайце сказы. Звярніце ўвагу на значэнні часціцы 的.)
🔹1) 的 = прыналежнасць（[уладальнік] + 的 + [аб'ект]）
👤 我 的 名字 是 玛莎。— Wǒ de míngzi shì Mǎshā. — Маё імя — Маша.
👉 你 的 画 很 好。— Nǐ de huà hěn hǎo. — Твой малюнак вельмі добры.
🙏 您 的 书 在 这。— Nín de shū zài zhè. — Ваша кніга тут.
👥 我们 的 朋友 也 在 这。— Wǒmen de péngyou yě zài zhè. — Наш сябар таксама тут.
👨 他 的 书 在 这。— Tā de shū zài zhè. — Ягоная кніга тут.
👩 她 的 画 在 这。— Tā de huà zài zhè. — Яе малюнак тут.
📦 它 的 名字 是 玛莎。— Tā de míngzi shì Mǎshā. — Яго/яе [імя гадаванца] — Маша.
🔹2) 的 = азначэнне（[апісанне] + 的 + [назоўнік]）
📅 今天 是 很 好 的 一天。— Jīntiān shì hěn hǎo de yì tiān. — Сёння вельмі добры дзень.
😊 他 是 很 高兴 的 人。— Tā shì hěn gāoxìng de rén. — Ён вельмі шчаслівы чалавек.
😄 她 是 很 开心 的 人。— Tā shì hěn kāixīn de rén. — Яна вельмі радасны чалавек.
👍 这 是 很 好 的 画。— Zhè shì hěn hǎo de huà. — Гэта вельмі добры малюнак.
🙏 您 是 很 好 的 老师。— Nín shì hěn hǎo de lǎoshī. — Вы вельмі добры выкладчык.
👥 我们 是 很 好 的 朋友。— Wǒmen shì hěn hǎo de péngyou. — Мы вельмі добрыя сябры.
✅ 你 的 答案 是 对 的。— Nǐ de dá’àn shì duì de. — Твой адказ правільны.
🔹3) 的 = адносная канструкцыя（[дзеяч] + [дзеянне] + 的 + [назоўнік]）
🖼️ 这 是 我 做 的 画。— Zhè shì wǒ zuò de huà. — Гэта малюнак, зроблены мной.
✍️ 这 是 你 做 的 画 吗？— Zhè shì nǐ zuò de huà ma? — Гэта малюнак, зроблены табой?
🙏 这 是 您 做 的 画 吗？— Zhè shì nín zuò de huà ma? — Гэта малюнак, зроблены вамі?
👨🎨 这 是 他 做 的 画。— Zhè shì tā zuò de huà. — Гэта малюнак, зроблены ім.
👩🎨 这 是 她 做 的 画。— Zhè shì tā zuò de huà. — Гэта малюнак, зроблены ёю.
👥 这 是 我们 做 的 画。— Zhè shì wǒmen zuò de huà. — Гэта малюнак, зроблены намі.
🌟 这 是 玛莎 做 的 画。— Zhè shì Mǎshā zuò de huà. — Гэта малюнак, зроблены Машай.
🎨 这 是 你 画 的 画。— Zhè shì nǐ huà de huà. — Гэта малюнак, намаляваны табой.
📝 翻译练习：请用“的”把句子翻成中文
(Fānyì liànxí: Qǐng yòng “de” bǎ jùzi fān chéng Zhōngwén.)
(Практыкаванне на пераклад: калі ласка, выкарыстайце «的», каб перакласці сказы на кітайскую.)
🔹1) 的 = прыналежнасць（[уладальнік] + 的 + [аб'ект]）
🧑🎓 Мой малюнак добры.
🙏 Гэта Ваш малюнак.
👩 Гэта Машын малюнак.
👥 Гэта нашы малюнкі.
👨 Гэта ягоны малюнак.
🔹2) 的 = азначэнне（[апісанне] + 的 + [назоўнік]）
🌞 Сёння — добры дзень.
😊 Ён шчаслівы чалавек.
😄 Яна радасны чалавек.
🖼️ Гэта добры малюнак.
🔹3) 的 = адносная канструкцыя（[дзеяч] + [дзеянне] + 的 + [назоўнік]）
🎨 Гэта малюнак, намаляваны мной.
✍️ Гэта малюнак, зроблены табой.
👩🎨 Гэта малюнак, зроблены Машай.
👥 Гэта малюнак, намаляваны намі.
👨🎨 Гэта малюнак, зроблены ім.
📝 造句练习：把肯定句变成否定句和疑问句
Zàojù liànxí: Bǎ kěndìng jù biàn chéng fǒudìng jù hé yíwèn jù.
(Практыкаванне на ўтварэнне сказаў. Утварыце адмоўныя і пытальныя сказы ад сцвярджальных.)
🙂 你今天很好。→ 你今天不好。→ 你今天好吗？
Nǐ jīntiān hěn hǎo. → Nǐ jīntiān bù hǎo. → Nǐ jīntiān hǎo ma?
(Ты сёння адчуваеш сябе добра. → Ты сёння адчуваеш сябе нядобра. → Ты сёння адчуваеш сябе добра?)
| 肯定句（Kěndìng jù）(Сцвярджальны сказ) | 否定句（Fǒudìng jù）(Адмоўны сказ) | 疑问句（Yíwèn jù）(Пытальны сказ) |
|---|---|---|
| 🙂 你今天很好。
Nǐ jīntiān hěn hǎo. (Ты сёння адчуваеш сябе добра.) |
||
| 🙏 您今天很好。
Nín jīntiān hěn hǎo. (Вы (ветл.) сёння адчуваеце сябе добра.) |
||
| 😄 你今天很开心。
Nǐ jīntiān hěn kāixīn. (Ты сёння радасны/радасная.) |
||
| 👥 我们今天很高兴。
Wǒmen jīntiān hěn gāoxìng. (Мы сёння шчаслівыя.) |
||
| 👫 你们今天很好。
Nǐmen jīntiān hěn hǎo. (Вы (мн.) сёння адчуваеце сябе добра.) |
||
| 👨👨👦 他们今天很好。
Tāmen jīntiān hěn hǎo. (Яны сёння адчуваюць сябе добра.) |
||
| 👩👩👧 她们今天很好。
Tāmen jīntiān hěn hǎo. (Яны (жан.) сёння адчуваюць сябе добра.) |
||
| 📦 它今天很好。
Tā jīntiān hěn hǎo. (Яно (жывёла) сёння адчувае сябе добра.) |
||
| ❤️ 她爱你。
Tā ài nǐ. (Яна любіць цябе.) |
||
| 💞 你也爱她。
Nǐ yě ài tā. (Ты таксама любіш яе.) |
||
| 🌟 你们也爱玛莎。
Nǐmen yě ài Mǎshā. (Вы таксама любіце Машу.) |
||
| 👩 这是玛莎。
Zhè shì Mǎshā. (Гэта Маша.) |
||
| 🖌️ 你有画。
Nǐ yǒu huà. (У цябе ёсць малюнак.) |
||
| 👨 他也有画。
Tā yě yǒu huà. (У яго таксама ёсць малюнак.) |
||
| 👩 她也有画。
Tā yě yǒu huà. (У яе таксама ёсць малюнак.) |
||
| 🖼️ 这是我的画。
Zhè shì wǒ de huà. (Гэта мой малюнак.) |
||
| 🖼️ 这是你的画。
Zhè shì nǐ de huà. (Гэта твой малюнак.) |
||
| 🛠️ 您今天做了画。
Nín jīntiān zuò le huà. (Вы (ветл.) сёння зрабілі малюнак.) |
||
| 🔧 她们今天做了画。
Tāmen jīntiān zuò le huà. (Яны (жан.) сёння зрабілі малюнак.) |
||
| ✅ 对的。
Duì de. (Слушна.) |