Перакладчыцкая традыцыя ў Беларусі
🌍 Перакладчыцкая традыцыя ў Беларусі
Перакладчыцкая традыцыя на беларускіх землях мае (давнюю)і багатую гісторыю. Яшчэ (во времена) Вялікага Княства Літоўскага пераклад быў важным (средством) культурнага (диалога) паміж рознымі народамі. (Именно) дзякуючы перакладчыкам беларусы мелі (возможность) пазнаёміцца з сусветнай літаратурай і (научными трудами), а таксама (сохранить) сваю мову як (полноценный) сродак для камунікацыі і перакладу.
💭 Як Вы лічыце, ці можа пераклад перадаваць “душу” нацыі?
Адным з (первоначальников) беларускай школы (художественного) перакладу (считается) Янка Купала , які перакладаў творы Аляксандра Пушкіна, Адама Міцкевіча, Тараса Шаўчэнкі і Максіма Горкага. Яго пераклады адрозніваюцца (естественностью) мовы і (доскональным) разуменнем формы (произведения).
Вялікую ролю ў (развитии) перакладу (сыграл) таксама Якуб Колас — ён пераклаў на беларускую мову “Слова пра паход Ігараў” і (ряд) класічных твораў (мировой) літаратуры.
💭 Ці можна лічыць перакладчыка творцам нароўні з аўтарам арыгінала?
(Особенно выделяется) дзейнасць Максіма Танка , які перакладаў з польскай, літоўскай і расейскай моў. Ён (стремился) перадаць не толькі (содержание), але і падабенства (ритма) перакладзеных да (оригинала). Рыгор Барадулін таксама (оставил) вялікую спадчыну перакладаў з польскай, украінскай, рускай, (латышской) і іншых моў. Яго пераклады твораў Чэслава Мілаша і Лесі Украінкі сталі (настоящими) літаратурнымі (событиями).
💭 Ці згодныя Вы з думкаю, што добры пераклад заўсёды павінны “гучаць як арыгінал”?
У ХХ стагоддзі вялікі (вклад) у развіццё беларускай школы перакладу зрабіў Васіль Сёмуха — (дока) ў перакладзе з нямецкай мовы. Ён пераклаў на беларускую “Фаўста” Ёгана Вольфганга Гётэ, а таксама творы Фрыдрыха Шылера, Томаса Мана і Франца Кафкі. Яго пераклады (считаются) эталонамі.
(Среди) сучасных перакладчыкаў (стоит) назваць Людмілу Рублеўскую, якая перакладае з польскай і французскай моў, Сяргея Шупу, (известного) перакладчыка з ангельскай, і Наталлю Гардзіенку, якая актыўна прасоўвае (перекладную) літаратуру для дзяцей.
💭 Як Вы мяркуеце, што складаней перакласці — паэзію, прозу ці філасофскі тэкст?
Беларускія перакладчыкі не толькі (переписывают) творы іншых народаў роднымі словамі, але і (открывают миру) беларускую літаратуру, (переводя) творы Янкі Купалы, Якуба Коласа, Васіля Быкава, Святланы Алексіевіч і іншых аўтараў на (иностранные) мовы. Так пераклад становіцца (мостом), што (соединяет) культуры і народы, (сохраняя) пры гэтым беларускі голас ва *всеобщем) хоры чалавечай цывілізацыі.
💭 Што пераклад, на ваш погляд, можа зрабіць для міжнароднага іміджу Беларусі сёння?
🧩 Практыкаванне:
Пастаўце кожнае слова ў форму меснага склону (з прыназоўнікамі у, на, пры, па) і ў форму роднага склону.
Напрыклад:
- 🌊 вада → у вадзе, няма вады
- 🧱 мур → у мýры, няма мýра
- 🪞 люстэрка → у люстэрку, няма люстэрка
| Словы | Форма роднага склону | Форма меснага склону |
| 🎭 мастацтва, 📚 літаратура, 👨💻 перакладчык | ||
| 🎓 школа перакладу, 🧠 інтэлект, 🎶 музыка | ||
| 🏛️ культура, 👤 Янка Купала, 👤 Якуб Колас | ||
| 🧱 падмурак, 📖 кніга, 🌍 свет | ||
| 💡 натхненне, 📜 пераклад, 🧩 сімвал | ||
| 📗 мова арыгіналу, 🗣️ прафесар, 🧭 метад | ||
| 🪶 верш, 👨🎓 даследчык, 🎵 рытм | ||
| 🎨 вобраз, 👨 аўтар, ✨ суладдзе | ||
| 🧩 арыгінал, 🎼 музычнасць, 📖 твор | ||
| ⚙️ працэс, 🎓 універсітэт, 📘 артыкул | ||
| 🧠 думка, 🎭 значэнне, 👨💼 рэдактар | ||
| 👨🎤 Васіль, 👨🔬 філолаг, 📜 арыгінальнасць | ||
| 🧩 форма, 📗 сэнс, 🎨 Наталля Гардзіенка | ||
| 📜 эпоха, 🏰 Вялікае Княства Літоўскае, 🏙️ Мінск |
Практыкаванне. Перакладзіце пададзеныя сказы з розных творах сусветнае літаратуры на беларускую мову.
📖 “Гамлет” — Вільям Шэкспір, пераклад Юркі Гаўрука
- 💀 Принц Гамлет стоит в зале перед черепом и долго размышляет о смысле человеческой жизни и судьбы.
- 👑 Коварный король Клавдий боится разоблачения, ведь его совесть мучает его каждую ночь и день.
- 🌙 Призрак отца появляется в темноте замка и просит сына отомстить за кровавое предательство и несправедливую смерть.
⚔️ “Макбет” — Вільям Шэкспір, Лявона Баршчэўскага
4. 🔮 Ведьмы на пустоши предсказывают Макбету власть и славу, но вместе с ними — вечное проклятие.
5. 🩸 Макбет идёт по пути крови и предательства, теряя друзей, честь и собственную душу.
6. 👑 Леди Макбет тщетно пытается смыть воображаемую кровь со своих рук, сходит с ума от вины.
🔥 “Фаўст” — Ёган Вольфганг Гётэ, пераклад Васіля Сёмухі
7. 📜 Учёный Фауст подписывает договор с дьяволом, чтобы получить знание, силу и бесконечное наслаждение жизнью.
8. 🌹 Маргарита верит в чистую любовь, не подозревая, что за её судьбой стоит Мефистофель.
9. 🌌 Фауст ищет истину во вселенной и постигает величие разума, но теряет человечность и покой.
⚓ “Іліяда” — Гамер, пераклад Лявона Баршчэўскага
13. ⚔️ Ахилл выходит на бой, чтобы отомстить за Патрокла, и становится символом гнева и доблести.
14. 🛡️ Гектор защищает родную Трою до последнего вздоха, зная, что его судьба уже решена.
15. 🌅 Боги Олимпа наблюдают за войной, играя человеческими судьбами, как детьми с игрушками.
📘 “Злачынства і пакаранне” — Фёдар Дастаеўскі, пераклад Ягора Конева
- 🕰️ Раскольнікаў часамі бродит по жаркому городу, мучительно размышляя о справедливости своего страшного поступка.
- 💔 Он верит, что способен переступить моральный закон, но совесть не даёт ему покоя ни днём, ни ночью.
- 👮 Постепенно Раскольников понимает, что настоящее наказание начинается не в тюрьме, а в душе человека.
🔥 “Майстар і Маргарыта” — Міхаіл Булгакаў, пераклад Алеся Жука
4. 🌙 В Москву прибывает Воланд со своей странной свитой, и город наполняется страхом, волшебством и смехом.
5. 💫 Маргарита, жертвуя собой ради любви, превращается в ведьму и летит на ночной шабаш над рекой.
6. 🕊️ Мастер находит покой только тогда, когда любовь и искусство побеждают тьму, ложь и страдание.