(Колькасныя лічэбнікі ў польскай мове)

🔹 1. Co to jest liczebnik? (Што такое лічэбнік?)

Liczebnik to część mowy, która 📏 określa liczbę, ilość, porządek lub wielokrotność.

(Лічэбнік — гэта часціна мовы, якая 📏 абазначае лік, колькасць, парадак ці шматразовасць.)

Odpowiada na pytania: ile? ilu? który z kolei?

(Адказвае на пытанні: колькі? колькі (асоб)? каторы па ліку?)

kolej

🔹 2. Czym są liczebniki głowne? (Што такое колькасныя лічэбнікі?)

Określają ilość czegoś. (Вызначаюць колькасць чаго-небудзь.)
Odpowiadają na pytania: ile? ilu? (Адказваюць на пытанні: колькі? колькі (асоб)?)
👉 Odmieniają się przez przypadki i rodzaje. (👉 Скланяюцца па склонах і родах.)

🔹 3. Podstawowe cyfry (0–10) (Асноўныя лічбы)

cyfra

0️⃣ zero (нуль)

1️⃣ jeden (адзін)

2️⃣ dwa (два)

3️⃣ trzy (тры)

4️⃣ cztery (чатыры)

5️⃣ pięć (пяць)

6️⃣ sześć (шэсць)

7️⃣ siedem (щедэм) (сем)

8️⃣ osiem (восем)

9️⃣ dziewięć (дзевяць)

🔟 dziesięć (дзесяць)

🔹 4. Następne dziesiątki (Наступныя дзесяткі)

20️⃣ dwadzieścia (дваццаць)

30️⃣ trzydzieści (трыццаць)

40️⃣ czterdzieści (сорак)

50️⃣ pięćdziesiąt (пяцьдзесят)

60️⃣ sześćdziesiąt (шэсцьдзесят)

70️⃣ siedemdziesiąt (семдзесят)

80️⃣ osiemdziesiąt (восемдзесят)

90️⃣ dziewięćdziesiąt (дзевяноста)

💯 sto (сто)

🔹 5. Liczby złożone (Складаныя лікі)

Tworzymy je przez łączenie liczebników dziesiątek i jedności:

(Мы ўтвараем іх праз спалучэнне лічэбнікаў дзесяткаў і адзінкаў:)

21 → dwadzieścia jeden (дваццаць адзін)

34 → trzydzieści cztery (трыццаць чатыры)

58 → pięćdziesiąt osiem (пяцьдзесят восем)

99 → dziewięćdziesiąt dziewięć (дзевяноста дзевяць)

📘 Ćwiczenie – Wstaw polskie liczebniki zamiast białoruskich

W torbie mam (дваццаць пяць → dwadzieścia pięć) jabłek. (У торбе ў мяне дваццаць пяць яблыкаў.) →
Na ulicy było (сем → siedem) psów. (На вуліцы было сем сабак.)
W klasie są (тры – trzy) okna. (У класе тры вокны.)
W szkole uczą się (шэсцьдзесят → sześćdziesiąt) dzieci. (У школе вучацца шэсцьдзесят дзяцей.)
W bibliotece jest (адзінаццаць → jedenaście) książek. (У бібліятэцы адзінаццаць кніг.)
W kinie siedziało (восемдзесят – osiemdziesiąt ) osób. (У кіно сядзела восемдзесят чалавек.)
Na półce stoją (дзевяць → dziewięć ) zeszytów. (На паліцы стаіць дзевяць сшыткаў.)
Na stole leżą (трыццаць чатыры → trzydzieści cztery) długopisy. (На стале ляжаць трыццаць чатыры асадкі.)

W domu mieszka (сто) osób. (У доме жыве сто чалавек.)
W pokoju są (пяць) lamp. (У пакоі пяць лямпаў.)
Na placu stoi (трыццаць) dzieci. (На плошчы стаіць трыццаць дзяцей.)
W ogrodzie kwitnie (шаснаццаць) kwiatów. (У садзе цвіце шаснаццаць кветак.)
W szkole jest (дзесяць) klas. (У школе дзесяць класаў.)
W klasie jest (чатыры) krzesła. (У класе чатыры крэслы.)
W kuchni są (шэсць) filiżanek. (У кухні шэсць кубкаў.)
W teatrze było (сямнаццаць) aktorów. (У тэатры было сямнаццаць актораў.)
Na ławce siedzi (адзін) kot. (На лаўцы сядзіць адзін кот.)
W ogrodzie rośnie (восем) drzew. (У садзе расце восем дрэў.)
W sklepie pracuje (дваццаць) sprzedawców. (У краме працуе дваццаць прадаўцоў.)
Na stole leżą (сорак) książek. (На стале ляжаць сорак кніг.)
W bibliotece jest (дзевяноста дзевяць) książek. (У бібліятэцы дзевяноста дзевяць кніг.)
W teatrze widziałem (восемнаццаць) aktorów. (У тэатры я бачыў васямнаццаць актораў.)
Na półce jest (трынаццаць) zeszytów. (На паліцы трынаццаць сшыткаў.)
W sali siedzi (дванаццаць) uczniów. (У зале сядзіць дванаццаць вучняў.)
W klasie uczą się (дзевяноста) dzieci. (У класе вучацца дзевяноста дзяцей.)
Na ulicy stoi (дваццаць адзін) samochód. (На вуліцы стаіць дваццаць адзін аўтамабіль.)
W muzeum oglądałem (пяцьдзясят восем) obrazów. (У музеі я глядзеў пяцьдзесят восем карцін.)
W pokoju jest (дзевяць) krzeseł. (У пакоі дзевяць крэслаў.)
W szafie wisi (чатырнаццаць) kurtek. (У шафе вісіць чатырнаццаць куртак.)
W parku rośnie (дваццаць) drzew. (У парку расце дваццаць дрэў.)

🔹 6. Setki i tysiące (Сотні і тысячы)

100 → sto (сто)

200 → dwieście (дзвесце)

300 → trzysta (трыста)

400 → czterysta (чатырыста)

500 → pięćset (пяцьсот)

600 → sześćset (шэсцьсот)

700 → siedemset (семсот)

800 → osiemset (восемсот)

900 → dziewięćset (дзевяцьсот)

1000 → tysiąc (тысяча)

🔢 Większe liczby: (Вялікія лікі:)

1 000 000 → milion (мільён)

1 000 000 000 → miliard (мільярд)

‘

👉 tysiąc, milion, miliard – nie mają form rodzaju, odmieniają się jak rzeczowniki męskie:

(👉 tysiąc, milion, miliard — не маюць форм роду, скланяюцца як назоўнікі мужчынскага роду:)

tysiąc, tysiąca, tysiącowi, tysiąc, tysiącem, tysiącu.

(тысяча, тысячы, тысячы, тысячу, тысячаю, тысячы)

🔹 7. Liczebnik „jeden” (Лічэбнік «адзін»)

Ma różne formy zależnie od rodzaju:

(Мае розныя формы ў залежнасці ад роду:)

👨 jeden (адзін — мужчынскі род)

👩 jedna (адна — жаночы род)

👶 jedno (адно — ніякі род)

🔹 8. Zasada użycia z rzeczownikami (Правіла ўжывання з назоўнікамі)

1–4 → rzeczownik w mianowniku (Nominativ):

(1–4 → назоўнік у назоўным склоне:)

1 samochód 🚗 (1 аўтамабіль)

2 samochody 🚗🚗 (2 аўтамабілі)

4 samochody 🚗🚗🚗🚗 (4 аўтамабілі)

5 i więcej → rzeczownik w dopełniaczu (Genitiv):

(5 і больш → назоўнік у родным склоне:)

5 samochodów 🚗 (5 аўтамабіляў)

10 samochodów 🚗 (10 аўтамабіляў)

100 samochodów 🚗 (100 аўтамабіляў)

✅ Podsumowanie (Падсумаванне)

Liczebniki ilościowe → odpowiadają na pytania ile? ilu? (Колькасныя лічэбнікі → адказваюць на пытанні колькі? колькі (асоб)?)
Tworzymy je przez łączenie dziesiątek i jedności. (Мы ўтвараем іх праз спалучэнне дзесяткаў і адзінкаў.)
Mają odmianę przez przypadki i często rodzaje. (Яны скланяюцца па склонах і часта маюць формы роду.)
Z 1–4 → rzeczownik w mianowniku, od 5 w górę → w dopełniaczu. ( З 1–4 → назоўнік у назоўным склоне, ад 5 і вышэй → у родным склоне.)

Głowne liczebniki

Змест