Дзённікавыя запісы (А1-А2)

📝 Практыкаванне. Ніжэй пададзеныя 12 эмацыйных станаў і 12 дзённікавых запісаў ад розных людзей. Трэба зразумець, хто з якімі эмоцыямі пісаў свой запіс.

😊 Эмацыйныя станы

😴 Я вельмі стомлены (-ая) і хачу адпачыць.
😃 Я поўны (-ая) радасці і адчуваю, што ўсё атрымліваецца.
😢 Мне самотна, я сумую па сябрах.
❤️ Я ўдзячны (-ая) і шчаслівы (-ая) за тое, што маю такую сям’ю.
😟 Я занепакоены (-ая) перад іспытам.
🌿 Я спакойны (-ая) і адчуваю сябе ў гармоніі.
😠 Я злы (-ая), бо дзень пачаўся кепска.
😲 Я прыемна здзіўлены (-ая) нечаканай навіной.
🌟 Я ў натхненні і поўны (-ая) ідэй.
😓 Мне сорамна, бо я зрабіў (-ла) памылку.
✨ Я спадзяюся і веру, што далей будзе лепш.
😅 Я хвалююся, але з нецярплівасцю чакаю на сустрэчу.

📔 Дзённікавыя запісы

1	10 снежня, 2023 года (дзясятага снежня дзве тысячы дваццаць трэцяга года) Мая сям’я сабралася разам на вячэру ❤️. Мы елі простыя стравы, але было шмат смеху і размоў. Я адчуваў вялікую ўдзячнасць.
2	3 красавіка, 2024 года (трэцяга красавіка дзве тысячы дваццаць чацвёртага года) Сёння быў цудоўны дзень 😊. Здала тэст і атрымала выдатную адзнаку! Адчуваю сябе паспяховаю!
3	12 жніўня, 2025 года (дванаццатага жніўня дзве тысячы дваццаць пятага года) Я запрасіла аднакурсніка ў кавярню 😅. Цяпер пераймаюся, як пройдзе размова, але вельмі чакаю на сустрэчу.
4	1 лютага, 2020 года (першага лютага дзве тысячы дваццатага года) Сёння хадзіў у краму і толькі каля касы зразумеў, што пакінуў гаманец (рус. кошелёк) дома 😓. Давялося вяртацца дадому. Сорамна перад прадаўцом і людзьмі ў чарзе.
5	7 кастрычніка, 2019 года (сёмага кастрычніка дзве тысячы дзевятнаццатага года) Сябры былі занятыя, і я пайшла на шпацыр адна 😢. У парку прыгожа, але вельмі самотна без сяброў. Мне бракуе нашых размоў і цёплых жартаў.
6	5 траўня, 2016 года (пятага траўня дзве тысячы шаснаццатага года) Я цэлы дзень прыбіралася ў доме і дапамагала дзецям з дамашнім заданнем. Увечары адчуваю страшэнную стому. Хачу папросту легчы і заснуць.
7	8 ліпеня, 2021 года (восьмага ліпеня дзве тысячы дваццаць першага года) Учора прыйшла новая ідэя для малюнка 🌟. Я малявала да позняй ночы і нават не заўважыла, як прайшло пяць гадзін. Натхненне – гэта страшная моц!
8	4 сакавіка, 2015 года (чацвёртага сакавіка дзве тысячы пятнаццатага года) Мы пасварыліся з сябрам, і настрой сапсаваўся 😠. Потым яшчэ і аўтобус на дваццаць пяць хвілін спазніўся. Сёння ўсё ідзе не паводле плану! Кепскі дзень!!!
9	9 верасня, 2012 года (дзевятага верасня дзве тысячы дванаццатага года) Сёння нечакана напісаў сябра з дзяцінства 😲. Ён прапануе сустрэцца, і гэта мяне вельмі ўзрадавала. Не думала, што ён яшчэ памятае пра мяне.
10	6 лістапада, 2011 года (шостага лістапада дзве тысячы адзінаццатага года) Я рыхтуюся да іспытую 😟. Падрабязна чытаю патрэбныя раздзелы падручніка, паўтараю правілы, але ўсё адно хвалююся. Баюся забыцца на самае простае.
11	2 студзеня, 2005 года (другога студзеня дзве тысячы пятага года) Вечарам адкрыў акно і пачуў ціхі дождж 🌧️. Увесь двор знерухомеў у цішыні. Я адчуваў, што мая душа адпачывае.
12	11 красавіка, 2017 года (адзінаццатага красавіка дзве тысячы сямнаццатага года) Учора было цяжка, але сёння зранку я падумала: «Заўтра будзе лепш ✨». Я напісала невялікі план і адчула, што надзея на добрыя змены з’явілася.

Практыкаванне. Апішыце карцінку, выкарыстоўваючы наступныя словы.

🔹 Дзеясловы (Verben)

сядзець 🪑, стаяць 🚶, бегчы 🏃, скакаць 🤸, шпацыраваць 🚶‍♀️, працаваць 💻, глядзець 👀, слухаць 👂🎶, смяяцца 😂, плакаць 😢, усміхацца 🙂, размаўляць 🗣️, спяваць 🎤, танцаваць 💃, чытаць 📖, пісаць ✍️, есці 🍽️, піць 🥤, гуляць ⚽, спаць 😴, адпачываць 🌴, маляваць 🎨, думаць 🤔, чакаць ⏳, абдымаць 🤗, дапамагаць 🙌, гатаваць 🍲, трымаць ✋, паказваць 👉, хвалявацца 😟, супакойвацца 😌, кахаць ❤️, радавацца 🤩, злавацца 😠, здзіўляцца 😲, баяцца 😨, сумаваць 😞.

🔹 Прыметнікі (Adjektive)

шчаслівы 😍, сумны 😢, стомлены 😴, бадзёры 💪, злы 😡, добры 🤗, спакойны 😌, нервовы 😬, задаволены 😎, незадаволены 🙁, здзіўлены 😲, радасны 😀, уражаны 🤯, напалоханы 😨, збянтэжаны 😳, самотны 😔, вясёлы 😃, ціхі 🤫, галодны 😋, смачны 😋🍰, прыгожы 🌸, цікавы 🤓, цяжкі 🪨, лёгкі 🪶, хуткі ⚡, павольны 🐢, моцны 🦾, слабы 🪫, вялікі 🦣, маленькі 🐭, высокі 🗼, нізкі 📏, спякотны ☀️, халодны ❄️, цёплы 🔥, утульны 🏡, шумны 📢, цёмны 🌑, светлы 💡.

🔹 Назоўнікі (Substantive)

чалавек 🧑, жанчына 👩, мужчына 👨, дзяўчынка 👧, хлопчык 👦, сям’я 👨‍👩‍👧, сябры 👫, дзіця 🍼, настаўнік 👨‍🏫, вучань 👩‍🎓, дом 🏠, кватэра 🏢, пакой 🛋️, акно 🪟, дзверы 🚪, крэсла 🪑, стол 🍽️, кніга 📚, аловак ✏️, папера 📄, камп’ютар 💻, тэлефон 📱, кубак ☕, талерка 🍽️, ежa 🍲, вада 💧, кава ☕, чай 🍵, парк 🌳, вуліца 🛣️, школа 🏫, кнігарня 📖, лес 🌲, кветка 🌼, дрэва 🌳, сонца ☀️, дождж 🌧️, аблокі ☁️, неба 🌌, поле 🌾, мяч ⚽, музыка 🎶, танец 💃, песня 🎵, гульня 🎲, усмешка 🙂, слёзы 😢, настрой 🌈, эмоцыя 💭, радасць 🤩, смутак 😔, страх 😱, надзея ✨, каханне ❤️.

📝 Практыкаванне. Устаўце дзеясловы ў дужках у правільнай форме цяперашняга часу.

Мая сям’я штовечар (сабірацца) ___ разам за вялікім сталом.
Дзяўчынка ў чырвонай сукенцы (сядзець) ___ на крэсле каля акна.
Хлопчык пасля школы (бегчы) ___ хутка па парку да сяброў.
Вы ў класе заўсёды (размаўляем) ___ пра дамашнія заданні.
Настаўнік матэматыкі часта (чытаць) ___ вучням новую задачу з кнігі.
Я ўвечары (пісаць) ___ сваё новае складанне на вялікім аркушы паперы.
Мая знаёмая ў гурце (спяваць) ___ вясёлую песню для ўсіх дзяцей.
Ягоны брат на свята (танцаваць) ___ разам з сябрамі каля школы.
Мая маці з раніцы (гатаваць) ___ для сям’і смачную ежу.
Бацька заўсёды (піць) ___ гарачую каву перад пачаткам працы.
Малое дзіця (спаць) ___ спакойна ў сваім пакоі каля акна.
Яны ўвечары дома (гуляць) ___ разам у настольныя гульні.
Хлопчык на занятках (усміхацца) ___ , калі бачыць сваіх сяброў.
Мы часта (плакаць) ___ , калі нам становіцца вельмі самотна.
Вы ўсе гучна (смяяцца) ___ з вясёлага жарта ў школе.
Ён пасля заняткаў (маляваць) ___ прыгожае дрэва каля дома на асфальце.
Яна ўвечары (гледзець) ___ у акно на сонца на захадзе.
Мы ў цішыні (слухаць) ___ разам музыку ў вялікай зале.
Мой брат кожны дзень (чакаць) ___ сяброў каля нашага дома.
Дзяўчынка ў парку (скакаць) ___ радасна праз маленькую лаўку.
Ён (трымаць) ___ вялікую кнігу ў абедзвюх руках.
Бацькі дома (дапамагаць) ___ дзецям рабіць дамашняе заданне.
Яны пасля школы (шпацыраваць) ___ па лесе каля нашага інтэрната.
Вы ўвечары (адпачываць) ___ на канапе пасля цяжкага працоўнага дня.
Ён часта (думаць) ___ пра свае эмоцыі і добры настрой.

📝 Практыкаванне. Перакладзіце смайлікавыя сказы на беларускую мову.

👨‍👩‍👧 🍽️ 🏡 🙂 🗣️ 😂
👧 📖 🪟 ☀️ 🌳 🙂
👦 🏃 🌳 ⚽ 👫 😀
👨‍🏫 📚 👀 🗣️ 👩‍🎓
✍️ 📄 ✏️ 🤔 🌈 ✨
👫 😂 🎶 🗣️ 🤩
👩 🎨 🏠 🎶 📱 🙂
👨 🍲 ☕ 🪑 🏡 🙂
🍼 😴 🛋️ 🌌 🪟
👫 🌳 🗣️ 🏫 🎲 😀
👩‍🎓 🙌 📚 💻 📝
🤔 💭 ✨ 🌧️ 🌙 🌌

📔 Запісы пра Янку Купалу

Практыкаванне. Прачытайце запісы пра Янку Купалу, адказаўшы на пытанні пасля іх.

7 ліпеня 1882 года. Вёска Вязынка.

Сёння ў сям’і Луцэвічаў нарадзіўся сын. Бацькі яго працавітыя людзі, яны працуюць на зямлі і арандуюць зямлю ў пана. Хлопчыка назвалі Іванам. У хаце шмат дзяцей, але ўсе вельмі радуюцца нараджэнню новага сямейніка. Я думаю, што гэта дзіця будзе мець асаблівы лёс.

👉 Ці можна ад нараджэння зразумець, што дзіця мае пэўныя здольнасці і таленты?

1898 год. Вёска Бялáручы.

Сёння Іван скончыў народную вучэльню. Ён вельмі любіць кнігі і самастойна чытае нават ноччу пры свечцы [...цы]. Вучыўся ён толькі некалькі месяцаў у розных школах, бо сям’я часта пераязджала. Але ўсё ж такі ён атрымаў асновы адукацыі. Мне здаецца, яго цягне да ведаў мацней, чым іншых.

👉 Ці можна стаць разумным чалавекам, калі вучышся мала, але сам шмат чытаеш?

1902 год.

Вялікае гора ў сям’і Луцэвічаў: памёр бацька Дамінік. Іван стаў старэйшым у сям’і, і цяпер ён мусіць дапамагаць маці і малодшым. Ён працуе ў полі, вядзе гаспадарку. Мне яго шкада: ён яшчэ такі малады, а ўжо мае цяжкія абавязкі. Але бачу, што гэта робіць яго майнейшым.

👉 Як цяжкасці ў дзяцінстве могуць змяніць чалавека?

1904 год.

Я даведаўся, што Іван напісаў свой першы верш па-беларуску. Ён назваў яго «Мая доля». Ён пісаў гэты верш лацінкай, бо так было лягчэй. Кажуць, у вершы шмат суму і думак пра цяжкае жыццё. Я думаю, ён хоча сказаць праўду пра просты народ.

👉 Чаму паэты могуць пісаць пра жыццё простых людзей?

1905 год. Мінск.

У газеце надрукавалі верш Івана «Мужык». Гэта вялікая падзея! Беларуская мова загучала на старонках афіцыйнай прэсы. Іван вельмі хваляваўся, ці прымуць яго словы людзі. Але цяпер шмат хто кажа: «Гэта новы голас Беларусі».

👉 Чаму важна, каб мова народа гучала ў газетах і кнігах?

1908 год. Санкт-Пецярбург.

Сёння я бачыў кнігу Івана «Жалейка». Гэта яго першы зборнік вершаў. Кнігу хацелі забараніць, бо там шмат смелых думак. Але людзі ўсё ж такі чытаюць яе. Мне здаецца, што ён становіцца сапраўдным паэтам Беларусі.

👉 Ці можа кніга змяняць думкі і жыццё людзей?

1910 год. Санкт-Пецярбург.

Купала закончыў сваю паэму «Адвечная песня». У ёй ён паказвае жыццё беднага беларуса, яго думкі і мары. Гэта вельмі сумная, але глыбокая кніга. Яна прымушае задумацца, чаму людзі жывуць у нядолі. Шмат якія студэнты ўжо чытаюць яе і абмяркоўваюць.

👉 Навошта літаратура ўздымае цяжкія і сумныя тэмы?

1912 год. Пецярбург.

Сёння Купала паказаў сябрам сваю камедыю «Паўлінка». Гэта вясёлая гісторыя пра беларускую сям’ю. Усе смяяліся і казалі, што п’еса вельмі жывая. Мне падабаецца, што ён можа пісаць не толькі сумна, але і весела. Думаю, гэты твор будзе жыць доўга.

👉 Чаму людзі любяць смяяцца ў тэатры?

1913 год. Вільня.

Купала разам з іншымі літаратарамі дапамагае выдаваць беларускія кнігі. Ён шмат працуе як рэдактар у «Нашай ніве». Але разам з гэтым піша і свае творы. Ён стаміўся, але ўсё адно працягвае працаваць дзеля Беларусі. Гэта паказвае яго сілу духу.

👉 Чаму праца на карысць сваёй краіны можа быць цяжкай, але важнай?

1915 год. Масква.

Сёння я атрымаў вестку, што Янка Купала ажаніўся. Яго жонка — Уладзіслава. Яны цяпер жывуць разам у Мінску. Але хутка пачалася вайна, і жыццё стала цяжкім. Я думаю, што нават у вайне ён будзе шукаць словы для сваёй паэзіі.

👉 Ці можа сям’я быць падтрымкай у цяжкія часы?

1920 год. Менск.

У горадзе ідзе польская акупацыя. Але Купала ўсё адно піша вершы пра Беларусь. Ён заклікае людзей не здавацца. Усе бачаць у ім сапраўднага голас народа. Хоць небяспека вялікая, ён не маўчыць.

👉 Чаму паэты часам рызыкуюць сваім жыццём дзеля слова?

1925 год. Мінск.

Сёння Купала атрымаў вялікае званне — Народны паэт Беларусі. Людзі віншуюць яго, ён стаў вельмі вядомым. Але ён застаецца простым і сціплым чалавекам. Я бачу, што для яго галоўнае — працаваць і пісаць для людзей.

👉 Што важнейшае: слава ці праца дзеля людзей?

1930 год. Мінск.

Цяжкі час. На Купалу пачалі нападаць крытыкі. Яго абвінавачваюць у «няправільных думках». Ён вельмі пераймаецца. Кажуць, ён нават хацеў зрабіць сабе бяду. Гэта страшна і сумна. Але сябры яго падтрымліваюць.

👉 Чаму творчыя людзі так моцна пераймаюцца за крытыку?

1935 год. Ляўкі́.

Янка Купала жыве цяпер у вёсцы Ляўкі. Ён піша новыя вершы пра беларускую зямлю, пра сонца, пра жыццё сялян. Тут ён адчувае спакой і працуе лепш. Людзі часта прыязджаюць да яго, каб паслухаць яго словы. Ён сапраўды стаў голасам народа.

👉 Чаму прырода і спакой дапамагаюць чалавеку ствараць?

28 чэрвеня 1942 года. Масква.

Прыйшла страшная навіна. Янка Купала загінуў у гасцініцы «Масква». Людзі кажуць, што гэта здарылася выпадкова, але ўсё выглядае загадкава. Усе ў шоку, Беларусь страціла свайго Песняра. Я не магу паверыць у гэта.

👉 Чаму смерць вялікага паэта — гэта страта для ўсяго народа?