Сучасныя тэхналогіі

Пытанне для абмеркавання

1. Калі з’явіліся вашы першыя тэлефон і камп’ютар? Якія ўспаміны, звязаныя з гэтым, вы маеце? Як тэхналогіі змянілі ваша жыццё?
2. Якія тэхналагічныя сродкі вы выкарыстоўваеце штодзённа?
3. Як часта вы карыстаецеся Інтэрнэтам і сацсеткамі? Як вы мяркуеце, ці трэба рабіць перапынкі ад выкарыстоўвання тэлефона/камп’ютара? Чаму?
4. Як вы лічыце, якія плюсы і мінусы мае выкарыстоўванне штучнага інтэлекту? Да чаго яго развіццё, на вашу думку, можа прывесці ў будучыні?
5. Якія спосабы навучання і камунікацыі з’явіліся дзякуючы развіццю тэхналогій?

Інтэрактыўныя практыкаванні

1. Словы на тэму "Сучасныя тэхналогіі";
2. Сказы на тэму "Сучасныя тэхналогіі".

Словы з сустрэчы

• лічы́льнік – счётчик
• разрознасць – разрешение экрана
• не сяджу́ (ад сядзець)
• дагэ́туль, да гэ́тай пары́, да гэ́тага ча́су – до сей поры
• перагарта́ць – перелистать
• разві́ты – рáзвитый
• гарады́ – города
• раё́к – радужка глаза
• спадаро́жнік – спутник
• спадаро́жнікавы – спутниковый
• імпарто́вы, і́мпартны – импортный

Асобныя словы: https://wordwall.net/resource/80273851

Практыкаванне. Прачытайце і перакладзіце на рускую мову наступныя выразы.

1. карыстацца смартфонам штодня
2. усталёўваць новы дадатак
3. загружаць файлы ў воблака
4. абнаўляць аперацыйную сістэму
5. ствараць кантэнт для сацсетак
6. працаваць дыстанцыйна
7. мець доступ да інтэрнэту
8. ладзіць анлайнавыя сустрэчы
9. сачыць за навінкамі ў сусвеце тэхналогій
10. набываць тавары праз інтэрнэт-краму
11. захоўваць дадзеныя на флэшцы
12. карыстацца электронным дзённікам
13. сцягваць музыку і фільмы з правераных сайтаў
14. далучыцца да вайваю, знайшоўшы пункт доступу
15. сканаваць дакументы з дапамогай камеры
16. сачыць за здароўем праз фітнэс-бранзалет
17. абмяркоўваць штучны розум і робатаў

Устаўленне канчаткаў: https://learningapps.org/display?v=p2xsmajq325

Пытанні для абмеркавання

1. Ці можаце Вы ўявіць сабе дзень без смартфона? Што было б самым складаным?
2. Ці верыце Вы, што штучны інтэлект можа замяніць настаўнікаў або лекараў?
3. Ці дапамагаюць, на Вашую думку, сучасныя тэхналогіі будаваць зносіны і стасункі або, наадварот, аддаляюць людзей?
4. Якія рызыкі для чалавека і грамадства, на Ваш погляд, нясе празмернае выкарыстанне тэхналогій?

Практыкаванне. Апішыце, што Вы бачыце на відарысе, выкарыстоўваючы пададзеныя ніжэй словы.

Назоўнікі:

тэхналогія, вынаходства (изобретение), робат, прылада (устройство), штучны розум, экран, сігнал, сістэма, прагрэс, нейрасетка

Прыметнікі:

сучасны (современный), разумны, хуткі, практычны, інавацыйны, карысны, звышдакладны (сверхточный), лічбавы (цифровой), высокатэхналагічны, інтэлектуальны, шматфункцыянальны, канкурэнтаздольны,

Дзеясловы:

працаваць, дапамагаць, ствараць (создавать), развівацца, удасканальваць (совершенствовать), вырашаць, кіраваць (управлять), падключацца, назіраць (наблюдать), інтэгравацца, апрацоўваць (обрабатывать), мадэляваць, аналізаваць, прагназаваць, узаемадзейнічаць, укараняць (внедрять)

Практыкаванне. Устаўце патрэбныя канчаткі.

Найноўшыя вынаходкі сучаснага тэхналагічнага свету

У ХХІ стагоддз___ развіццё тэхналогій набыва____ імклівую дынаміку, уплыва___чы на ўсе сферы жыцця — ад медыцыны да касмічных даследаванн___. Чалавецтва ўступіла ў эпоху тэхналагічн___ рэвалюцыі, дзе амаль кожны дзень з’яўля____цца нов___ вынаходкі, здольн___ змяніць нашу рэчаіснасць.

🔹 Штучны інтэлект

Адзін з найбольш уражальных кірунк____ апошняга дзесяцігоддз____ — гэта развіццё штучнага розум___. Алгарытмы машыннага навучанн___ ўжо здольныя аналізаваць вялікія аб’ёмы дадзеных, ствараць мастацк____ тэксты і выявы, дапамагаць у медыцынскай дыягносты___ і нават мадэляваць складаныя біялагічн___ працэсы. Напрыклад, сістэма AlphaFold, якая прадказва___ структуру бялк___, — адзін з найбольш значных прарыв____ у малекулярнай біялогі___.

🔹 Біятэхналогіі і медыцына

Асобную ўвагу прыцягва____ развіццё біятэхналогій. Тэхналогіі генетычн___ рэдагавання (напрыклад, CRISPR), стварэнне штучных орган____, а таксама персаналізаваная медыцына, заснаваная на аналіз___ геном____, дазваля____ць лячыць хваробы дакладней і хутчэй, чым калі-небудзь раней. Укараненне біягаджэт___, здольных бесперапынна кантраляваць здароўе чалавека, адкрыва___ новыя магчымасці для прафілакты____.

🔹 Квантавыя камп’ютары

Квантавыя тэхналогіі — яшчэ адзін цікавы кірунак. Квантавыя камп’ютары здольн___ выконваць вылічэнні ў тысячы разоў хутчэй за звычайн___, што мае велізарны патэнцыял для крыптаграфіі, мадэлявання і біялогіі. І хаця гэтая сфера ўсё яшчэ на этап____ актыўных даследаванн_____, яе патэнцыял цяжка недаацаніць.

🔹 «Зялёныя» тэхналогіі

У святл___ кліматычных выклік___ важным кірункам становіцца развіццё «зялёнай» энергеты____. Сонечныя панэлі новага пакалення, вадародн___ паліва і эфектыўныя акумулятары адкрыва____ шлях да ўстойлівейшых крыніц____ энергіі. Гэт___ вынаходкі спрыяюць скарачэнню выкідаў парніковага газ__ і падмацоўва___ экалагічную бяспеку.

🔹 Віртуальная і дапоўненая рэчаінасць

VR і AR-тэхналогіі выкарыстоўваюцца цяпер не толькі ў гульнях, але і ў хірургіі, архітэктур____, адукацыі. Яны дазваля____ ствараць інтэрактыўныя трэнеравальныя модулі, навучальныя сімуляцыі, а таксама пашыра___ досвед карыстальнік___ у самых розных галінах.

🔹 Касмічныя і робататэхнічныя дасягненні

Шматразовыя ракеты, што распрацоўва____ кампаніі SpaceX і Blue Origin, значна знізілі кошт касмічных палёт___. А сучасн____ робаты, здольныя вучыцца, адаптавацца і ўзаемадзейнічаць з чалавекам, выкарыстоўва_____ у вытворчасці, медыцын___ і нават у побы___.

Практыкаванне. Пафантазіюйце наконт таго, якія прылады сучаснага тэхналагічнага свету могуць быць адлюстраваны на пададзенай выяве.

1. Смарт-асадка для пісьма або малявання на планшэце.
2. Смарт-гадзіннік, што паказвае пульс і ўзровень кіслароду ў крыві.
3. Галаграфічны праектар, які паказвае мозг.
4. Партатыўная прылада для смажання.
5. 3D-прынтар, што стварае маленькую мадэль сланяняці.
6. Смартфон з біяметрычнымі дадзенымі.
7. Інтэрактыўнае люстэрка, што паказвае твар чалавека разам з інфармацыяй пра здароўе.
8. Бяздротавыя слухаўкі з функцыяй шумапрыглушэння.
9. Разумная пальчатка з уманатваным чуйнікам (датчиком) дотыку.
10. Торба з сонечнай батарэяй, каб можа зараджаць прылады ад сонца.
11. Дрон з пасылкаю.

Практыкаванне-размінка

🖥 Практыкаванне. Прачытайце варыянты адказу на пытанне "Як Вы сёння пачуваецеся?" з лексікаю на тэму "Сучасныя тэхналогіі" і абярыце той варыянт, што пасуе для апісання Вашага стану найлепш.

1. 😩 Я пачуваюся як тэлефон, што амаль разладаваўся.
2. 🙂 Сёння я як ноўтбук пасля абнаўлення — працую хутка.
3. 😴 Я нібы смартфон з велізарнаю колькасцю адкрытых дадаткаў.
4. 😣 Сёння я як камп’ютар, што перагрэўся ад цяжкай праграмы.
5. 💪 Я ў форме, як дрон, што лётае ў нябёсах з поўным акумулятарам.
6. 🤓 Я як сэрвер з надзейна захаванымі файламі.
7. 😄 Я нібы робат, што вырашыў складаную задачу, якая спачатку падавалася невырашальнаю.
8. 🙃 Сёння я як Wi-Fi са слабым сігналам.
9. 😌 Я як смартфон, што кагадзé (рус. только что) адрамантавалі.
10. ⚡ Я як сонечная панэль у сонечны дзень.

Сучасныя тэхналогіі

🖥 Практыкаванне. Устаўце дзеясловы ў дужках у слушную форму цяперашняга часу. У канцы перакладзіце сказы на рускую мову.

1. Я штодня ____________ (карыстацца) смартфонам 📱, каб правяраць электронную пошту і вычытваць навіны.
2. Зараз мы ____________ (усталёўваць) новы дадатак 📲 для апрацоўкі фота.
3. Ты часта ____________ (загружаць) файлы ў воблака ☁️, каб не страціць інфармацыю.
4. Ён заўсёды ____________ (абнаўляць) аперацыйную сістэму 💻 на планшэце, калі прыходзяць апавяшчэнні.
5. Мая сяброўка ахвотна ____________ (ствараць) змесціва (рус. контент) для сацсетак 📷 і Юцьюба.
6. Зараз я ____________ (працаваць) дыстанцыйна, а ты ____________ (карыстацца) відэасувяззю 🎥 для сустрэч.
7. Мы ____________ (мець) доступ да інтэрнэту 🌐 нават у загарадным доме.
8. Кожную пятніцу вы ____________ (ладзіць) (рус. устраиваете) анлайнавыя сустрэчы з калегамі 👥.
9. Я рэгулярна ____________ (сачыць) за навінкамі ў свеце тэхналогій у блогах 📖.
10. Яны часта ____________ (набываць) тавары праз інтэрнэт-крамы 🛒.
11. Я заўсёды ____________ (захоўваць) дадзеныя на флэшцы [флэсцы] 💾, калі рыхтую прэзентацыі.
12. Ягоная дачка штодзень ____________ (карыстацца) электронным дзённікам 📔.
13. Мы ____________ (сцягваць) музыку 🎵 і фільмы 🎬 толькі з правераных сайтаў.
14. Калі я ____________ (прыходзіць) ў кавярню, дык (рус. то) адразу ____________ (далучыцца) да вайфаю 📡.
15. Ты часта ____________ (сканаваць) дакументы 📄 з дапамогай камеры тэлефона.
16. Мой фітнэс-бранзалет ____________ (дапамагаць) сачыць за здароўем ❤️ і падлічваць крокі.
17. На сустрэчы яны ____________ (абмяркоўваць) штучны розум і робатаў 🤖.
18. Я рэгулярна ____________ (падпісвацца) на тэхналагічныя навіны 📰 ў сацсетках.
19. Ён часта ____________ (запісваць) ідэі 💡 для новых праектаў у нататках на смартфоне.
20. Мы разам ____________ (ладзіць) відэаканферэнцыі з замежнымі партнёрамі🌍.
21. Вы часта ____________ (правяраць) электронную пошту 📧 праз адмысловую (рус. специальную) мабільную праграму.
22. Мая сяброўка заўсёды ____________ (рэдагаваць) фота 📸 перад публікацыяй у Інстаграме.
23. Я рэгулярна ____________ (выкарыстоўваць) воблачныя сэрвісы ☁️ для сумеснай працы.
24. Мы заўжды ____________ (тэставаць) новыя мабільныя  дадаткі📲 перад тым, як ____________ (добавить) іх у нашую анлайн-краму.
25. Мая жонка заўсёды ____________ (ствараць) рэзервовую копію 📂 для важных дакументаў.

🖥 Практыкаванне. Перакладзіце займеннікі ў дужках на беларускую мову згодна з наступнаю схемаю.

мне → мне	меня → мяне
тебе → табе	тебя → цябе
себе → сабе	себя → сябе

1. Яна адправіла (мне) 📱 спасылку на новы тэхналагічны блог.
2. Ты заўсёды тлумачыш (мне), як карыстацца смартфонам і дадаткамі.
3. Я часта нагадваю (себе) абнаўляць аперацыйную сістэму 💻.
4. Ты павінен усталяваць антывірус на свой ноўтбук і падзякаваць (себе) за бяспеку.
5. Не турбуйся пра (меня), я ўжо падключыў Wi-Fi 📡.
6. Я заўважыў, што ты не даслаў (мне) файл праз воблака ☁️.
7. Я не магу паказаць (тебе) вынікі (результаты) працы, бо сервер недаступны.
8. Ты шкодзіш (себе), калі не робіш рэзервовую копію 📂.
9. У цяжкія хвіліны я нагадваю (себе), што тэхналогіі створаны, каб дапамагаць.
10. Я не хачу перагружаць (тебя) лішнімі паведамленнямі ў чаты.
11. Ён сказаў (мне), што не верыць у (себя) як у распрацоўшчыка.
12. Ты часта дасылаеш (мне) карысныя спасылкі, і я ўдзячны (тебе).
13. Я папрасіў (тебя) дапамагчы наладзіць відэасувязь 🎥.
14. Ты павінен клапаціцца пра (себя), не працуючы з ноўтбукам ноччу 🌙.
15. Я не ведаў, што ты ўсё гэта зрабіў для (меня) у нашым праекце.
16. Ты можаш дазволіць (себе) памяняць смартфон на новую мадэль.
17. Я часта ўспамінаю, што ты сказаў (мне) пра бяспеку ў [в] інтэрнэце 🌐.
18. Ты павінна прыняць (себя) нават калі твая ідэя не атрымалася.
19. Мне хочацца падзякаваць (тебе) за дапамогу ў стварэнні кантэнту 📷.
20. Ты злуешся не на (меня), а на (себя), бо забыўся захаваць файл.
21. Калі я не разумею (себя), мне цяжка працаваць у камандзе.
22. Ты павінен верыць у (себя) нават калі код не працуе з першага разу.
23. Яна распавяла (мне) пра новы дадатак для навучання.
24. Ты зрабіў шмат для (меня), калі наладзіў сайт.
25. Я павінен давяраць (тебе) больш у пытаннях кібербяспекі 🔒.
26. Я часта думаю пра (тебя), калі бачу навіны пра штучны розум 🤖.
27. Ты можаш распавесці (мне), што насамрэч цікавіць (тебя) у тэхналогіях.
28. У той сітуацыі ты паводзіў (себя) прафесійна падчас анлайн-канферэнцыі.
29. Яна прызналася (мне), што сумуе па (тебе) пасля сумеснай працы над праектам.
30. Калі ты дапаможаш (мне) з дызайнам, я дапамагу (тебе – табе) з праграмаваннем.