Рамёствы

Практыкаванне. Перакладзіце словы ў дужках з рускае мовы на беларускую.

Гістарычны агляд рамёстваў у Беларусі

Рамяство (стар.-бел. рукамясло) — (производство) прамысловых вырабаў з дапамогай простых звычаёвых (приспособлений).

З'яўляецца першай (ступенью) у развіцці прамысловай вытворчасці. Вызначаецца асабістым (мастерством ремесленника) і асабістым спосабам (производства), бо той працуе сам або з малой колькасцю памагатых. Дало пачатак (областям) прамысловасці.

У часы (феодализма) кожны (крестьянский) двор быў невялікай (производственной) адзінкай, якая (обеспечивала) сям'ю неабходнымі рэчамі: адзеннем, посудам, (сельскохозяйственными) прыладамі і жытлом. У такой (хозяйстве) нараджаліся першыя (ремесленные) навыкі, якія перадаваліся з пакалення на пакаленне.

(С течением времени) з сялянскай (сообщества) пачалі вылучацца майстры, для якіх рамяство стала асноўнай (источником существования). Яны аб'ядноўваліся ў (поселения) рамеснікаў, дзе ствараліся ганчарныя, (кожевенные), (кузнечные) і ткацкія цэнтры. Такія паселішчы ўзнікалі вакол шляхецкіх (имений), манастыроў і (крупных) гарадоў.

(Уставы) Вялікага Княства Літоўскага замацавалі правы і (привилегии) рамеснікаў, што (способствовало) развіццю рамесных гільдый і (цехов). У XVI-XVII стагоддзях у гарадах Беларусі існавала каля 200 відаў (ремёсел). Найбольш распаўсюджанымі былі:

🛠 у гарадах – ганчарства, гарбарства, кавальства, (портняжество), (сапожничество);

🏡 на вёсках – апрацоўка (овечьей шерсти) і льну, (деревообработка), пляценне, (ткачество).

Рамеснікі (объединялись) у цэхі ў Вільні, Магілёве, Полацку, дзе (устанавливались) строгія правілы арганізацыі працы. Яны мелі (общую) касу, статут, сцяг і сымбаль, а таксама несьлі вайсковую службу (в случае) канфліктаў.

Аднак войны XVII-XVIII стагоддзяў, у тым ліку (Кровавый) патоп (1654—1667) і (Северная) вайна (1700—1721), нанеслі цяжкі ўдар па рамеснай (производству). Напрыклад, у Віцебску (число) рамеснікаў з 1000 майстроў (сократилось) да 72.

🔨 Асноўныя рамёствы Беларусі

💠 Ганчарства – выраб (глиняного) посуду, (изразцов), цацак. Найбольш вядомыя ганчарныя цэнтры былі ў Барысаве, Глуску, Амсціславе.

💠 Кавальства – апрацоўка (металла), (создание) зброі, сельскагаспадарчых (орудий), (украшений).

💠 Дрэваапрацоўка і (плотничество) – (строительство) хат, выраб (мебели), бочак, (кроватей), драўлянага посуду.

💠 Ткацтва і (вышивка) – апрацоўка льну і воўны, стварэнне ручнікоў, (скатертей), адзення з народнымі ўзорамі.

💠 Шапавальства – выраб (валяных) капелюшоў, (платков), (тулупов).

💠 (Кожевничество) – (обработка) скуры для (обуви), (ремней), торбаў.

💠 Пляценне з лазы, саломы, лыка – стварэнне (корзин), капелюшоў, саламяных (ковров).

🏭 Ад рамёстваў да (промышленности)

У XIX стагоддзі рамеснікі (постепенно) пераходзілі да мануфактурнай вытворчасці. (Самые крупные) цэнтры знаходзіліся ў Магілёўскай, Віцебскай, Гарадзенскай губернях, дзе развіваліся скураныя, (деревообрабатывающие) і (стеклодувные) мануфактуры.

Рэформы 1861 года (способствовали) пераходу рамеснікаў у гарады і (возникновению) рамесных майстэрняў, якія сталі (предшественниками) сучасных фабрык.

На (рубеже) XIX-XX стагоддзяў некаторыя рамёствы пачалі (приходить в упадок) (напрыклад, набойка тканіны, крашаніна, выраб з ліпавай кары), але развівалася (изразцовая), тэкстыльная, шкляная вытворчасць.

🎨 Рамёствы ў ХХ-XXІ стагоддзях

Пасля 1917 года (кустарные) рамёствы захоўвалі значэнне ў (быту), аднак развіццё буйной прамысловасці адцянула рамесныя (занятия) на другі план. Тым не менш, у часы СССР нацыянальныя рамёствы (сохранились) і сталі часткай мастацкай культуры Беларусі.

У 1992 годзе быў (создан) Зьвяз майстроў народнай творчасці, які займаецца (возраждением) і папулярызацыяй рамесных традыцый. У сучаснай Беларусі рамесніцкая справа стала самастойным відам (деятельности), а майстры (продолжают) аднаўляць народныя тэхнікі.

🔹 У 2009 годзе ў Беларусі было 3395 рамеснікаў, а ў 2012 іх колькасць (увеличилась) да 6000.

🔹 У наш час вырабы рамеснікаў (пользуются спросом) – гэта нацыянальныя (костюмы), гліняны посуд, плеценыя і (деревянные) рэчы, якія захоўваюць беларускую культурную (наследие).

📖 Заключэнне

Рамёствы (сыграли) вялікую ролю ў гісторыі Беларусі, (заложив фундамент) для развіцця эканомікі, культуры і (искусства). Яны перажылі стагоддзі і захаваліся ў якасці жывой традыцыі, якую сёння (продолжают) беларускія майстры.

📌 Рамёствы – гэта не проста спосаб вытворчасці, а цэлы (слой) культурнай спадчыны, які звязвае мінулае з (современностью). 🎭🔨