Эмоцыі (А1)

🧩 Практыкаванне. Прачытайце назвы эмоцый, перакладзіце іх на рускую мову і скажыце, якія з іх і чаму Вы адчувалі апошнім часам.

❓ Пытанне: Якія эмоцыі Вы адчувалі апошнім часам?

😊 радасць, 😔 сум / смутак, 😠 злосць, 😟 занепакоенасць, 😨 боязь, 😳 сорам, 🤗 удзячнасць, 😌 спакой, 😤 раздражненне, 😞 роспач, 😮 здзіўленне, 🥱 стома, 🌟 натхненне, 💛 пяшчота, 🧊 абыякавасць

---

З якімі эмоцыямі ў Вас асацыююцца наступныя метафарычныя карткі?

---

📝 Практыкаванне на чытанне

📖 Прачытайце сказы. Звярніце ўвагу на прыметнікі, якія абазначаюць эмоцыі, і на зімовыя дзеянні пасля злучіка (рус. союза) “калі”.

1. 😊 Я ра́дасная, калі́ хаджу́ на лы́жах па ле́се.
2. 😔 Я су́мная, калі́ сяджу́ ў хало́дным аўто́бусе.
3. 😠 Я зла́я, калі́ па́даю на лёдзе на ву́ліцы.
4. 😟 Я занепако́еная, калі́ до́ўга хаджу́ ў бо́тах па глыбо́кім сне́зе.
5. 😨 Я спало́ханая, калі́ слі́згаю на лёдзе каля́ машы́н, які́я е́дуць.
6. 😳 Я сарамлі́вая, калі́ не магу́ зляпі́ць прыгóжую снегаву́ю ба́бу ў двары́.
7. 🤗 Я ўдзя́чная, калі́ грэ́юся каля́ пе́чы пасля́ до́ўгага шпа́цыру.
8. 😌 Я спако́йная, калі́ пʼю гарба́ту пры адкры́тым акне́ і гляджу́ на снег.
9. 😤 Я раздражнё́ная, калі́ нашу́ ко́лкі ша́лік на шы́і.
10. 😮 Я здзі́ўленая, калі́ ба́чу, як дзе́ці ве́села ката́юцца на са́нках па га́ры́.
11. 🥱 Я сто́мленая, калі́ ўвесь дзень вывуча́ю но́выя белару́скія сло́вы.
12. 🌟 Я натхнё́ная, калі́ шпацыру́ю ў ле́се і ба́чу прыго́жыя дрэ́вы.
13. 🧊 Я абыя́кавая, калі́ [й]і́ншыя лю́дзі гуля́юць у сне́жкі на ву́ліцы.
14. 😕 Я разгу́бленая, калі́ набыва́ю гарба́ту ў кра́ме і не ве́даю, яку́ю вы́браць.
15. 😢 Я пакры́ўджаная, калі́ сяджу́ ў до́ме адна́ і ніхто́ не хо́ча размаўля́ць са мно́ю.
16. 😎 Я го́рдая, калі́ магу́ ху́тка хадзі́ць на лы́жах па ле́се.
17. 💔 Я по́ўная няна́вісці, калі́ я на ву́ліцы ідзе́ мо́цны снег.

---

Месны склон

Правіла:

1. У множным ліку форма меснага склону сканчваецца на -ах: на крэслах (рус. на стульях), па правілах (рус. па правилам)

2. Літара Ў на канцы словы пры скланенне замяняецца на В: роў (рус. ров) → у рове (рус. во рве)

📝 Практыкаванне. Надайце назоўнікам у дужках формы меснага склону.

1. 🏙️ Яго́ мату́ля адчува́е злосць, бо ў сту́дзені ў (го́рад) у (цэнтр) шмат сне́гу.
2. 🎿 Міко́ла ра́дуецца, бо ў лю́тым ён хо́дзіць на лы́жах па (во́зера) ці па (стаў).
3. 🛷 Яна́ здзіўля́ецца, бо ў сакавіку́ дзе́ці ката́юцца на са́нках па (гара́) у (двор).
4. ❄️ Ты стамля́ешся, бо ў красавіку́ до́ўга хо́дзіш у (бо́ты) па (сумё́ты).
5. ☕ Мы супако́йваемся, бо ў чэ́рвені пʼём гарба́ту ў вялі́кай (за́ла).
6. 🍲 Яна́ задаво́леная, бо ў жні́ўні есць суп на (ку́хня).
7. 🍪 Яны́ ра́дуюцца, бо ў ве́расні яду́ць пе́чыва ў (віта́льня), а по́тым размаўля́юць у (пако́й).
8. 🚌 Вы занепако́еныя, бо ў кастры́чніку е́дзеце ў (аўто́бус) па (сяло́).
9. 🚗 Ён баі́цца, бо ў лістапа́дзе сядзі́ць у (машы́на) ў (цэнтр) го́рада і ба́чыць то́ўсты лёд на (асфа́льт).
10. 🕯️ Яна́ спако́йная, бо ў сне́жні сядзі́ць пры (святло́) у ро́дным (ме́сца) і чыта́е кні́гу.
11. 🌲 Та́та натхнё́ны, бо ў сту́дзені шпацыру́е ў (бор) ці (гай).
12. 🥾 Сястра́ разгу́бленая, бо ў красавіку́ не ве́дае, у які́х (чараві́кі) ісці́ па (шаша́).
13. ☕ Ма́ці ўдзя́чная, бо ў чэ́рвені знахо́дзіць гарба́ту на (вітры́на) у (кра́ма).
14. 🏪 Вы разгу́бленыя, бо ў жні́ўні набыва́еце гарба́ту на (база́р), а по́тым дóўга стаі́це́ на (касa).
15. 🍲 Яны́ сто́мленыя, бо ў ве́расні до́ўга яду́ць суп на (вера́нда).
16. 🍪 Ты рады́, бо ў кастры́чніку ясі́ пе́чыва ў (спа́льня) і глядзі́ш у [в] акно́.
17. 🚗 Ён занепако́ены, бо ў сне́жні засе́ў у (зато́р) пры (падʼе́зд) дадо́му.
18. 🌟 Наста́ўніца натхнё́ная, бо ў чэ́рвені шпацыру́е на (прыро́да) і ба́чыць прыгажо́сць у ко́жным (дрэ́ва).

---

📝 Практыкаванне. Надайце дзеясловам у дужках слушныя формы цяперашняга часу.

1. 😊 Я радасная, калі (хадзіць) на лыжах па лесе.
2. 😔 Ваша матуля сумная, бо (сядзець) у халодным аўтобусе.
3. 😠 Ён злы, бо (падаць) на лёдзе на вуліцы.
4. 😟 Яны занепакоеныя, калі (доўга хадзіць) у ботах па глыбокім снезе.
5. 😨 Мы спалоханыя, бо (слізгаць) на лёдзе каля машын, якія едуць.
6. 😳 Мая стрыечная сястра адчувае сорам, бо (не магчы) зляпіць прыгожую снегавую бабу ў двары.
7. 🤗 Падарожнік удзячны, бо (грэцца) каля печы пасля доўгага шпацыру.
8. 😌 Ты спакойны, бо (піць) гарбату і (глядзець) на тое, як павольна (падаць) снег.
9. 😤 Дзяўчына раздражнёная, бо (насіць) колкі шалік на шыі.
10. 😮 Бацькі здзіўленыя, бо (бачыць), як дзеці весела катаюцца на санках па стромкай гары.
11. 🥱 Студэнты стомленыя, бо ўвесь дзень (вывучаць) новыя беларускія словы.
12. 🌟 Іхняя цётка натхнёная, бо (шпацыраваць) у лесе і (бачыць) прыгожыя дрэвы.
13. 🧊 Ён абыякавы, калі яго знаёмыя (гуляць) у снежкі на вуліцы без яго.
14. 😕 Вы разгубленыя, бо (набываць) гарбату ў краме і (не ведаць), якую (хацець) выбраць.
15. 😢 Я пакрыўджаная, бо (сядзець) дома адна і ніхто (не хацець) размаўляць са мною.
16. 😎 Твой пляменнік горды, бо (магчы) хутка хадзіць на лыжах па лесе.
17. 💔 Яны поўныя нянавісці, калі (ісці) моцны снег і вельмі слізка.

---

Паўтарэнне словаў

---

Практыкаванне. Скажыце, якія эмоцыі Вы бачыце на выя́ве.

---

📝 Практыкаванне. Адкажыце на пытанне “Якія эмоцыі Вы адчувалі на гэтым тыдні?”, чытаючы сказы і выбіраючы тыя, што з’яўляюцца праўдзівымі.

1. 😊 Я адчувала радасць, бо піла гарбату дома разам з матуляю і нам было ўтульна.
2. 😣 Я адчувала раздражненне, калі мне трэба было надзець пальчаткі і я доўга іх шукала.
3. 😴 Я адчувала стому, бо ў школе было вельмі шмат заняткаў.
4. 😌 Я адчувала спакой, калі запальвала свечку ўвечары, каб дома было ўтульна.
5. 🧊 Я адчувала занепакоенасць, калі на вуліцы было слізка і я ішла па лёдзе да школы.
6. 🥶 Я адчувала страх, бо моцна мерзла і думала, што захварэю.
7. 💗 Я адчувала пяшчоту, калі мой кот ляжаў побач са мною і муркаў, пакуль я глядзела фільм.
8. 🐶💗 Я адчувала пяшчоту, калі пасля шпацыру мой сабака радасна сустракаў мяне дома.
9. 😔 Я адчувала сум, бо на дварэ было холадна і я ўвесь дзень заставалася дома.
10. 😳 Я адчувала сорам, калі мутля зайшла ў мой пакой, а я не паспела яго прыбраць. —-
11. 🙏 Я адчувала удзячнасць, бо матуля зрабіла мне цёплы суп, і я яго з задавальненнем з’ела.
12. 😮 Я адчувала здзіўленне, калі ўбачыла, колькі снега было на дварэ.
13. 😤 Я адчувала злосць, калі мокры снег прыліп на боты і іх давялося доўга чысціць.
14. 😵 Я адчувала разгубленасць, калі на вуліцы было вельмі холадна і я не ведала, што надзець: паліто ці шалік.
15. 🧣😖 Я адчувала раздражненне, калі надзявала шалік, а ён увесь час развязваўся.
16. 🧦🙂 Я адчувала спакой, калі адзела цёплыя шкарпэткі і нарэшце адчула цяпло.
17. 🛷😊 Я адчувала радасць, калі глядзела, як іншыя людзі катаюцца на санках.
18. ⛸️😬 Я адчувала занепакоенасць, калі ішла па лёдзе і думала, што магу ўпасці.
19. 🎿😊 Я адчувала радасць, калі хадзіла на лыжах па лесе.
20. 📖✨ Я адчувала натхненне, калі чытала кнігу, а мне хацелася нешта намаляваць.
21. 🎶🙂 Я адчувала спакой, калі слухала музыку ўвечары.
22. ☕🍫😊 Я адчувала радасць, калі піла гарачы шакалад, бо адразу стала цяплей.
23. 🧊😐 Я адчувала абыякавасць, калі глядзела ў [в] акно на снег: ні радасці, ні смутку.
24. 😢 Я адчувала крыўду, калі мне здавалася, што мяне не разумеюць, і я хацела проста заставацца дома.

---

Дзясловы ў цяперашнім часе ў форме “ён/яна/яно/яны”

Правіла:

Патэнцыйны канчатак -ет замяняецца на -е, -ут/ют, -ат/ят→ на -уць/юць, -аць/яць.

Прыклад: он умеет → ён умее, они умеют → яны умеюць, они берут → яны бяруць, они кричат → яны крычаць, они просят → яны просяць.

📝 Практыкава́нне. Уста́ўце дзеясло́ў у ду́жках у слу́шнай фо́рме цяпе́рашняго чáсу 3-й асо́бы адзіночнага ці множнага лі́ку.

1. 😊 Ён (адчува́ць)_____ вялі́кую ра́дасць пасля́ до́брага дня.
2. 🧣 Мая стрыéчная сястрá (надзявáць)_____ ша́лік пе́рад вы́хадам.
3. 📚 Яна́ (чыта́ць)_____ кні́гу і не зважа́е на ча́с.
4. 🧊 Хло́пчык (слі́згаць)_____ па лёдзе ка́ля́ до́ма.
5. 🎧 Сябры́ (слу́хаць)_____ му́зы́ку ў пако́і.
6. 😔 Яны́ (адчува́ць)_____ сму́так, калі́ до́ўга няма́ наві́н.
7. 🕯️ Ма́ці (запа́льваць)_____ све́чку, і ў пако́і ро́біцца ўту́льна.
8. 🧢 Дзе́ці (надзявáць)_____ ша́пкі, бо на дварэ́ хо́ладна.
9. 😠 Сусе́дзі (адчува́ць)_____ злосць, калі́ не́хта шумі́ць уначы́.
10. 🚿 Дзяўчы́на (прыма́ць)_____ цё́плы душ пасля́ шпáцыру ўзíмку.
11. 🧹 Ба́цька (прыбіра́ць)_____ пако́й і склада́е ўсе рэ́чы ў шáфу.
12. 😨 Дзіцё (адчува́ць)_____ страх, калі́ ве́льмі слі́зка.
13. 🧤 Хло́пчык (надзявáць)_____ пальча́ткі, але́ ру́кі ўсё аднó ме́рзнуць.
14. 😟 Кама́нда хакеíстаў (адчува́ць)_____ занепако́енасць пе́рад ва́жнай сустрэ́чай.
15. 😳 Вучані́ца (адчува́ць)_____ со́рам пасля́ памы́лкі.
16. 🧦 Бабýля (надзявáць)_____ цё́плыя шкарпэ́ткі.
17. 😤 Жанчы́на (адчува́ць)_____ раздражнё́насць, ка́лі́ до́ўга чака́е мýжа.
18. ⛄ Дзе́ці (ляпі́ць)_____ снегавіка на двары́.
19. 🥾 Салда́т (надзявáць)_____ бо́ты пе́рад вы́хадам.
20. 😞 Яны (адчува́ць)_____ ро́спач, калі́ пла́ны зрыва́юцца.
21. 🎶 Сябры (слу́хаць)_____ му́зы́ку і смяюцца.
22. 📖 Яны (чыта́ць)_____ кні́гу і абмярко́ўваюць сюжэ́т.
23. 🧊 Хло́пчык (па́даць)_____ на лёдзе і ху́тка ўстае́.
24. 🥱 Студэ́нт (адчува́ць)_____ санлі́васць по́зна ўве́чары.
25. 🙏 Сямʼя́ (адчува́ць)_____ удзя́чнасць за дапамо́гу.
26. 🧠 Ву́чні (вывуча́ць)_____ на́звы ме́сяцаў.

---

📝 Практыкаванне. Надайце назоўнікам у дужках формы меснага склону.

1. 🍲 Яна́ задаво́леная, бо ў жні́ўні есць суп на (ку́хня).
2. 🍪 Яны́ ра́дуюцца, бо ў ве́расні яду́ць пе́чыва ў (віта́льня), а по́тым размаўля́юць у (пако́й).
3. 🚌 Вы занепако́еныя, бо ў кастры́чніку е́дзеце ў (аўто́бус) па (сяло́).
4. 🚗 Ён баі́цца, бо ў лістапа́дзе сядзі́ць у (машы́на) ў (цэнтр) го́рада і ба́чыць то́ўсты лёд на (асфа́льт).
5. 🕯️ Яна́ спако́йная, бо ў сне́жні сядзі́ць пры (святло́) у ро́дным (ме́сца) і чыта́е кні́гу.
6. 🌲 Та́та натхнё́ны, бо ў сту́дзені шпацыру́е ў (бор) ці (гай).
7. 🥾 Сястра́ разгу́бленая, бо ў красавіку́ не ве́дае, у які́х (чараві́кі) ісці́ па (шаша́).
8. ☕ Ма́ці ўдзя́чная, бо ў чэ́рвені знахо́дзіць гарба́ту на (вітры́на) у (кра́ма).
9. 🏪 Вы разгу́бленыя, бо ў жні́ўні набыва́еце гарба́ту на (база́р), а по́тым дóўга стаі́це́ на (касa).
10. 🍲 Яны́ сто́мленыя, бо ў ве́расні до́ўга яду́ць суп на (вера́нда).
11. 🍪 Ты рады́, бо ў кастры́чніку ясі́ пе́чыва ў (спа́льня) і глядзі́ш у [в] акно́.
12. 🚗 Ён занепако́ены, бо ў сне́жні засе́ў у (зато́р) пры (падʼе́зд) дадо́му.
13. 🌟 Наста́ўніца натхнё́ная, бо ў чэ́рвені шпацыру́е на (прыро́да) і ба́чыць прыгажо́сць у ко́жным (дрэ́ва).

---

Правіла:

У месным склоне -ге мяняецца на -зе: парог → на парозе (а не на пароге), нага → па назе (а не па наге)

📝 Практыкаванне. Надайце назоўнікам у дужках формы меснага склону.

1. 🏠 Ба́цька спако́йны, бо ў сту́дзені сядзі́ць у (кватэра) і чыта́е цікавую інфармацыю ў (кні́га).
2. ☕ Ма́ці ра́дасная, бо ў лю́тым п’е гарба́ту ў (ку́хня) пры цёплым (святлó).
3. 🚌 Я занепако́ены, бо ў сакавіку́ е́ду ў (аўто́бус) па слізкай (да́рога).
4. ❄️ Ты сто́млены, бо ў красавіку́ ідзе́ш у (бо́ты) па густым (сне́г).
5. 🏫 Мы ўдзя́чныя, бо ў тра́ўні сустрака́емся ў (шко́ла) з настаўні́кам.
6. 🌳 Яна́ здзі́ўленая, бо ў чэ́рвені ба́чыць шмат птуша́к у (гай) і на (поле).
7. 🛒 Яны́ ра́дуюцца, бо ў ліпе́ні купля́юць новыя для сябе праду́кты на (базáр).
8. 🌧️ Ён су́мны, бо ў жні́ўні до́ўга стаі́ць на (зямля) пад дажджо́м.
9. 🏞️ Мы натхнё́ныя, бо ў ве́расні шпацыру́ем на (прыро́да).
10. 🧣 Я раздражнё́ны, бо ў кастры́чніку нашу нязручны ша́лік на (шы́я).
11. 🚶‍♀️ Яна́ спако́йная, бо ў лістапа́дзе паво́льна ідзе́ па (вулі́ца).
12. 📚 Ты ра́дасны, бо ў сне́жні чыта́еш кні́гі ў вялікай (гасцёўня).
13. 🏙️ Мы занепако́еныя, бо ў студзе́ні шука́ем ка́бінет ва (універсітэт).
14. 🍲 Я ўдзя́чны, бо ў лю́тым ем суп у (рэстарацыя).
15. 🧸 Калі хлопчык чхнуў ў (двор), хтосьці яму сказаў: «Ко́ціку ў ла́пку!»

---

Спражэнне зваротных дзеясловаў

🧩 Табліца спражэння дзеяслова “супакойвацца” (цяперашні час)

Адзіночны лік	Множны лік
я супакойваюся	мы супакойваемся
ты супакойваешся	вы супакойваецеся
ён / яна / яно супакойваецца	яны супакойваюцца

---

📝 Практыкаванне. Устаўце дзеяслоў супакойвацца ў слушнай форме

1. ❄️ Мы ________, калі ідзём па снезе, а потым лепім снегавіка.
2. 🚿 Ты ________, калі прымаеш цёплы душ пасля вуліцы.
3. 📚 Яны ________, калі чытаюць кнігу і прыбіраюць пакой.
4. 🕯️ Вы ________, калі запальваеце свечку і гледзіцé фільм.
5. 🍫 Мы ________, калі п’ём гарачы шакалад і слухаем музыку.
6. ☕ Яно [дзіцё] ________, калі п’е гарбату і застаецца дома.
7. 🧢 Яна ________, калі адзявае шапку, бо на вуліцы холадна.
8. 🧤 Ён ________, калі надзявае цёплыя шкарпэткі і боты.
9. 🧥 Ты ________, калі адзяваеш паліто перад выхадам.
10. 🧣 Я ________, калі надзяваю шалік і пальчаткі.

---

Правіла: У цяперашнім часам суфікс -ава- чаргуецца з суфіксам у -у-.

🧩 Табліца спражэння: радавацца (цяперашні час)

Адзіночны лік	Множны лік
я радуюся	мы радуемся
ты радуешся	вы радуецеся
ён / яна / яно радуецца	яны радуюцца

---

📝 Практыкаванне: устаўце дзеяслоў радавацца ў слушнай форме

(У кожным сказе адна форма падыходзіць лепш за ўсё.)

1. 🧹 Яны ________, калі прыбіраюць пакой.
2. 🎧 Мы ________, калі слухаем музыку.
3. 📚 Яно ________, калі чытае кнігу.
4. 🛷 Я ________, калі катаюся на санках.
5. 🍲 Мы ________, калі ямо суп.
6. ⛸️ Ты ________, калі катаешся на каньках.
7. 🕯️ Вы ________, калі запальваеце свечку.
8. 🎿 Ён ________, калі ходзіць на лыжах.
9. 🚿 Ты ________, калі прымаеш цёплы душ.
10. 📺 Яна ________, калі глядзіць фільм.

---

🧩 Табліца спражэння: стамляцца (цяперашні час)

Адзіночны лік	Множны лік
я стамляюся	мы стамляемся
ты стамляешся	вы стамляецеся
ён / яна / яно стамляецца	яны стамляюцца

📝 Практыкаванне: устаўце дзеяслоў стамляцца ў слушнай форме

(Зважайце на займеннікі.)

1. 🍫 Мы ________, калі позна вяртаемся дадому, але ўсё роўна п’ём гарачы шакалад.
2. 🛷 Яна ________, калі катаецца на санках з гары некалькі разоў.
3. ☕ Вы ________, калі мала спіце і ўсё адно п’яце гарбату позна.
4. ⛸️ Яно ________, калі катаецца на каньках па лёдзе.
5. 🧹 Я ________, калі доўга прыбіраю пакой.
6. 🚿 Ты ________, калі замёрзнеш на вуліцы, а потым прымаеш цёплы душ.
7. 🎿 Ён ________, калі ходзіць на лыжах увесь дзень.
8. 📚 Ты ________, калі доўга чытаеш кнігу позна ўвечары.
9. 🕯️ Яны ________, калі запальваюць свечку, глядзяць фільм і не адпачываюць.
10. ❄️ Мы ________, калі доўга ідзём па снезе.

---

🧩 Табліца спражэння: здзіўляцца (цяперашні час)

Адзіночны лік	Множны лік
я здзіўляюся	мы здзіўляемся
ты здзіўляешся	вы здзіўляецеся
ён / яна / яно здзіўляецца	яны здзіўляюцца

---

📝 Практыкаванне: устаўце дзеяслоў здзіўляцца ў слушнай форме

(Зважайце на займеннікі.)

1. 🕯️ Яны ________, калі запальваюць свечку, і ў пакоі адразу становіцца ўтульна.
2. ❄️ Я ________, калі іду па снезе і бачу вялікія сумёты.
3. 📚 Мы ________, калі знаходзім у кнізе нечаканую гісторыю.
4. ⛸️ Ён ________, калі ўпершыню коўзаецца па лёдзе.
5. ☕ Вы ________, калі п’яце гарбату і чуеце, як вецер гудзé
6. 🛷 Ты ________, калі катаешся на санках і рáптам падаеш.
7. 🏠 Яно ________, калі застаецца дома, а за вакном завірýха.
8. 🧤 Ты ________, калі надзяваеш пальчаткі, а рукі ўсё адно мерзнуць.
9. 🍫 Мы ________, калі п’ём гарачы шакалад пасля марозу.
10. 🎿 Яна ________, калі ходзіць на лыжах і не мерзне.

---

🧠 Слоўнік на тэму “Эмоцыі”

Беларуская	Руская
😊 радасць 😊 радасны / радасная 😊 радавацца	😊 радость 😊 радостный / радостная 😊 радоваться
😌 задавальнéнне 😌 задаволены / задаволеная	😌 удовлетворение 😌 довольный / довольная
😔 сум, смутак 😔 сумны / сумная 😔 сумаваць	😔 грусть / печаль 😔 грустный / грустная 😔 грустить
😡 злосць 😡 злы / злая 😡 злавáцца	😡 злость 😡 злой / злая 😡 злиться
😟 занепакоенасць 😟 занепакоены / занепакоеная 😟 занепакойвацца	😟 беспокойство / тревога 😟 обеспокоенный / обеспокоенная 😟 беспокоиться
😱 страх 😱 спалох 😱 жах 😱 спалоханы / спалоханая 😱 баяцца 😱 палохацца	😱 страх 😱 испуг 😱 ужас 😱 испуганный / испуганная 😱 бояться 😱 пугаться
😳 сорам 😳 сарамлівы / сарамлівая 😳 саромецца	😳 стыд 😳 стыдливы / стыдливая 😳 стыдиться
🙏 удзячнасць 🙏 удзячны / удзячная— 🙏 дзякаваць	🙏 благодарность— 🙏 благодарный / благодарная— 🙏 благодарить
😌 спакой 😌 спакойны / спакойная 😌 супакойвацца	😌 спокойствие 😌 спокойный / спокойная 😌 успокаиваться
😤 раздражненне 😤 раздражнёны / раздражнёная 😤 раздражняцца	😤 раздражение 😤 раздражённый / раздражённая 😤 раздражаться
😞 роспач 😞 адчайны / адчайная / у роспачы 😞 адчайвацца	😞 разочарование / отчаяние 😞 отчаянный / отчаянная / в отчаянии 😞 отчаиваться
😩 расчаравáнне 😩 расчаравáны / расчараванáя 😩 расчарáўвацца	😩 разочарование 😩 разочарованный / разочарова́нная 😩 разочаровываться
😮 здзіўленне 😮 здзіўлены / здзіўленая 😮 здзіўляцца	😮 удивление 😮 удивлённый / удивлённая 😮 удивляться
😴 стома 😴 стомлены / стомленая 😴 стамляцца	😴 усталость 😴 уставший / уставшая 😴 уставать
✨ натхненне ✨ натхнёны / натхнёная ✨ натхняцца	✨ вдохновение ✨ вдохновлённый / вдохновлённая ✨ вдохновляться
🤍 пяшчота 🤍 пяшчотны / пяшчотная	🤍 нежность 🤍 нежный / нежная
🧊 абыякавасць 🧊 абыякавы / абыякавая	🧊 равнодушие 🧊 равнодушный / равнодушная
😕 разгубленасць 😕 разгублены / разгубленая 😕 разгубіцца	😕 растерянность 😕 растерянный / растерянная 😕 растеряться
😔 крыўда 😔 пакрыўджаны / пакрыўджаная 😔 крыўдзіцца	😔 обида 😔 обиженный / обиженная 😔 обижаться
😎 гонар 😎 ганарлівы / ганарлівая 😎 ганарыцца	😎 гордость 😎 гордый / гордая 😎 гордиться
💔 нянáвісць 💔 нянавісны / нянавісная 💔 ненавідзець	💔 ненависть 💔 ненавистный / ненавистная 💔 ненавидеть
😴 санлівасць 😴 сонны	😴 сонливость 😴 сонный
🥰 замілавáнне 🥰 замілавáны	🥰 умиление 🥰 в умилении
🤔 задумéннасць 🤔 задуменны / задуменная	🤔 задумчивость 🤔 задумчивый / задумчивая
🕊️ воля 🕊️ вольны	🕊️ свобода 🕊️ свободный
💖 каханне	💖 любовь (романтическое чувство)
💞 любоў 💞 любіць	💞 любовь (привязанность) 💞 любить (нравится, иметь привязанность)
🧡 шчырасць 🧡 шчыры / шчырая	🧡 искренность 🧡 искренний / искренняя
⚖️ адказнасць ⚖️ адказны / адказная	⚖️ ответственность ⚖️ ответственный / ответственная
🌱 надзея 🌱 спадзявáцца	🌱 надежда 🌱 надеяться
🥀 адзінота, самота 🥀 самотны / самотная 🥀 на самоце	🥀 одиночество 🥀 одинокий / одинокая 🥀 в одиночестве
🙄 нуда 🙄 знýджаны / знýджаная 🙄 нудзíцца	🙄 скука 🙄 заскучавший / заскучавшая 🙄 скучать
☺️ шчасце ☺️ шчаслíвы / шчáсны // шчаслíвая / шчáсная	☺️ счастье ☺️ счастливый / счатливая
⚫ адмоўныя эмоцыі	⚫ отрицательные эмоции
✨ станоўчыя эмоцыі	✨ положительные эмоции

Эмоцыі ў штодзённасці

📝 Практыкаванне: Прачытайце тэкст. Пасля кожнай часткі адкажыце на пытанні пра сябе. Абярыце адзін з трох варыянтаў адказу.

🌅 Раніца і пачатак дня

Раніца ў мяне бывае розная. Часам я прачынаюся з санлівасцю і адчуваю стому: я яшчэ сонная і не адразу гатовая ўставаць. Калі я не спяшаюся, унутры з’яўляецца спакой, і я паступова супакойваюся. Калі дзень пачынаецца ўдала, я адчуваю радасць і станаўлюся радаснаю.

Але бываюць і іншыя дні. Калі планы не зразумелыя, з’яўляецца занепакоенасць. Калі нешта ідзе не так, узнікае разгубленасць. Калі ж мне ўдаецца даць рады з задачамі, я адчуваю задавальненне. Мне важна быць адказнай за свой дзень і адчуваць унутраную волю, каб рухацца далей.

❓ 😊 Калі твой дзень пачынаецца з радасці?

A) Калі я не разумею, што мне рабіць.

B) Калі я адразу адчуваю страх і трывогу.

C) Калі я прачынаюся без паспéхуі маю добры настрой.

❓ 😟 Калі ў цябе ўзнікае занепакоенасць?

A) Калі я сплю і адпачываю.

B) Калі я думаю пра важныя справы і баюся не паспець.

C) Калі я адчуваю пяшчоту.

❓ 😌 Калі ты адчуваеш задавальненне?

A) Калі я адчуваю крыўду.

B) Калі мне ўдаецца зрабіць тое, што я планавала.

C) Калі я злуся на іншых.

---

💬 Людзі і адносіны

На працягу дня я шмат размаўляю з людзьмі. З блізкімі мне важныя шчырасць і пяшчота — я хачу быць шчырай і адкрытай. Калі мне дапамагаюць, я адчуваю удзячнасць. У маім жыцці ёсць любоў і прыхільнасць: я магу моцна любіць чалавека ці жывёлу. Часам з’яўляецца і каханне, якое робіць мяне вельмі чуллівай.

Але не ўсе эмоцыі лёгкія. Калі мяне крыўдзяць, узнікае крыўда, і я магу доўга маўчаць. Грубыя словы выклікаюць злосць. Часам дробязі прыводзяць да раздражненняа. Калі я раблю памылку, з’яўляецца сорам: я саромеюся. Я стараюся заўважаць адмоўныя эмоцыі, але выбіраць станоўчыя эмоцыі.

❓ 💖 Калі ты адчуваеш любоў або прыхільнасць?

A) Калі на мяне крычаць.

B) Калі я думаю пра блізкага чалавека або любімую жывёлу.

C) Калі я адчуваю злосць.

❓ 😡 Калі ў цябе з’яўляецца злосць?

A) Калі мне кажуць цёплыя словы.

B) Калі я адпачываю ў цішыні.

C) Калі са мной размаўляюць груба або несправядліва.

❓ 😳 Калі ты саромеешся?

A) Калі я спакойная і задаволеная.

B) Калі адчуваю радасць.

C) Калі зрабіла памылку перад іншымі людзьмі.

---

🌙 Вечар і ўнутраныя думкі

Увечары я вяртаюся дадому і застаюся з сабой. Часта я адчуваю стому і хачу пабыць у цішыні. Бывае, што з’яўляецца самота, або адзінота, і я адчуваю сябе самотнай. Калі нешта не атрымалася, можа прыйсці роспач. Калі мае чаканні не спраўдзіліся, з’яўляецца расчараванне.

Часам узнікае страх — раптоўны спалох або нават жах, і я магу баяцца любых гукаў. Але паступова я знаходжу сілы, каб пачаць супакойвацца. Музыка або размова з блізкім вяртае спакой. У такія хвіліны я адчуваю натхненне і зноў спадзяюся на лепшае. Нават у складаныя дні мне важна захоўваць надзею і гонар за тое, што я рухаюся наперад без нянавісці і злосці.

❓ 😴 Калі ты адчуваеш стому ўвечары?

A) Калі я толькі прачнулася і адпачыла.

B) Пасля доўгага і напружанага дня.

C) Калі я адчуваю радасць.

❓ 😱 Што ты робіш, калі адчуваеш страх?

A) Я злюся на ўсіх вакол.

B) Я адчуваю абыякавасць.

C) Я стараюся супакоіцца і знайсці падтрымку.

❓ 🌱 Калі ў цябе з’яўляецца надзея?

A) Калі я адчуваю нянавісць.

B) Калі я зусім не думаю пра будучыню.

C) Калі я думаю пра новы дзень і магчымасці.