Замена канчатка -ёт і месны склон

Замена канчатка -ёт на -е ці -э

Правіла: -ёт замяняецца на -е пасля мяккіх зычных, на -э – пасля цвёрды: везёт — вязе, стережёт → сцеражэ

Практыкаванне. Перакладзіце дзеясловы ў дужках на беларускую мову.

1. Матуля (везёт) дзіця ў школу на машыне.
2. Ён (несёт) кветкі для настаўніцы ў школу.
3. Бацька (ведёт) сына ў дзіцячы садок.
4. Дзяўчынка (берёт) яблык са стала.
5. Сабака (стережёт) дом кожную ноч.
6. Маці (бережёт) сына і не дазваляе яму шпацыраваць позна ўвечары.
7. Лебедзь (плывёт) па возеры павольна і паважна.
8. Настаўніца хутка раззлуецца і (отберёт) у вучня тэлефон.
9. Бабуля (заберёт) унука з гуртка па валенні.
10. Сусед (отвезёт) нас на кірмаш заўтра раніцаю, таму мой брат ужо (идёт) спаць.
11. Югася (отнесёт) гэтыя кнігі ў бібліятэку, а потым (отвезёт) дакументы ў банк.
12. Змяя (ползёт) па сцежцы ў лесе, шукаючы сваю новую здабычу.
13. Хлопчык (идёт) дахаты пасля заняткаў і (несёт) у руках сваю ўлюбёную цацку.
14. Твой хлопец (понесёт) тваю торбу, яна зацяжкая.
15. Мой сябар (отвезёт) мяне на матацыкле ў парк.
16. Вуж (отползёт) ў прахалоднае месца пад карчагу.
17. Ён (несёт) падарунак на дзень народзінаў.
18. Цётка (ведёт) свайго сабаку ў лес, каб з ім удосталь пашпацыраваць.
19. Ён (берёт) грошы і купляе вельмі шмат марозіва.
20. Дзядуля (стережёт) гарод, каб не прыбеглі гарэзлівыя зайчыкі.

Месны склон

Практыкаванне. Утварыце ад пададзеных ніжэй словаў формы меснага склону з дапамогаю прыметнікаў “на”, “у”, “пры”, “па”.

Схема:

• -ка (ж.р.) → -цы
• зацвярдзелы зычны → -ы
• мяккі зычны → -і
• -к (м.р.) → -ку
• -г (м.р.) → -зе
• астатнія выпадкі → -е

лес, палянка, гара, рака, возера, балота, поле, хмара, неба, пясок, бераг, камень, трава, куст, дрэва, пячора, ручай, узлесак, луг, вецер

Практыкаванне. Надайце назоўнікам у дужках форму меснага склону.

1. У (лес) і на (палянка) было ціха і відно.
2. На (гара) раслі хвоі і елкі.
3. Мы адпачывалі на (возера), на самым (бераг).
4. У (балота) і на (палянка) жылі жабы і буслы.
5. На (пясок) каля возера дзеці гулялі ў квач.
6. Па (рака), каля берага плавалі качкі.
7. На (поле) і ў (трава) скакалі конікі і гайсалі мышкі.
8. У (неба) праз хмары ляцелі жоравы.
9. У цёмнай (пячора) на вялікім (камень) сядзелі кажаны.
10. На (узлесак) у (куст) хаваліся баязлівыя зайцы.
11. Каля дрэва, на (палянка) былі мурашнікі.
12. У (ручай) і каля балота плавалі рыбы.
13. На (луг) у (трава) шумелі чмялі.
14. У (лес) і на (возера) было вельмі прыгожа.
15. На (неба) зіхацела маланка.
16. У (пясок) каля ракі ляжалі людзі.
17. На (палянка) і ў (лес) мы збіралі грыбы і ягады.
18. На (дрэва) і на (куст) спявалі птушкі.
19. У (пячора) і ў (лес) жылі дзікія звяры.
20. На (бераг) і на (палянка) мы расклалі вогнішча.