Сем цудаў свету

1. Сем цудаў свету: помнікі чалавечай геніяльнасці і культурнай спадчыны

Сем цудаў свету — гэта (условный) спіс найбольш значных і (впечатляющих) архітэктурных і (инженерных сооружений), створаных у Старажытным свеце. Ідэя стварэння такога (перечня) паходзіць з антычнай Грэцыі, дзе падобныя спісы лічыліся (своеобразными) рытарычнымі і літаратурнымі практыкаваннямі. Выбар менавіта (цифры) «сем» быў (неслучайным): яна традыцыйна асацыявалася са (завершённостью), (непревзойдённость) і сакральнасцю — як, напрыклад, у выражэннях «сем (мудрецов)», « (семеро) супраць Фіваў» і інш.

Класічны спіс цудаў свету склаўся (примерно) ў III стагоддзі да н.э., хоць яго элементы ўзнікалі і змяняліся (с течением времени). (Конечный) спіс (закрепился) у творах аўтараў антычнасці, такіх як Антыпатр Сідонскі і Філон Александрыйскі. У ім былі (упомянуты) наступныя збудаванні:

• Піраміда Хеопса — адзіны з цудаў, які захаваўся да нашых дзён. Гэта грандыёзны (погребальный) комплекс фараона Хуфу (Хеопса), які (возвышается) на плато Гіза ў Егіпце.
• Падвесныя сады Семіраміды — унікальны архітэктурна-ландшафтны ансамбль, паводле легенды (возведённый) для жонкі (вавилонского) цара Навухаданосара II. Існаванне гэтых садоў дагэтуль (вызывает споры) сярод гісторыкаў.
• Статуя Зеўса ў Алімпіі — грандыёзны бронзавы і залаты (произведение) скульптара Фідыя, які ўзвышаўся ў храме Зеўса і быў (уничтожен) падчас (пожара) ў Канстанцінопалі.
• Храм Артэміды ў Эфесе — (величественный) храм, узведзены (в честь) багіні Артэміды, які (неоднократно) разбураўся і адбудоўваўся, пакуль не быў канчаткова (уничтожен).
• Маўзалей у Галікарнасе — (погребальное) збудаванне цара Маўсола, узведзенае яго жонкай Артэмісіяй. (Именно) ад гэтага маўзалея паходзіць само слова, якім сёння называюць вялікія (надгробия).
• Калос Радоскі — (огромная) статуя бога Геліёса, якая была (разрушена землетрясением) праз некалькі дзесяцігоддзяў пасля (строительства).
• Александрыйскі маяк — старажытны маяк на (полуострове) Фарос каля Александрыі, які служыў (опорой) для (судоходства) і быў адным з першых у свеце марскіх маякоў.

Гэтыя цуды не толькі здзіўлялі (современников) сваімі маштабамі, (техническим совершенством) і (художественной выразительностью), але і сталі (свидетельством) (стремления) чалавецтва да стварэння вечных (ценностей). Хоць большая частка з гэтых (памятников) не захавалася, іх (мнимый) вобраз (продолжает) натхняць і сёння — як сімвал чалавечай (творческой) моцы, культурнага развіцця і (гордости) за мінулае.

Практыкаванні

Практыкаванне 1. Назвы цудаў свету.

Практыкаванне 2. Прайдзіце наступную віктарыну.

Практыкаванне 3. Перакладзіце наступныя выразы на беларускую мову.

1. Список семи чудес света возник как упражнение по риторике
2. Число семь символизирует завершённость и совершенство
3. Пирамида Хеопса считается символом вечности
4. Существование висячих садов Семирамида вызывает научные споры
5. Статуя Зевса сгорела в константинопольском пожаре
6. Храм Артемиды неоднократно восстанавливался после разрушений
7. Мавзолей в Галикарнасе дал название типу гробниц
8. Колосс Родосский был разрушен землетрясением
9. Александрийский маяк служил ориентиром для кораблей
10. Античные авторы зафиксировали классический список чудес света
11. Архитектурные шедевры поражали масштабами и сложностью
12. Строительство требовало огромных ресурсов и усилий
13. После разрушения некоторых чудес света остались лишь тексты и рисунки
14. Культурное наследие передаётся через поколения
15. Чудеса света символизировали величие древних цивилизаций

Пытанні для абмеркавання

1. Які з сямі цудаў свету Вы хацелі б наведаць, калі б усе яны існавалі дагэтуль? Чаму?
2. Ці хацелі б Вы наведаць Вялікую піраміду Хеопса?
3. Ці цікавіць Вас архітэктура старажытных цывілізацый? Чаму?
4. Ці верыце Вы, што Вісячыя сады Сяміраміды сапраўды існавалі?
5. Якое з цудаў свету здаецца Вам найбольш загадкавым або незвычайным?
6. Як Вы мяркуеце, ці можна сёння пабудаваць нешта, што людзі праз тысячы гадоў назавуць цудам?
7. Калі б Вы маглі пабудаваць сваё “восьмае цуд свету”, што б гэта было?
8. Якое з цудаў Вы хацелі б аднавіць у сучаснасці? Што б у ім змянілі або захавалі?
9. Ці хацелі б Вы стаць архітэктарам або гісторыкам, які даследуе такія помнікі?
10. Як Вы думаеце, чаму людзі наогул імкнуцца будаваць нешта велічнае і вечнае?