Янка Купала — "А яна..." (А2-В1)

🗓️ Практыкаванне. Як прайшоў Ваш тыдзень?

📌 Заданне: Працягнíце (рус. продолжите) пачаткі сказаў і распавядзíце, як прайшоў Ваш тыдзень.

1. 🌅 На пачатку гэтага тыдня я… В начале этой недели я…
2. 💼 Большую частку тыдня мне давялося… Большую часть недели мне пришлось…
3. ✨ Самай прыемнай падзéяй гэтага тыдня стала… Самым приятным событием этой недели стало…
4. 🌧️ Найбольш складаным або непрыемным для мяне было… Самым сложным или неприятным для меня было…
5. 🌿 Напрыканцы тыдня я зразумела, што… В конце недели я поняла, что…

---

💭 Практыкаванне. Пераклад і абмеркаванне сцверджанняў

📌 Заданне: Перакладзіце сцверджанні з расейскай мовы на беларускую. Затым скажыце, ці згодныя Вы з кожным сцверджаннем, і коратка растлумачце сваё меркаванне.

🤝 Як выказаць згоду або нязгоду

✅ Выразы згоды	❌ Выразы нязгоды
Я згодная.	Я не (ня) згодная.
Я цалкам згодная.	Я зусім не (ня) згодная.
Я згодная часткова.	Я не (ня) цалкам згодная.
Я хутчэй згодная.	Я хутчэй не (ня) згодная.
На мой погляд, гэта праўда.	На мой погляд, гэта не заўсё´ды праўда.
Я таксама так думаю.	Я думаю інáкш.

🗣️ Сцверджанні для перакладу і абмеркавання

1. 😊 Счастье — это не только радость, но и спокойствие.
2. 🪞 Человеку важно понимать свои чувства.
3. 🌿 Иногда человеку нужно побыть одному и отдохнуть.
4. 🤝 Настоящий друг помогает в трудную минуту.
5. ⏳ Прошлое нельзя изменить, но можно изменить своё отношение к нему.
6. ❤️ Любовь без уважения не делает человека счастливым.
7. 🚪 Если человек не хочет общаться, нужно уважать его выбор.
8. 🫂 Когда мы заботимся о других, мы не должны забывать о себе.
9. 💬 Честный разговор помогает людям лучше понимать друг друга.
10. 🥀 Сильные чувства не всегда означают взаимную любовь.
11. 📚 Книги, музыка и природа помогают человеку успокоиться.
12. 🌱 Каждый человек может стать лучше, если хочет меняться.

---

👑 Янка Купала — «А яна…» (1915)

📝 Практыкаванне 1. Гісторыя і асноўная тэма верша

📌 Заданне: дапішыце прапушчаныя канчаткі. Перад кожным словам пададзеныя пытанне і пачатковая форма, якія дапамогуць утварыць правільную форму.

1. 📅 Янка Купала напісаў верш «А яна…» у 1915 (тысяча дзевяцьсот [ц:от] пятнаццатым) годз___.
2. ❤️ У цэнтры твора знаходзіцца герой, які атулі´ў (рус. окружил) дзяўчыну [якім?] шчыры___ [чым?] каханн___.
3. 👑 Ён стварыў у [у чыім?] сва___ [у чым?] сэрц___ вобраз амаль [якой?] казачн___ княжны.
4. 🌟 Герой параўноўвае сваё пачуццё [з чым?] з сонц___, зор___ і нябёс___.
5. 🪞 Аднак ён бачыў не (ня) СТОЛЬКІ [якую?] сапраўдн___ жанчыну, колькі ідэальны вобраз, створаны [якім?] уласн___ уяўлéннем.
6. 🥀 Апошні радок вяртае героя [да чаго?] да рэальнасц___ і [што робіць?] нагáдва___, што ягоная княжна заставалася [кім?] звычайн___ дзяўчынаю.
7. 🕊️ Верш [што робіць?] дапамага___ зразумець, чаму важна паважаць выбар [якога?] інш___ чалавека і не прымаць [якую?] улáсн___ мару за [якія?] узаемн___ аднóсіны.

---

👑 Янка Купала — «А яна…» (1915)

❤️ Гэ́ткім шчы́рым каха́ннем яе́ атулі́ў,

Такой искренней любовью её окружил,

👀 З гэ́ткай ла́скай глядзе́ў у яе́ су́мныя во́чы, —

С такой нежностью смотрел в её грустные глаза, —

☀️ Як і со́нца не (ня) ту́ліць раскве́чаных ніў,

Как даже солнце не ласкает цветущие нивы,

🌟 Як і зо́ры лю́дзям не ўгляда́юцца ўно́чы!

Как даже звёзды не всматриваются в людей ночью!

🕊️ Так пясці́ў, так галубі́ў галу́бку, яе́,

Так ласкал, так нежил свою голубку — её,

🔥 Так цяплі́ў сваі́м сэ́рцам сіро́чым ёй гру́дзі, —

Так согревал своим одиноким сердцем её грудь, —

👩‍🍼 Як і ма́ці не (ня) пе́сціць дзіцё́ — як спаўе́,

Как даже мать не нежит ребёнка, когда его спеленает,

🪵 Як і во́гнішча ззя́бнутых грэ́ці не бу́дзе!

Как даже костёр не станет так согревать замёрзших!

🎶 Сто́лькі пе́сень над пе́снямі ёй я напе́ў,

Столько прекраснейших песен я ей напел,

💭 Сто́лькі ду́мак злажы́ў аб ёй ва́жных, таё́мных, —

Столько мыслей сложил о ней — важных и сокровенных, —

🌲 Як і бор гэ́так з ве́трам шуме́ць не шуме́ў,

Как даже бор никогда так не шумел вместе с ветром,

⏳ Як і век гэ́ткіх дум не злажы́ў для пато́мных!

Как даже целая эпоха не создала таких мыслей для потомков!

👑 Гэ́ткі ў сэ́рцы сваі́м збудава́ў ёй паса́д

Такой престол воздвиг для неё в своём сердце

💎 І таку́ю ўзлажы́ў ёй з каха́ння каро́ну, —

И такую корону из любви возложил на неё, —

🌍 Як і не́ба з зямлё́ю, на Бо́жы зага́д,

Как даже небо и земля по Божьему велению

🏰 Не прыдба́юць такі́х ні каро́ны, ні тро́ну!

Не обретут ни такой короны, ни такого трона!

🌠 Так усла́віў яе́ ў сла́ву со́нца і зор,

Так прославил её, уподобив солнцу и звёздам,

🙏 Так малі́ўся дзень-ноч к ёй мальбо́ю нябё́саў, —

Так молился ей днём и ночью небесной молитвой, —

🌌 Як і му́драсць не ўсла́віць усясве́ту прасто́р,

Как даже мудрость не способна так прославить простор вселенной,

🦅 Як і ка́ня не мо́ліцца ўле́тку да ро́саў!

Как даже чибис не молится летом утренней росе!

✨ Утвары́ў з яе́ шча́сце з-над шча́сцяў сваё́ —

Создал из неё своё счастье, стоящее выше всех других радостей, —

🧚 Чарадзѐ́йную княжну́ з апо́весці дзі́ўнай,

Волшебную княжну из удивительной повести,

🫴 І пад но́гі ёй кі́нуў жыццё́ сваё́ ўсё...

И бросил к её ногам всю свою жизнь…

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

🪞 А яна́?.. А яна́ была́ то́лькі... дзяўчы́на!..

А она?.. А она была всего лишь… девушкой!..

---

💭 Практыкаванне 3. Прааналізуйце верш

📌 Заданне: адкажыце на пытанні разгорнута. Пацвердзіце свае думкі словамі або вобразамі з верша.

1. 👑 Каго насамрэч кахаў лірычны герой: сапраўдную дзяўчыну ці створаны ім вобраз казачнай княжны?
2. 🪞 Як апошні радок зменьвае ўспрыманне ўсяго верша?

---

🔑 Асноўная думка для абмеркавання

1. 👑 Лірычны герой не проста кахае дзяўчыну — ён стварае з яе дасканалую княжну і ставіць яе на ўнутраны п’едэстал.
2. 🪞 Аднак ідэальны вобраз існуе пераважна ў свядомасці самога героя і можа не адпавядаць сапраўднаму чалавеку.
3. 🤝 Для адносін недастаткова ўпэўненасці аднаго чалавека ў асаблівай або духоўнай сувязі: неабходныя добраахвотнае жаданне, давер і ўзаемнасць абодвух.
4. 🚪 Калі чалавек адмаўляецца ад зносін, ягонае рашэнне трэба ўспрымаць не як загадку або выпрабаванне, а як выразную асабістую мяжу.
5. 🌱 Адпусціць прыдуманы вобраз — значыць не адмовіцца ад здольнасці кахаць, а вярнуцца да рэальнасці і ўбачыць іншага чалавека такім, якім ён з’яўляецца.

---

🌹 Яўген Глебаў — «Адажыа Ружы і Маленькага прынца»

🎧 Праслухоўванне і аналіз кампазіцыі

📌 Заданне: прачытайце гісторыю кампазіцыі, уважліва праслухайце яе і адкажыце на пытанні.

🔗 Спасылка на кампазіцыю

🎧 Праслухаць аркéстравую версію «Адажыа Ружы і Маленькага прынца»

---

📖 Гісторыя кампазіцыі

1. 🎼 Яўген Глебаў (1929–2000) — вядомы беларускі кампазітар, які часта звяртаўся да балетнага жанру.
2. 📚 Асновай балета стала філасофская казка французскага пісьменніка Антуана дэ Сент-Экзюперы «Маленькі прынц».
3. 🌍 Сусветная прэм’ера балета адбылася ў 1982 (тысяча дзевяцьсот восемдзесят другім) годзе ў Нацыянальным оперным тэатры ў Хельсінкі.
4. 🏛️ У 1983 (тысяча дзевяцьсот восемдзесят трэцім) годзе балет паставіла трупа Вялікага тэатра СССР на сцэне Крамлёўскага палáца з’ездаў.
5. 🌹 «Адажыа Ружы і Маленькага прынца» — гэта нумар 8 (восем) у 1-й (першай) дзеі балета.
6. ⏱️ У студыйным запісе кампазіцыя доўжыцца 7 (сем) хвілін 2 (дзве) секунды і выконваецца Сімфанічным аркестрам Дзярж/тэле/радыё Беларускай ССР пад кіраўнíцтвам дырыгéнта Барыса Райскага.
7. ✨ Лірычнае адажыа стала адной з найбольш папулярных частак балета і цяпер існýе ў шматлікіх апрацоўках для розных інструментаў і музычных калектываў.

---

💭 Пытанні для аналізу

1. 🌹 Якія пачуцці выклікала ў Вас гэтая кампазіцыя? Ці пачулі Вы ў ёй пяшчоту, любоў, радасць, трывогу, самоту, боль або прадчуванне расстáння? Растлумачце свой адказ.
2. 🎼 Як змéньваецца настрой музыкі ад пачатку да канца?
3. 🕊️ Якую галоўную думку пра каханне і адносіны перадае гэтая музыка? ----

🗣️ Карысныя пачаткі адказаў

1. 🎧 Падчас праслухоўвання я адчула…
2. 🌹 На пачатку кампазіцыі музыка здалáся мне…, але пазней…
3. 🎼 Павольная мелодыя асацыю´ецца ў мяне з…
4. 👑 Я ўяўляю, што Малéнькі прынц…
5. 🥀 Вобраз Ружы падаецца мне…
6. 🕊️ На мой погляд, галоўная думка кампазіцыі палягáе на тым, што…

---

---