Koniugacja II

❄️ Ćwiczenie na czytanie: Zima i czas wolny

1. 🧣 Kiedy jest bardzo zimno, lubię nosić biały szalik i ciepłe zimowe buty (чаравІкі).
2. 🏰 Mała dziewczynka chce być jak królowa i nosić złotą koronę na głowie.
3. ❄️ Dzieci bardzo lubią lepić bałwana w parku i rzucać śnieżkami w przyjaciół.
4. 🌲 Dzisiaj rano chcę (хачу) spacerować w lesie z psem i robić ładne (прыгожыя) zdjęcia (здымкі) → ładne zdjęcie.
5. 🏠 Zimą wolę (аддаю перавагу) zostawać w domu, pić gorącą herbatę i słuchać cichej muzyki. wolić
6. 📖 Wieczorem jem ciepłą zupę, a potem lubię czytać ciekawą książkę w pokoju.
7. 🎄 W grudniu cała rodzina musi dekorować choinkę i dawać sobie (адно аднаму) piękne prezenty.
8. ⛸️ Jak długo chcesz dzisiaj jeździć na łyżwach na lodowisku w centrum miasta?
9. 🛷 Pamiętam, że w dzieciństwie bardzo często lubiłem jeździć na sankach z górki.
10. ⛷️ Gdzie i z kim będziesz jeździć na nartach lub na snowboardzie w lutym?
11. ☕ Po długim spacerze muszę szybko grzać się herbatą, bo na dworze jest lód.
12. 🎆 Dlaczego warto świętować Nowy Rok razem z rodziną i bliskimi gośćmi w domu?
13. 🧤 Zawsze musisz nosić rękawiczki i czapkę, kiedy idziesz rzucać śnieżkami w parku.
14. 🎥 Wieczorem w salonie (у гасцёўні) jest blask ognia przy kominku, a my chcemy oglądać stary, smutny film.
15. 🌟 Która gwiazda na niebie jest naj-jaśniejsza, kiedy idziesz wieczorem przez cichą drogę? jasny – яркі, яскравы

📘 Koniugacja czasowników (Skończenie -ić / -yć)

W języku polskim czasowniki takie jak robić, chodzić i nosić należą do tej samej grupy koniugacyjnej. Zauważ, że w 1. osobie liczby pojedynczej (ja) oraz 3. osobie liczby mnogiej (oni/one) zachodzą regularne zmiany końcówek.

Osoba	robić (рабіць)	chodzić (хадзіць)	nosić (насіць)
Ja	robię	chodzę	noszę
Ty	robisz	chodzisz	nosisz
On/Ona/Ono	robi	chodzi	nosi
My	robimy	chodzimy	nosimy
Wy	robicie	chodzicie	nosicie
Oni/One	robią	chodzą	noszą

✍️ Ćwiczenie: Wstaw czasownik w odpowiedniej formie

mniej więcej

Wstaw czasownik podany w nawiasie w poprawnej formie czasu teraźniejszego.

1. 🧤 Ja zawsze (nosić) noszę ciepłe rękawiczki, kiedy idę na długi spacer do lasu.
2. 📸 Moja siostra często (robić) robi bardzo ładne zdjęcia śniegu w naszym starym parku.
3. ⛷️ Czy wy (lubić) lubicie jeździć na nartach, kiedy w górach jest dużo białego śniegu?
4. 🧣 My zimą (nosić) nosimy wełniane (ваўняныя –шестяные) szaliki, żeby nie chorować i grzać się w domu.
5. 🚶 Oni codziennie rano (chodzić) сhodzą z psem na spacer, nawet gdy jest zimno.
6. ☕ Mama (prosić) prosi o gorącą herbatę, ponieważ chce się szybko (хутка) ogrzać po pracy.
7. 👑 Mała królowa (nosić) nosi złotą koronę i piękną chustę na głowie podczas balu.
8. 🗣️ Dlaczego ty nic nie (mówić) mówisz, kiedy oglądamy ten bardzo smutny film wieczorem?
9. ⛸️ Dzieci (chodzić) chodzą na lodowisko w każdą sobotę, bo bardzo (lubić) lubią łyżwy.
10. ❄️ My (robić) robimy wielkiego bałwana przed domem, a dzieci rzucają w nas śnieżkami.
11. 🪵 Czy on (nosić) nosi ciężkie drewno (бервянО) do kominka, żeby w pokoju było ciepło?
12. 🎁 Rodzice (dają) prezenty, a my (prosimy) ________ o nową książkę pod choinkę.
13. 🐕 Ty często (chodzić) chodzisz na spacery, bo twój pies (lubić) lubi biegać po lesie.
14. ❄️ Wy rzadko (robić) robicie zdjęcia, kiedy na dworze jest tuman i nic nie widać.
15. 👵 Babcia (nosić) ________ kolorową chustę i (mówić) ________, że zima jest bardzo piękna.
16. 🍲 My (lubić) lubimy jeść ciepłą zupę wieczorem, kiedy za oknem pada mocny śnieg.
17. 🛋️ Czy wy (prosić) prosicie gości o ciszę, kiedy w salonie słuchacie cichej muzyki? (гасцёўна)
18. 👢 Moje koleżanki (nosić) noszą modne zimowe buty, które kupiły na Nowy Rok.
19. 🌲 Codziennie (chodzić) ________ (ja) do parku, żeby patrzeć na lód na małej rzece.
20. 🧸 Małe dziecko (prosić) ________ mamę, żeby jeszcze raz jeździć na sankach z górki.
21. 🎞️ On (robić) ________ krótki film o tym, jak cała rodzina świętuje Nowy Rok.
22. 🧤 Czy oni (nosić) ________ czapki, kiedy rzucają śnieżkami i bawią się na śniegu?
23. 🛷 My często (chodzić) ________ na tę wysoką górkę, bo (lubić) ________ szybko zjeżdżać.
24. 🥛 Ja zawsze (prosić) ________ o ciepłe mleko, kiedy czytam książkę w moim pokoju.
25. ✨ Gwiazdy na niebie (robić) ________ piękny blask, a my (mówić) ________ o naszych marzeniach.

---

❄️ Ćwiczenie – Rozmowy o zimie i codzienności  

Forma żeńska (do Pani)	Forma męska (do Pana)
🧣 1. Czy często nosi Pani biały szalik zimą?	🧣 1. Czy często nosi Pan biały szalik zimą?
🐕 2. Czy lubi Pani spacerować rano z psem?	🐕 2. Czy lubi Pan spacerować rano z psem? najpierw | po pierwsze
📖 3. Jaką książkę czyta Pani teraz w domu?	📖 3. Jaką książkę czyta Pan teraz w domu?
☕ 4. Czy lubi Pani pić gorącą herbatę wieczorem?	☕ 4. Czy lubi Pan pić gorącą herbatę wieczorem?
🥾 5. Gdzie kupuje Pani ciepłe zimowe buty?	🥾 5. Gdzie kupuje Pan ciepłe zimowe buty? obuwniczy
🎄 6. Czy udekorowała już Pani choinkę na święta?	🎄 6. Czy udekorował już Pan choinkę na święta?
🌲 7. Jak długo spaceruje Pani zimą po lesie?	🌲 7. Jak długo spaceruje Pan zimą po lesie? Na pewno
🧊 8. Czy woli Pani zostawać w domu, gdy jest lód?	🧊 8. Czy woli Pan zostawać w domu, gdy jest lód?
📸 9. Czy robi Pani zdjęcia, gdy pada piękny śnieg?	📸 9. Czy robi Pan zdjęcia, gdy pada piękny śnieg?
🏠 10. Jak często gości Pani swoją rodzinę w domu?	🏠 10. Jak często gości Pan swoją rodzinę w domu?
🎶 11. Czy lubi Pani słuchać cichej muzyki w pokoju?	🎶 11. Czy lubi Pan słuchać cichej muzyki w pokoju?
⛄ 12. Czy lepiła Pani kiedyś bałwana z dziećmi?	⛄ 12. Czy lepił Pan kiedyś bałwana z dziećmi?
💃 13. Czy nosi Pani kolorową chustę na głowie?	💃 13. Czy nosi Pan kolorową chustę na głowie?
🎆 14. Jak świętuje Pani Nowy Rok z bliskimi?	🎆 14. Jak świętuje Pan Nowy Rok z bliskimi?
🍲 15. Czy lubi Pani jeść ciepłą zupę na kolację?	🍲 15. Czy lubi Pan jeść ciepłą zupę na kolację?
⛷️ 16. Jak długo jeździła Pani na nartach w młodości?	⛷️ 16. Jak długo jeździł Pan na nartach w młodości?
🛷 17. Czy często chodziła Pani na sanki jako dziecko?	🛷 17. Czy często chodził Pan na sanki jako dziecko?
💬 18. O co prosi Pani gości, gdy odwiedzają dom?	💬 18. O co prosi Pan gości, gdy odwiedzają dom?
✨ 19. Czy lubi Pani patrzeć na blask gwiazd w nocy?	✨ 19. Czy lubi Pan patrzeć na blask gwiazd w nocy?
🌫️ 20. Dlaczego zostaje Pani w domu, gdy jest tuman?	🌫️ 20. Dlaczego zostaje Pan w domu, gdy jest tuman?

Tabele koniugacji (II koniugacja)

Osoba	robić	mówić	lubić
ja	robię	mówię	lubię
ty	robisz	mówisz	lubisz
on/ona/ono	robi	mówi	lubi
my	robimy	mówimy	lubimy
wy	robicie	mówicie	lubicie
oni/one	robią	mówią	lubią

---

Osoba	chodzić	prosić	nosić
ja	chodzę	proszę	noszę
ty	chodzisz	prosisz	nosisz
on/ona/ono	chodzi	prosi	nosi
my	chodzimy	prosimy	nosimy
wy	chodzicie	prosicie	nosicie
oni/one	chodzią	proszą	noszą

Uwaga: W czasownikach prosić i nosić w formie ja oraz oni/one litera si zmienia się w sz (proszę, noszę), a w chodzić litera dzi zmienia się w dz (chodzę).

---

Ćwiczenie: Czas teraźniejszy

Wstaw odpowiednią formę czasownika podanego w nawiasie. Każde zdanie ma od 10 do 15 słów, aby poćwiczyć czytanie pełnych kontekstów.

1. ☕ Ja codziennie rano ________ (robić) gorącą herbatę z cytryną i miodem dla całej rodziny.
2. 🗣️ Ty bardzo dobrze ________ (mówić) po polsku, chociaż uczysz się tego trudnego języka krótko.
3. ❄️ On bardzo ________ (lubić) mroźną zimę, ponieważ wtedy często jeździ na nartach w górach.
4. 🌲 My w każdy weekend chętnie ________ (chodzić) na długie spacery do starego, cichego lasu.
5. 🙏 Wy zawsze uprzejmie ________ (prosić) o pomoc, kiedy macie dużo trudnej pracy w biurze.
6. 🧣 Oni zimą zawsze ________ (nosić) grube, wełniane swetry oraz bardzo długie i miękkie szaliki.
7. 🥪 Ja teraz ________ (robić) pyszne kanapki z serem i warzywami na drugie śniadanie do szkoły.
8. 📱 Ona często ________ (mówić) przez telefon ze swoją mamą o planach na Nowy Rok.
9. 🍫 Ty pewnie bardzo ________ (lubić) słodkie czekoladki i mandarynki, które leżą w koszyku na stole.
10. 🏢 Oni codziennie rano szybko ________ (chodzić) do pracy, bo nie chcą spóźnić się na spotkanie.
11. ☕ My grzecznie ________ (prosić) o dwa duże kubki czarnej kawy bez cukru w tej kawiarni.
12. 🎒 Wy codziennie ________ (nosić) ciężkie plecaki, w których są nowe książki i zielone jabłka.
13. 🧹 Ona w każdą sobotę dokładnie ________ (robić) porządki w całym domu, bo lubi czystość.
14. 🎤 Oni zawsze bardzo głośno ________ (mówić) o swoich sukcesach podczas wspólnej kolacji z przyjaciółmi.
15. 🐕 Ja naprawdę bardzo ________ (lubić) mojego małego psa, który ma brązowe oczy i czarny nos.
16. 🏫 Ty często ________ (chodzić) na ciekawe zajęcia z języka polskiego, które zaczynają się rano.
17. 🕯️ On cicho ________ (prosić) o zapalenie białej świecy, bo wieczór jest bardzo ciemny i zimny.
18. 👓 Ona codziennie ________ (nosić) okulary, ponieważ chce dokładnie widzieć wszystko na białej tablicy w szkole.
19. 🍰 My dzisiaj ________ (robić) ciasto z jabłkami, bo wieczorem zapraszamy naszych dobrych sąsiadów na herbatę.
20. 🗣️ Wy zawsze bardzo szczerze ________ (mówić), co myślicie o tym nowym i bardzo drogim samochodzie.
21. 🍦 Dzieci bardzo ________ (lubić) jeść słodkie lody, nawet kiedy na dworze jest biały i zimny śnieg.
22. ⛪ Ona w każdą niedzielę spokojnie ________ (chodzić) do centrum miasta, aby zobaczyć piękny, stary kościół.
23. 🍕 Ty często ________ (prosić) o dodatkowy ser do pizzy, kiedy jesteśmy razem w włoskiej restauracji.
24. 🧤 Ja dzisiaj ________ (noszę) ciepłe rękawiczki, ponieważ mróz jest bardzo silny i moje ręce marzną.
25. 🧺 Wy teraz ________ (robić) pranie, a potem planujecie długi odpoczynek na wygodnej, miękkiej kanapie.

---

Pytania o czas przeszły (Pani / Pan)

Pytania do kobiety (Pani)	Pytania do mężczyzny (Pan)
🏥 Czy była Pani wczoraj w przychodni?	🏥 Czy był Pan wczoraj w przychodni?
☕ Czy piła Pani rano kawę z mlekiem?	☕ Czy pił Pan rano kawę z mlekiem?
👵 Czy rozmawiała Pani z wnukami?	👵 Czy rozmawiał Pan z wnukami?
🥣 Co Pani gotowała wczoraj na obiad?	🥣 Co Pan gotował wczoraj na obiad?
💊 Czy pamiętała Pani o lekarstwach?	💊 Czy pamiętał Pan o lekarstwach?
🌳 Gdzie Pani spacerowała po południu?	🌳 Gdzie Pan spacerował po południu?
📺 Czy oglądała Pani wiadomości?	📺 Czy oglądał Pan wiadomości?
🛒 Czy robiła Pani zakupy na targu?	🛒 Czy robił Pan zakupy na targu?
📖 Czy czytała Pani wczoraj gazetę?	📖 Czy czytał Pan wczoraj gazetę?
💤 Czy dobrze Pani spała w nocy?	💤 Czy dobrze Pan spał w nocy?
🧹 Czy sprzątała Pani mieszkanie?	🧹 Czy sprzątał Pan mieszkanie?
☎️ Czy Pani do kogoś dzwoniła?	☎️ Czy Pan do kogoś dzwonił?
🪴 Czy podlewała Pani rośliny?	🪴 Czy podlewał Pan rośliny?
🍰 Czy piekła Pani wczoraj ciasto?	🍰 Czy piekł Pan wczoraj ciasto?
🚶 Czy szła Pani dzisiaj do apteki?	🚶 Czy szedł Pan dzisiaj do apteki?
🧼 Czy robiła Pani dzisiaj pranie?	🧼 Czy robił Pan dzisiaj pranie?
📻 Czy słuchała Pani rano radia?	📻 Czy słuchał Pan rano radia?
✉️ Czy pisała Pani list lub e-mail?	✉️ Czy pisał Pan list lub e-mail?
🛋️ Czy odpoczywała Pani po obiedzie?	🛋️ Czy odpoczywał Pan po obiedzie?
⛪ Czy była Pani w niedzielę w kościele?	⛪ Czy był Pan w niedzielę w kościele?
🍽️ O której Pani jadła kolację?	🍽️ O której Pan jadł kolację?
🪟 Czy myła Pani dzisiaj okna?	🪟 Czy mył Pan dzisiaj okna?
🚌 Czy jechała Pani dzisiaj autobusem?	🚌 Czy jechał Pan dzisiaj autobusem?
🔑 Czy zamykała Pani drzwi na klucz?	🔑 Czy zamykał Pan drzwi na klucz?
🎋 Czy sprzątała Pani w ogrodzie?	🎋 Czy sprzątał Pan w ogrodzie?

---

Zimowe dni – Ćwiczenie na czytanie

Zima to piękny czas, bo wszędzie leży biały ❄️ śnieg. Ja bardzo 🧊 lubię tę porę roku, ale nie lubię, kiedy jest bardzo zimno. Rano 🍳 robię ciepłe śniadanie i piję gorącą ☕ herbatę z cytryną. Często 📖 czytam nową gazetę albo ciekawą książkę, ponieważ mam dużo czasu. Dom jest ciepły i cichy, dlatego czuję się tutaj bardzo dobrze i bezpiecznie każdego dnia.

Pytanie 1: Dlaczego autor lubi spędzać czas w domu rano?

---

Po południu zawsze 🧣 noszę ciepły sweter oraz gruby szalik, bo idę na krótki spacer. Często 🌲 chodzę do parku, ale idę bardzo powoli i uważnie. W parku 🧊 jest mróz, dlatego biorę rękawiczki. Lubię patrzeć na białe drzewa, ponieważ widok jest cudowny. Później szybko 🛒 robię zakupy w małym sklepie, kupuję świeży chleb i wracam do mojego przytulnego mieszkania.

Pytanie 2: Gdzie autor chodzi po południu i co tam robi?

---

Wieczorem ☎️ dzwonię do mojej rodziny, bo lubię rozmawiać o ważnych sprawach. Często 🥣 gotuję pyszną zupę na kolację i zapraszam sąsiadkę na herbatę. My dużo 🗣️ mówimy o planach, ale czasami tylko 📺 oglądamy wiadomości w telewizji. Lubię te zimowe wieczory, ponieważ relacje z ludźmi są bardzo ważne. Później 💤 śpię długo i spokojnie, dlatego rano mam bardzo dużo energii do pracy.

Pytanie 3: Z kim autor rozmawia wieczorem i o czym?

✍️ Ćwiczenie A1: Wstaw czasownik w odpowiedniej formie czasu teraźniejszego

1. 🌲 Ja codziennie (chodzić) ________ do sklepu po chleb rano.
2. 🧣 My zimą (nosić) ________ grube szaliki, bo na dworze jest zimno.
3. ☕ Mama (prosić) ________ o gorącą herbatę po długim dniu.
4. 📸 Ona często (robić) ________ zdjęcia śniegu w parku.
5. 🎶 Dlaczego ty nic nie (mówić) ________, kiedy słuchamy muzyki?
6. 🐕 Ty bardzo (lubić) ________ spacerować z psem po lesie.
7. 🧤 Ja zawsze (nosić) ________ rękawiczki, gdy pada śnieg.
8. ⛸️ Dzieci (chodzić) ________ na lodowisko w każdą sobotę.
9. 🛋️ Czy wy (prosić) ________ o ciszę, kiedy odpoczywacie w domu?
10. ❄️ My (robić) ________ bałwana przed domem, a potem pijemy herbatę.
11. 👢 Moja siostra (nosić) ________ zimowe buty do pracy codziennie.
12. 🎄 Oni (lubić) ________ dekorować dom na święta razem.
13. 🗣️ Ja (mówić) ________ po polsku powoli, ale bardzo chętnie.
14. 🧸 Dziecko (prosić) ________ o cukierek po obiedzie.
15. 🏠 Wy (chodzić) ________ do babci w niedzielę po południu.
16. 🎁 Rodzice dają prezenty, a my (prosić) ________ o nową książkę.
17. 🌨️ Oni rzadko (robić) ________ zdjęcia, gdy jest tuman.
18. 👑 Mała dziewczynka (nosić) ________ ładną koronę na głowie.
19. 🎬 On (robić) ________ krótki film na telefonie w domu.
20. 🍲 My bardzo (lubić) ________ jeść ciepłą zupę wieczorem zimą.
21. 🚶 Oni (chodzić) ________ na spacer nawet wtedy, gdy jest mróz.
22. 🧢 Czy oni (nosić) ________ czapki, kiedy bawią się na śniegu?
23. 📺 Ty (lubić) ________ oglądać telewizję po pracy wieczorem.
24. 🥛 Ja (prosić) ________ o ciepłe mleko, gdy jest późno.
25. ✨ Gwiazdy świecą, a my (mówić) ________ o planach na jutro.