Nadejście lata

З пляцоўкі Мова для ўсіх!

Версія ад 09:31, 7 чэрвеня 2026, аўтар A.t.undoca (размовы | уклад)
(розн.) ← Папярэдн. версія | Актуальная версія (розн.) | Навейшая версія → (розн.)

ChatGPT Image 7 июн. 2026 г., 09 28 36.png

☀️ Zasady czytania — emocje i letnie wakacje

⚠️ NB! Akcent zawsze pada na przedostatnią sylabę.

🇧🇾 NB! Націск заўсёды падае на перадапошні склад.

1. CZ — Ч

Чытаем як цвёрдае ч.

  • 😊 czuję — я адчуваю
  • ⏰ czas — час
  • 🧢 czapka — шапка
  • 👀 oczy — вочы
  • ⏳ czekam — я чакаю

2. SZ — Ш

Чытаем як ш.

  • 🔍 szukam — я шукаю
  • 🔎 szukasz — ты шукаеш
  • 🤲 proszę — калі ласка / прашу
  • 👕 koszulka — футболка
  • 💬 masz — ты маеш
  • 🌟 szansa — магчымасць / шанец

3. RZ — Ж

Чытаем як ж.

  • 📦 rzeczy — рэчы
  • 👍 dobrze — добра
  • 🌊 morze — мора
  • 🌿 przy — пры / каля
  • 🏞️ rzeka — рака
  • 🌅 brzeg — бераг
  • 🥒 warzywa — агародніна

4. Ż — Ж

Чытаем як ж.

  • 🚫 żaden — ніякі / ніводны
  • 🔗 żeby — каб
  • 🤔 może — можа / магчыма
  • 🏖️ plaża — пляж
  • 😔 żal — жаль
  • 🔥 żar — спёка
  • 🌳 duży — вялікі
  • 🥬 świeży — свежы

5. Ź / ZI — ЖЬ

Чытаем мякка, прыкладна як жь.

  • 😟 źle — дрэнна
  • 🌍 ziemia — зямля
  • 🌿 zielony — зялёны
  • 🥶 zimny — халодны
  • ❄️ zima — зіма
  • 🌾 ziarno — зерне
  • 🥔 ziemniak — бульбіна / бульба
  • 🌱 zioło — зёлка / трава
  • 🌙 późno — позна

6. W — В / Ф

Звычайна w чытаем як в, але побач з глухімі зычнымі можа гучаць як ф. Глухія зычныя: p, t, k, f, s, ś, sz, c, ć, cz, ch.

  • ☕ kawa — кава
  • 🌳 w parku — у парку
  • 🌸 kwiat — кветка
  • 🚲 rower — ровар
  • 🏖️ wakacje — вакацыі
  • 🛒 w sklepie — у краме
  • 🌬️ wiatr — вецер
  • 🍎 owoce — садавіна
  • 📅 wczoraj — учора
  • 😊 wesoły — вясёлы
  • 👜 w torbie — у сумцы
  • 🥒 kwas — кісліня / кіслата
  • 💧 woda — вада
  • ☕ w kawiarni — у кавярні
  • 🌍 wszystko — усё
  • 🥕 warzywa — агародніна
  • 🏝️ wyspa — востраў
  • 🚪 wstaję — я ўстаю
  • 🕊️ wolny — вольны / свабодны
  • 🌼 kwiatek — кветачка
  • 🥛 kwiecień — красавік
  • 🏖️ w wakacje — на вакацыях

7. CH / H — Х

ch і h чытаем як х.

  • 🍞 chleb — хлеб
  • 🍵 herbata — гарбата
  • 🪢 hamak — гамак
  • 🏨 hotel — гатэль
  • 😄 humor — настрой / гумар
  • ☁️ chmura — воблака
  • 🏜️ suchy — сухі
  • 🏃 ruch — рух
  • 😨 strach — страх
  • ❤️ kocham — я кахаю / люблю
  • 🌞 ochota — ахвота / жаданне

8. Ć / CI — ЧЬ

Чытаем мякка, прыкладна як чь.

  • ❤️ czuć — адчуваць
  • 💧 pić — піць
  • 😊 lubić — любіць
  • 🏠 wracać — вяртацца
  • 📖 czytać — чытаць
  • ⏳ czekać — чакаць
  • 🏋️ ćwiczyć — практыкавацца / рабіць практыкаванне
  • 😴 spać — спаць
  • 🎁 dać — даць
  • 🧺 brać — браць
  • ✈️ latać — лётаць
  • 🏠 mieć — мець

9. Ś / SI — ЩЬ

Чытаем мякка, прыкладна як щь.

  • 😴 śpię — я сплю
  • 😊 szczęśliwy — шчаслівы
  • 🥬 świeży — свежы
  • 📅 środa — серада
  • 👩 siostra — сястра
  • 💪 silny — моцны
  • 🌾 sierpień — жнівень
  • 😄 śmiech — смех
  • 🌍 świat — свет
  • 🙏 prosić — прасіць
  • 🧢 nosić — насіць
  • 👤 gość — госць
  • 🏡 wieś — вёска

10. DŹ / DZI — ДЖЬ

Чытаем мякка, прыкладна як джь.

  • 👶 dzieci — дзеці
  • 📅 dzień — дзень
  • 🚶 chodzić — хадзіць
  • 👀 widzieć — бачыць
  • 🪑 siedzieć — сядзець
  • 🔮 będzie — будзе
  • 🔮 będziesz — ты будзеш
  • ⏰ godzina — гадзіна
  • 👨‍👩‍👧 rodzina — сям’я
  • 👴 dziadek — дзядуля
  • 👩 dziewczyna — дзяўчына
  • 👶 dziecko — дзіця
  • 🧍 ludzie — людзі
  • ❓ gdzie — дзе

11. J — Й

Чытаем як й.

  • 👤 ja — я
  • ❓ jak — як
  • ✔️ już — ужо
  • 🌅 jutro — заўтра
  • 1️⃣ jeden — адзін
  • 🍽️ jeść — есці
  • 🥣 jogurt — ёгурт
  • 🫐 jagoda — ягада
  • 🥚 jajko — яйка
  • 🎒 moje — маё
  • 🌸 moja — мая
  • 🚲 jadę — я еду
  • ✅ jest — ёсць / ён ёсць
  • 🚆 jedziemy — мы едзем
  • 📖 język — мова / язык

12. Ł — Ў

Чытаем як беларускае ў.

  • 🌱 mały — маленькі
  • 😊 miły — мілы / прыемны
  • 🔥 ciepły — цёплы
  • 😄 wesoły — вясёлы
  • 🪑 ławka — лаўка
  • ⚽ piłka — мяч
  • 🏊 pływać — плаваць
  • 😢 płakać — плакаць
  • 👦 chłopak — хлопец
  • 🌙 późno — позна
  • ⏳ długo — доўга
  • ✅ łatwy — лёгкі
  • 🧴 pełen — поўны
  • 🧠 głowa — галава
  • 💇 włosy — валасы
  • 🍦 słodki — салодкі

13. Ń — НЬ

Чытаем мякка, прыкладна як нь.

  • 📅 dzień — дзень
  • 🐎 koń — конь
  • 🏛️ państwo — дзяржава / спадарства
  • 🍂 jesień — восень
  • 🌾 sierpień — жнівень
  • 📅 styczeń — студзень
  • 🌷 kwiecień — красавік
  • 🎄 grudzień — снежань
  • 🌳 cień — цень
  • 🔥 ogień — агонь
  • 💃 tańczyć — танцаваць
  • 🏁 kończyć — заканчваць
  • 🎓 uczeń — вучань
  • ✋ dłoń — далонь
  • ☀️ słońce — сонца
  • 🏙️ Poznań — Познань
  • 🏙️ Toruń — Торунь

14. Ó — У

Чытаем як у.

  1. ⛰️ góra — гара
  2. ⏱️ krótki — кароткі
  3. 🌙 późno — позна
  4. ⏳ później — пазней
  5. 🔁 wrócić — вярнуцца
  6. 🗣️ mówić — гаварыць
  7. 🥛 pół — палова
  8. 8️⃣ ósmy — восьмы
  9. 7️⃣ siódmy — сёмы
  10. 👧 córka — дачка
  11. 👶 wózek — вазок / дзіцячая каляска
  12. 🥒 ogórek — агурок
  13. 🌹 róża — ружа
  14. 🧳 podróż — падарожжа
  15. 🧪 próba — спроба
  16. 😌 spokój — спакой
  17. 🎒 mój — мой
  18. 🟡 żółty — жоўты

15. Nosówki: Ę / Ą

Насавыя галосныя ў польскай мове могуць гучаць па-рознаму.

ę na końcu — [э]

  • 👀 widzę — я бачу
  • 🧠 myślę — я думаю
  • 🧡 lubię — я люблю
  • ☕ piję — я п’ю
  • 🚶 idę — я іду

ę / ą w środku — [эн] / [он] (przed k, g, t, d, ć, cz, c, dź, dż, dz) albo [эунг] / [оунг]

  • 📖 książka — кніга
  • ✋ ręka — рука
  • 🍽️ pączek — пончык
  • 🏠 piętro — паверх
  • 🧃 mięta — мята
  • 🧼 ręcznik — ручнік
  • 🕰️ piątek — пятніца
  • 🚶 dokąd — куды
  • 💬 skąd — адкуль
  • 👀 oglądać — глядзець
  • 🧠 mądry — мудры
  • 🧠 pamiętać — памятаць
  • 🌙 miesiąc — месяц
  • 🏠 błąd — памылка

ę / ą przed ł i l — [э] / [о]

  • 👩 wzięła — узяла
  • 🧍 wziął — узяў
  • 🌙 minęła — мінула
  • ⏳ minął — мінуў
  • 📖 zaczęła — пачала
  • 🧠 zaczął — пачаў

☀️ Lato — ćwiczenie do rozmowy

Polecenie: Przeczytaj pytania i wybierz jedną odpowiedź.

👨 Pytania do mężczyzny — Pan 👩 Pytania do kobiety — ty
😊 Jak się Pan dzisiaj czuje?
  • 😌 Czuję się spokojnie.
  • 🙂 Czuję się całkiem dobrze.
  • 😴 Jestem trochę zmęczony.
 😊 Jak się dzisiaj czujesz?
  • 🌞 Mam dużo energii.
  • 😊 Mam dziś dobry humor.
  • 😌 Czuję się spokojnie po poranku.
☕ Co Pan pił dzisiaj rano?
  • ☕ Piłem kawę bez cukru.
  • 🍵 Piłem herbatę z cytryną.
  • 💧 Piłem wodę po śniadaniu.
 🧃 Co piłaś dzisiaj rano?
  • ☕ Piłam kawę z mlekiem.
  • 🍋 Piłam wodę z cytryną.
  • 🍵 Piłam chłodną herbatę.
🍳 Co Pan jadł na śniadanie?
  • 🥪 Jadłem kanapki z serem.
  • 🍳 Jadłem jajecznicę.
  • 🥣 Jadłem coś lekkiego.
 🍓 Co jadłaś na śniadanie?
  • 🍓 Jadłam jogurt z owocami.
  • 🥐 Jadłam małą bułkę.
  • 🍌 Jadłam banana i piłam kawę.
🌅 Co Pan robił wczoraj rano?
  • 📰 Czytałem gazetę.
  • 🚶 Byłem na krótkim spacerze.
  • 🛒 Robiłem zakupy na targu.
 🌅 Co robiłaś wczoraj rano?
  • 💻 Pracowałam przy komputerze.
  • 🎧 Słuchałam muzyki.
  • 🧹 Sprzątałam pokój.
🪴 Czy Pan pracował wczoraj w ogrodzie?
  • ✅ Tak, podlewałem rośliny.
  • 🤏 Trochę sprzątałem w ogrodzie.
  • ❌ Nie, odpoczywałem w domu.
 🏠 Czy robiłaś coś wczoraj w domu?
  • ✅ Tak, sprzątałam mieszkanie.
  • 🧺 Tak, robiłam pranie.
  • ❌ Nie, miałam inne plany.
🌳 Czy Pan spacerował wczoraj?
  • ✅ Tak, spacerowałem po parku.
  • 🤏 Tak, ale tylko krótko.
  • ❌ Nie, byłem za bardzo zmęczony.
 🚲 Czy byłaś wczoraj na spacerze albo na rowerze?
  • 🚶‍♀️ Tak, spacerowałam wieczorem.
  • 🚲 Tak, jeździłam na rowerze.
  • ❌ Nie, zostałam w domu.
📞 Czy Pan rozmawiał wczoraj z rodziną?
  • ✅ Tak, rozmawiałem z rodziną.
  • 📞 Tak, dzwoniłem do kogoś bliskiego.
  • ❌ Nie, wczoraj z nikim nie rozmawiałem.
 💬 Czy rozmawiałaś wczoraj ze znajomymi?
  • ✅ Tak, pisałam wiadomości.
  • 📞 Tak, rozmawiałam przez telefon.
  • ☕ Tak, spotkałam się z koleżanką.
📺 Co Pan oglądał wczoraj wieczorem?
  • 📰 Oglądałem wiadomości.
  • 🎬 Oglądałem spokojny film.
  • ❌ Nic nie oglądałem.
 🎬 Co oglądałaś wczoraj wieczorem?
  • 📱 Oglądałam krótki film na telefonie.
  • 🎞️ Oglądałam serial.
  • 🎧 Nic nie oglądałam, słuchałam muzyki.
🛋️ Czy Pan odpoczywał wczoraj po obiedzie?
  • ✅ Tak, odpoczywałem na kanapie.
  • 📖 Tak, czytałem książkę.
  • ☕ Tak, piłem herbatę i siedziałem spokojnie.
 🛋️ Czy odpoczywałaś wczoraj po pracy?
  • ✅ Tak, leżałam i słuchałam muzyki.
  • 📱 Tak, pisałam z koleżanką.
  • 🚶‍♀️ Tak, poszłam na krótki spacer.
🌊 Co Pan zwykle robi latem?
  • 🚶 Spaceruję po parku.
  • 🪴 Pracuję trochę w ogrodzie.
  • 📖 Czytam książki w domu.
 🌊 Co zwykle robisz latem?
  • 🚲 Jeżdżę na rowerze.
  • ☕ Spotykam się z przyjaciółmi.
  • 🎧 Słucham muzyki na spacerze.
🍅 Co Pan zwykle kupuje latem?
  • 🥒 Kupuję ogórki i pomidory.
  • 🍎 Kupuję jabłka na targu.
  • 🍞 Kupuję chleb i świeże warzywa.
 🍓 Co zwykle kupujesz latem?
  • 🍓 Kupuję truskawki.
  • 🍉 Kupuję arbuza.
  • 🥗 Kupuję warzywa na sałatkę.
🍽️ Co Pan lubi jeść latem?
  • 🥗 Lubię prostą sałatkę.
  • 🍲 Lubię lekką zupę.
  • 🥔 Lubię młode ziemniaki.
 🍽️ Co lubisz jeść latem?
  • 🍦 Lubię lody.
  • 🍓 Lubię owoce z jogurtem.
  • 🥗 Lubię świeżą sałatkę.
🏠 Co Pan robi, kiedy jest upał?
  • 🛋️ Odpoczywam w domu.
  • 💧 Piję dużo wody.
  • 🪟 Rano otwieram okno.
 🏠 Co robisz, kiedy jest upał?
  • 🧃 Piję coś zimnego.
  • 👗 Zakładam lekką sukienkę.
  • 🌳 Szukam cienia w parku.
🌆 Co Pan zwykle robi latem wieczorem?
  • 📺 Oglądam telewizję.
  • 🚶 Idę na spokojny spacer.
  • ☕ Piję herbatę na balkonie.
 🌆 Co zwykle robisz latem wieczorem?
  • 🎶 Słucham muzyki.
  • 📱 Rozmawiam ze znajomymi.
  • 🌇 Spaceruję po mieście.
😊 Kiedy Pan czuje radość latem?
  • 🌞 Kiedy jest dobra pogoda.
  • 👨‍👩‍👧‍👦 Kiedy spotykam się z rodziną.
  • 🌳 Kiedy spokojnie spaceruję.
 😊 Kiedy czujesz radość latem?
  • 🍓 Kiedy jem świeże owoce.
  • 🚲 Kiedy mam czas na rower.
  • ☕ Kiedy spotykam się z przyjaciółką.
😌 Kiedy Pan czuje spokój latem?
  • 📖 Kiedy czytam książkę.
  • 🪴 Kiedy jestem w ogrodzie.
  • 🛋️ Kiedy odpoczywam po obiedzie.
 😌 Kiedy czujesz spokój latem?
  • 🎧 Kiedy słucham spokojnej muzyki.
  • 🌿 Kiedy jestem blisko natury.
  • 🌙 Kiedy mam wolny wieczór.
🧳 Czy Pan ma plany na lato?
  • ✅ Tak, chcę trochę odpocząć.
  • 🚶 Chcę więcej spacerować.
  • 👥 Chcę spotkać się z rodziną.
 🧳 Czy masz plany na lato?
  • ✅ Tak, chcę pojechać za miasto.
  • 📸 Chcę robić zdjęcia.
  • 👗 Chcę kupić letnie ubrania.

☀️ Czasowniki na -ać / -wać — trzecia koniugacja

Temat: lato, wakacje i czas wolny

📘 Teoria

W języku polskim wiele czasowników kończy się na -ać albo -wać.

W czasie teraźniejszym często odmieniają się według modelu:

Osoba Końcówka Przykład: grać
ja -am ja gram
ty -asz ty grasz
on / ona / ono -a on gra
my -amy my gramy
wy -acie wy gracie
oni / one -ają oni grają

⭐ Ważne czasowniki na temat lata i wakacji

Bezokolicznik Przykład
🎲 grać Gram w karty z rodziną.
💬 rozmawiać Rozmawiam z przyjaciółmi.
📺 oglądać Oglądam zdjęcia z wakacji.
🛋️ odpoczywać Odpoczywam po pracy.
🏊 pływać Pływam w jeziorze.

🎲 1. Czasownik: grać

Osoba Forma
ja gram
ty grasz
on / ona / ono gra
my gramy
wy gracie
oni / one grają

✍️ Ćwiczenie

Proszę wstawić czasownik grać w odpowiedniej formie.

  1. 🎲 Ja latem ________ (grać) w badmintona w parku.
  2. 🃏 Ty wieczorem ________ (grać) w karty z rodziną.
  3. ♟️ On na wakacjach ________ (grać) w szachy z kolegą.
  4. 🏸 Ona czasem ________ (grać) w badmintona po pracy.
  5. 🎮 My w weekend ________ (grać) w proste gry komputerowe.
  6. 🌳 Wy latem ________ (grać) z dziećmi w parku.
  7. 👥 Oni często ________ (grać) w gry planszowe u znajomych.
  8. ☀️ One po południu ________ (grać) w piłkę na podwórku.
  9. 👨 Pan czasem ________ (grać) w karty wieczorem.

💬 2. Czasownik: rozmawiać

Osoba Forma
ja rozmawiam
ty rozmawiasz
on / ona / ono rozmawia
my rozmawiamy
wy rozmawiacie
oni / one rozmawiają

✍️ Ćwiczenie

Proszę wstawić czasownik rozmawiać w odpowiedniej formie.

  1. 💬 Ja latem często ________ (rozmawiać) z sąsiadami na balkonie.
  2. 📞 Ty wieczorem ________ (rozmawiać) przez telefon z przyjaciółką.
  3. 👨 On na wakacjach ________ (rozmawiać) z rodziną przez internet.
  4. 👩 Ona rano ________ (rozmawiać) z koleżanką przy kawie.
  5. ☕ My w kawiarni ________ (rozmawiać) o planach na lato.
  6. 🏖️ Wy na wakacjach dużo ________ (rozmawiać) z nowymi ludźmi.
  7. 👥 Oni po pracy ________ (rozmawiać) o pogodzie i weekendzie.
  8. 🌸 One w parku ________ (rozmawiać) o książkach i filmach.
  9. 👨 Pan po obiedzie ________ (rozmawiać) z rodziną przez telefon.

📺 3. Czasownik: oglądać

Osoba Forma
ja oglądam
ty oglądasz
on / ona / ono ogląda
my oglądamy
wy oglądacie
oni / one oglądają

✍️ Ćwiczenie

Proszę wstawić czasownik oglądać w odpowiedniej formie.

  1. 📺 Ja wieczorem ________ (oglądać) krótki film o podróżach.
  2. 📱 Ty często ________ (oglądać) zdjęcia z wakacji na telefonie.
  3. 🌊 On latem ________ (oglądać) stare zdjęcia znad morza.
  4. 🌅 Ona rano ________ (oglądać) pogodę w telefonie.
  5. 👨‍👩‍👧‍👦 My w domu ________ (oglądać) rodzinne zdjęcia z wakacji.
  6. 🎬 Wy po kolacji ________ (oglądać) spokojny film.
  7. 🏛️ Oni na wakacjach ________ (oglądać) stare miasto.
  8. 🌸 One w ogrodzie ________ (oglądać) kwiaty i robią zdjęcia.
  9. 👨 Pan czasem ________ (oglądać) wiadomości wieczorem.

🛋️ 4. Czasownik: odpoczywać

Osoba Forma
ja odpoczywam
ty odpoczywasz
on / ona / ono odpoczywa
my odpoczywamy
wy odpoczywacie
oni / one odpoczywają

✍️ Ćwiczenie

Proszę wstawić czasownik odpoczywać w odpowiedniej formie.

  1. 🛋️ Ja latem ________ (odpoczywać) w domu po pracy.
  2. 🌳 Ty po spacerze ________ (odpoczywać) na ławce w parku.
  3. ☕ On po obiedzie ________ (odpoczywać) z herbatą na balkonie.
  4. 🌞 Ona w upał ________ (odpoczywać) w cieniu.
  5. 🏖️ My na wakacjach ________ (odpoczywać) nad wodą.
  6. 🏠 Wy wieczorem ________ (odpoczywać) w domu.
  7. 🌊 Oni latem ________ (odpoczywać) nad morzem.
  8. 🌸 One po pracy ________ (odpoczywać) w ogrodzie.
  9. 👩 Ty w weekend ________ (odpoczywać) za miastem.

🏊 5. Czasownik: pływać

Osoba Forma
ja pływam
ty pływasz
on / ona / ono pływa
my pływamy
wy pływacie
oni / one pływają

✍️ Ćwiczenie

Proszę wstawić czasownik pływać w odpowiedniej formie.

  1. 🏊 Ja latem ________ (pływać) w jeziorze.
  2. 🌊 Ty dobrze ________ (pływać) w ciepłej wodzie.
  3. 👨 On na wakacjach ________ (pływać) rano.
  4. 👩 Ona czasem ________ (pływać) w basenie.
  5. 🏖️ My nad morzem ________ (pływać) codziennie.
  6. 💧 Wy latem ________ (pływać) bardzo chętnie.
  7. 🌞 Oni w upał ________ (pływać) w jeziorze.
  8. 🌸 One na wakacjach ________ (pływać) po południu.

👨 Pan czasem ________ (pływać) w basenie latem.

Узята з "https://wiki.mdu.by/index.php?title=Nadejście_lata&oldid=3048"