Прагляд зыходнага тэксту старонкі Dialekty języka polskiego

[[Файл:Снимок экрана 2025-11-10 011238.png|цэнтр|frameless|492x492пкс]]

== Dialekty języka polskiego ==
(Дыялекты польскай мовы)

# 🗣️ Dialekty to różne sposoby mówienia po polsku w różnych częściach kraju.  (Дыялекты — гэта розныя спосабы размовы па-польску ў розных частках краіны.)
# 🌍 W Polsce są cztery główne dialekty.  (У Польшчы ёсць чатыры асноўныя дыялекты.)
# 📚 Różnią się one wymową i słownictwem.  (Яны адрозніваюцца вымаўленнем і слоўнікавым складам.)

----

== 🔤 Ważne zjawiska w dialektach ==
(Важныя фанетычныя з’явы ў дыялектах)

# 🐝 Mazurzenie – mówimy s, c, z, dz zamiast sz, cz, ż, dż.  (Мазурэнне — калі кажуць s, c, z, dz замест sz, cz, ż, dż.)
# 🗺️ Nazwa pochodzi od regionu Mazury i Mazowsze.  (Назва паходзіць ад рэгіёнаў Мазуры і Мазовія.)
# 📖 Przykład: zamiast „szyja” – „syja”, zamiast „czapka” – „capka”.  (Прыклад: замест «szyja» (шыя) — «syja», замест «czapka» (шапка) — «capka».)
# 🪶 Szadzenie – odwrotne zjawisko: mówimy cz, sz, ż, dż zamiast s, c, z, dz.  (Шадзенне — з’ява супрацьлеглая мазурэнню: cz, sz, ż, dż замест s, c, z, dz.)
# 📍 Nazwa pochodzi od słowa „sadzić” – mówić coś przesadnie.

(Назва паходзіць ад слова „sadzić” — казаць нешта празмерна, з гіперкарэкцыяй.)

# 📖 Przykład: zamiast „smalec” – „szmalec”, zamiast „proso” – „proszo”.  (Прыклад: замест «smalec» — «szmalec», замест «proso» — «proszo».)
# 🍏 Jabłonkowanie – łączenie sz, cz, ż, dż i ś, ć, ź, dź w pośrednie dźwięki (np. śz, ćz).  (Яблонкаванне — зліццё гукаў sz, cz, ż, dż і ś, ć, ź, dź у прамежкавыя, напрыклад śz, ćz.)
# 📍 Nazwa pochodzi od miasta Jabłonków na Śląsku.  (Назва паходзіць ад горада Яблонкаў у Сілезіі.)
# 🐚 Kaszubienie – zmiana ć, ś, ź, dź na c, s, z, dz.  (Кашубенне — гэта змена ć, ś, ź, dź на c, s, z, dz.)
# 🌊 Nazwa pochodzi od regionu Kaszuby.  (Назва паходзіць ад рэгіёна Кашубы.)

----

== 🧭 Główne dialekty w Polsce ==
(Асноўныя дыялекты ў Польшчы)

# 🐎 Dialekt wielkopolski – bez mazurzenia, podstawa języka literackiego.  (Вялікпольскі дыялект — без мазурэння, аснова літаратурнай мовы.)
# 📍 Nazwa pochodzi od regionu Wielkopolska (Poznań).  (Назва паходзіць ад рэгіёна Вялікапольшча (Познань).)
# 🏔️ Dialekt małopolski – występuje mazurzenie, wpływ na język ogólny.  (Малопольскі дыялект — мае мазурэнне, уплывае на агульную мову.)
# 📍 Nazwa pochodzi od regionu Małopolska (Kraków, Lublin).  (Назва паходзіць ад рэгіёна Малапольшча (Кракаў, Люблін).)
# 🌾 Dialekt mazowiecki – mazurzenie, szadzenie, jabłonkowanie; bardzo różny od języka ogólnego.  (Мазавецкі дыялект — мазурэнне, шадзенне, яблонкаванне; моцна адрозніваецца ад агульнай мовы.)
# 📍 Nazwa pochodzi od regionu Mazowsze (Warszawa).  (Назва паходзіць ад рэгіёна Мазовія (Варшава).)
# ⚒️ Dialekt śląski – stary, częściowo mazurzy; ma wpływy czeskie i niemieckie.  (Слёнскі дыялект — стары, часткова мае мазурэнне; з уплывамі чэшскай і нямецкай моў.)
# 📍 Nazwa pochodzi od regionu Śląsk (Katowice).  (Назва паходзіць ад рэгіёна Сілезія (Катавіцы).)
# 🐚 Dialekt kaszubski – bardzo odrębny, z kaszubieniem i dźwiękiem „szwa”.  (Кашубскі дыялект — вельмі адметны, мае кашубенне і гук «шва».)
# 📍 Nazwa pochodzi od regionu Kaszuby (Pomorze).  (Назва паходзіць ад рэгіёна Кашубы (Памор’е).)

----

== 🌍 Dialekty poza Polską ==
(Дыялекты па-за межамі Польшчы)

# Dialekt północnokresowy – Litwa, Białoruś; z Mazowsza.  (Паўночна-крэсаўскі — у Літве і Беларусі; паходзіць з Мазовіі.)
# 📍 Nazwa pochodzi od “Kresy Północne”.  (Назва паходзіць ад “паўночныя межы [Польшчы]”.)
# Dialekt południowokresowy – Ukraina; z Małopolski.  (Паўднёва-крэсаўскі — ва Украіне; паходзіць з Малопольшчы.)
# 📍 Nazwa pochodzi od “Kresy Południowe”.  (Назва паходзіць ад былых “паўднёвыя межы [Польшчы]”.)

----

== 📻 Dziś ==

# 🏙️ W miastach ludzie mówią językiem ogólnym.  (У гарадах людзі размаўляюць на агульнай мове.)
# 🏡 Na wsiach czasem słychać jeszcze dialekty.  (У вёсках яшчэ часам можна пачуць дыялекты.)

🕰️ Stare dialekty powoli zanikają.

(Старыя дыялекты паступова знікаюць.)
[[Катэгорыя:Język polski]]