Прагляд зыходнага тэксту старонкі Гандаль у ВКЛ

[[Файл:ChatGPT Image 15 июл. 2025 г., 16 29 07.png|міні]]

== '''Практыкаванне.''' ''Перакладзіцеся словы ў дужках на беларускую мову.'' ==
Гандаль у Вялікім Княстве Літоўскім: гандлёвыя шляхі, тавары і ўплыў на развіццё дзяржавы

Гандаль у Вялікім Княстве Літоўскім (представлял собой) складаную і разнастайную (сеть) эканамічных (связей), што (охватывала) не толькі ўнутраныя рэгіёны дзяржавы, але і (дальние) краіны Еўропы і Азіі. Яго (процветание) стаў вынікам (выгодного) геаграфічнага (положения) Княства на (пересечении) галоўных гандлёвых шляхоў, што (соединяли) Балтыйскае і Чорнае (моря), Масковію і Заходнюю Еўропу.

Аснову (товарооборота) складала (сельскохозяйственная) прадукцыя — (зерновые), лён, мёд, (кожа), воск, а таксама (древесина). Гэтыя тавары (экспортировались) у Нямеччыну, Нідэрланды, Італію (через порты) Гданьска і Кёнігсберга. (Взамен) ВКЛ імпартавала (ткани), віно, соль, (металлические изделия) і прадметы (роскоши). Рэкі — Нёман, (Днепр), (Двина) — былі не толькі магістралямі воднага (транспорта), але і артэрыямі эканамічнага жыцця: праз іх тавары хутка (доставлялись) ў цэнтры гандлю.

(Реформирование) сельскай (хозяйства) (посредством) увядзенне фальварковай сістэмы і (барщины) было цесна звязанае з (потребностями) знешняга гандлю. Вялікія фальваркі спецыялізаваліся на (выращивании) культур, (предназначенных) для рынку (сбыта). Гэта было адной з прычын таго, што статус ВКЛ як аграрнай дзяржавы (закрепился) ажно да самага (упадка) краіны.

(Основными) гандлёвымі цэнтрамі былі (Вильнюс), Горадня, Полацк, Менск, Берасце і Пінск. Тут (устраивались ярмарки), дзе (встречались) купцы розных канфесій і (национальностей) — (евреи), армяне, татарскія гандляры, (литовцы), беларусы, немцы. (Введение) Магдэбургскага права ў гарадах (содействовало) развіццю (самоуправления) і стварала (благоприятную среду) для камерцыйнай (деятельности).

Гандаль (выполнял) не толькі эканамічную, але і культурную функцыю: ён (способствовал обмену знаниями), тэхналогіямі, мадэлямі (общественного) жыцця. Гандлёвыя сувязі (возникли) да ўключэння ВКЛ у (общеевропейские интеграционные) працэсы і (подкрепляли) прэстыж дзяржавы ў вачах (иностранных) партнёраў.

(В целом), гандаль у ВКЛ быў не проста сферай эканомікі, а і адным з (фундаментов) яе палітычнай (власти) і культурнай (самобытности). Ён паказваў, што нават феадальная, (многоэтническая) дзяржава (способна) эфектыўна (функционировать) у міжземным свеце (посредством) рацыянальнае (использование) сваіх рэсурсаў і геапалітычнага (положения).

== '''Практыкаванне.''' ''У кожным сказе ад дзеяслова ў дужках утварыце дзеепрыслоўе закончанага або незакончанага трывання, звяртаючы ўвагу на кантэкст.'' ==
# Гандляры часта затрымліваліся ў Пінску, (чакаць) дазволу на пераправу.
# (Праходзіць) мытны агляд, купцы з нецярплівасцю чакалі ўезду ў Вільню.
# Беларускія гандляры спрыялі развіццю гандлю паміж славянскімі народамі, (перавозіць) шматлікія тавары па Дняпры на кірмашы Кіева.
# (Набыць) соль і тканіну, мы накіроўваліся ў Менск.
# (Ад’ехаць) з Полацка, прадаўнік зрабіў прыпынак у Дрысе.
# (Падпісваць) дамову, бакі ўмацоўвалі гандлёвае партнёрства.
# (Выбіраць) добрыя тавары, спажыўцы амаль заўсёды плацяць болей.
# Гаспадар, (павялічыць) тэрыторыю фальварака, пачаў вырабляць лён для экспарту.
# (Наведваць) Ваўкавыск, замежныя купцы здзіўляцця архітэктуры.
# (Правесці) перамовы, яны заключылі пагадненне, выгаднае для абодвух бакоў.
# (Улічыць) папярэджанні пра разбойнікаў, яны вырашылі змяніць маршрут.
# (Дамовіцца) з магістратам, купец атрымаў месца на кірмашы.
# (Пачуць) пра кірмаш, жыхары з нецярплівасцю чакалі яго з пачатку.
# (Згубіць) частку тавару ў дарозе, гандляр незадаволены вярнуўся ў Берасце.
# Яны выправіліся далей, (набыць) хлеб і мёд у правераных прадаўцоў.
# (Падпісаць) дакументы, яны выехалі з замка.
# (Выпраўляцца) ў дарогу, гандляры маліліся святому Юрыю.
# (Схаваць) тавары ад мытнікаў, некаторыя прадаўцы вырашылі рушыць ў абход.
# (Вандраваць) па Вільні, качэўнікі прыкмячалі высокі ўзровень развіцця гандлю.
# (Даследаваць) гандлёвыя звычаі, гісторыкі выявілі значны ўплыў Ягелонаў на эканамічныя працэсы краіны.
# Купцы, (размаўляць) на розных мовах, у выніку паразумеліся дзякуючы ківомігам.
# (Падлічыць) выручку, купцы адзначалі свой поспех у карчме.
# (Вырашаць) спрэчкі, удзельнікі гарадской рады разглядалі зусім розныя шляхі далейшага эканамічнага развіцця.
# (Ведаць) пра наяўнасць на рынку новых тавараў, людзі прыязджалі па іх здалёк.

== '''Практыкаванне.''' ''Пастаўце словы ў дужках у форме меснага склону.'' ==
# Гэткая прадукцыя прадавалася толькі на (кірмаш).
# Крама месцілася ў (цэнтр) горада.
# Іх злавілі на (спроба) крадзяжу.
# Купцы жылі пры (замак).
# Яны працавалі ў (гандлёвы рад).
# Рамеснікі збіраліся на (вуліца) каб абмеркаваць уласную прадукцыю.
# Увесь тавар захоўваўся ў (сутарэнне).
# Пры (вялікі князь) Гандаль толькі квітнеў
# Суд адбыўся ў (гарадскі магістрат)
# Купцы ніколі не спыніліся на (шлях).
# Кіраўнік сядзеў у (гарадская рада). 
# Яна працавала пры (старажытны манастыр).
# Крамнікі спрачаліся наконт таго, па (якая цана) прадаваць тавары
# Яны чакалі на (галоўная станцыя).
# Купцы шчыра віталі кожнага госця ў (гандлёвы двор)
# Селянін жыў пры (багаты пан).
# Усе пакупрікі зранку стаялі на (плошча).
# Чаляднікі працавалі ў (складавае памяшканне)
# Дзяўчына спынілася ў (шынок)
# Пакупнікі шукалі антыкварныя рэчы ў (вялізны куфар)

== '''Практыкаванне.''' ''Устаўце правільную форму займеннікаў у дужках (ён, яна, яно, яны) згодна з кантэкстам.'' ==
# Мы гутарылі з (ён) і (яна) пра складанасці гандалю на кірмашы.
# Купец прывёз сукно для сваёй сталай пакупніцы і пахваліўся перад (яна) якасцю матэрыялу.
# Я часта купляю тавары ў (яна), бо давяраю (яна).
# Гэтая кабета мае вялікую краму, таму пра (яна) ведаюць амаль усе жахары горада.
# Мы пабачылі (яны) на плошчы і вырашылі спыніцца, каб паразмаўляць з (яны).
# Ён заўсёды хваліцца сваімі таварамі, параўноўваючы (яны) з прадукцыяй іншых купцоў.
# Я пакінуў тавар у (яна) і папрасіў не кратаць (ён).
# Яны сустрэлі (яна) і (ён) на гандлёвым шляху з Полацка ў Менск.
# Мы ганарымся (ён), бо ў (ён) найлепшая прадукцыя.
# Ці бачыў ты (яны) каля рачнога прычала?
# Мы часта кажам пра (ён), калі ўзгадваем паспяховыя кампаніі.
# Я атрымаў ад (яна) падарунак, але запамятаваў (яна) за (ён) падзякаваць.
# Гандляры прынеслі (ён) тавар для таго, каб параіцца з (ён).
# Мы чакалі (яна) на кірмашы і ў выніку сустрэлі разам з (яна) (яны).
# Яна размаўляла з (ён) аб працы ў сферы гнадлю.
# Яны запрасілі (яна), каб распавесці пра тонкасці працы лагіста.
# Я застаў (яны) на кірмашы і павіншаваў (яны) з паспеховым гандлем.
# Як толькі пакупнікі набылі для (ён) тканіну, дык адразу аднеслі (яна) швачцы.
# Мы размаўлялі пра (яна), бо пабачылі (яна) на кірмашы.
# Яна прынесла паркаль і паказала (ён) мне і (яна).
# Гандляры абмеркавалі з (яго) цану і параўналі (яна) з іншымі прапановамі на рынку.
# Як толькі прадавачка пабачыла (ён), то адраз аддала (ён) задарма мяшэчак з упрыгажэннямі.
# Я размаўляў з (ён), а потым аднёс тавар да (яна).
# Мы сустрэлі (яны) і запрасілі на гутарку пра гандлёвыя падарожжы.

== [https://wordwall.net/resource/95090062 Паўтарэнне лексікі] ==



== Способы ўтварэння прыметнікаў ==
📝'''Практыкаванне.''' ''Утварыце прыметнікі ад назоўнікаў у дужках.''

🟨 <u>Прыклад выканання практыкавання</u>:

* (бабёр) футра → бабровае футра
* (воўк) ікол → воўчы ікол
# (алень) рогі → __________ рогі
# (мядзведзь) шкура → __________ шкура
# (вол) рогі → __________ рогі
# (карова) малако → _________ малако
# (рыба) тлушч → _________ тлушч
# (каза) малако → _________ малако
# (пчала) воск → __________ воск
# (ласось) ікра → __________ ікра
# (перапёлка) яйкі → __________ яйкі
# (конь) збруя→ __________ збруя
# (дуб) мёд → __________ мёд
# (пшаніца) хлеб → __________ хлеб
# (жыта) хлеб → __________ хлеб
# (гусь) пёры → __________ пёры
# (сабака) аброжак [нашыйнік] → __________ аброжак [нашыйнік]
# (воўк) зуб → __________ зуб
# (лён) кужаль → __________ кужаль
# (парсюк) сала → __________ сала
# (бабёр) струмень → __________  струмень
# (зубр) шкура → __________ шкура
# (арол) кіпцюры → __________ кіпцюры
# (лён) ніткі → __________ ніткі
# (вожык) іголкі → __________ іголкі
# (баран) рог → __________  рог
# (певень) пёры → __________ пёры
# (алень) рогі → __________ рогі
# (мядзведзь) скура → __________ скура
# (бусел) лапкі → __________ лапкі
# (лён) тканіна → __________ тканіна
# (казёл) поўсць→ __________ поўсць
# (гусь) тлушч → __________ тлушч

----

== '''Практыкаванне.''' ''Перакладзіце 25 сказаў на беларускую мову. У кожным сказе — 9–12 словаў.'' ==
# Торговля представляла собой сложную систему экономических связей.
# Эта сеть охватывала внутренние регионы и дальние страны.
# Расцвет торговли стал результатом выгодного положения государства.
# Княжество располагалось на пересечении ключевых торговых путей.
# Эти пути соединяли крупные города и важнейшие моря.
# Основу товарооборота составляла сельскохозяйственная продукция.
# В экспорт шли зерновые, мёд, воск, кожа и древесина.
# Через порты Гданьска товары доставлялись в Нидерланды и Италию.
# Взамен Великое княжество получало ткани, вино и соль.
# Импортировались также металлические изделия и предметы роскоши.
# Реки выполняли роль транспортных артерий внутри страны.
# Отсутствие транспорта замедляло доставку товаров в отдалённые земли.
# Реформирование хозяйства шло посредством введения барщины.
# Фольварки возникли в ответ на потребности внешнего рынка.
# Землевладельцы специализировались на выращивании льна и злаков.
# Продукция была предназначена для экспорта в Европу.
# Гандаль закрепился как основа экономической стабильности государства.
# Со временем он пришёл в упадок из-за внешних факторов.
# В городах устраивались ярмарки, собирающие торговцев со всего региона.
# На ярмарках встречались евреи, армяне, татары и литовцы.
# Самоуправление способствовало развитию общественной торговой среды.
# Торговля выполняла и культурную функцию, укрепляя связи народов.
# Она способствовала обмену знаниями, технологиями и традициями.
# Эти связи возникли до общеевропейской интеграции и её поддерживали.
# В целом, торговля была фундаментом политической власти и самобытности.

== [https://learningapps.org/display?v=ph25fcyb325 Факты пра гандаль у ВКЛ] ==

== '''[https://wordwall.net/resource/95591930 Назвы тавараў на сярэднявечным рынку]''' ==

== '''Практыкаванне.''' ''Перакладзіце словы ў дужках на беларускую мову.'' ==
'''Узлёт гандлю ў Вялікім Княстве Літоўскім у XV–XVI стагоддзях: шляхі, людзі, грошы'''
[[Файл:ChatGPT Image 5 авг. 2025 г., 15 57 46.png|справа|frameless]]

У XV–XVI стст. Вялікае Княства Літоўскае перажывала перыяд эканамічнага (расцвета), у якім гандаль (играл ключевую роль). Унутраныя і знешнія гандлёвыя адносіны фармаваліся на аснове актыўнасці (зажиточных купцов), (способных финансировать) далёкія падарожжы і (вложения) ў тавар. Галоўнымі (действующими лицами) былі менавіта яны — разумныя, (образованные), часта (странствующие) людзі, што валодалі (знаниями) пра рынкі розных краін і ўмелі весці (переговоры) на карысць сваёй дзяржавы.

Гандаль залежаў не толькі ад попыту і (товарного предложения), але і ад транспартных шляхоў. Улетку гандаль быў (затруднён) дрэннымі дарогамі, што праходзілі праз (леса), (болота) і (мосты). Аднак з прыходам зімы, калі глеба (промерзала), гандлёвыя (караваны) пачыналі свабодна курсіраваць. З Вільні дарогі вялі ў ўсе бакі: у Гродна, Брэст, Мінск, Віцебск, Полацк, Магілёў. Гэта стварала (сеть живых торговых артерий), якія злучалі гарады і вёскі, пашыраючы эканамічныя (связи) паміж беларускімі, украінскімі і літоўскімі землямі.

Купцы (выкупали) тавары ў рамеснікаў і сялян і (продавали) іх там, дзе попыт быў найбольшы. Асабліва (прибыльной) заставалася гандаль хлебам і лесам. Шляхта, што ўдзельнічала ў земскай службе, усё часцей (стремилась выйти) на гандлёвыя рынкі і нават (соперничать) з купцамі ў Прыбалтыцы.

Вялікую ролю ў гандлі і (финансировании) пачалі іграць заходнееўрапейскія (переселенцы) — (ростовщики), банкиры, (торговцы). Яны фінансавалі гандаль, (предоставляли кредиты) і хутка сталі (элитой) ВКЛ. Некаторыя з іх атрымлівалі ад вялікага князя (грамоты) на вядзенне (финансовой деятельности) і набылі рэпутацыю (финансовых олигархов).

З цягам часу сфармавалася (торговая элита), часта звязаная (родственными связями). Іх (богатство) дазваляла ім карыстацца дарагой (посудой), (утварью), заморскімі таварамі і залатымі (монетами), якія былі ў пастаянным (обороте).

(Международная торговля) таксама квітнела. Купцы з Нямеччыны, Расіі, Скандынавіі (привозили) у ВКЛ (ткани), соль, (сельдь), каштоўнасці, (книги). Узамен яны (вывозили) хлеб, воск, мёд, лясную прадукцыю. Асаблівае значэнне мела (экспорт древесины), якая ў гэты час станавілася ключавым (ресурсом). (Государь) ахвотна (сдавал) лясы ў (аренду), што спрыяла развіццю новай (отрасли).

Гандаль стаўся не толькі (источником дохода), але і фактарам (культурного обмена). Гарады, такія як Полацк, Віцебск і Навагрудак, станавіліся (центрами встреч) розных народаў. Там (звучали разныя языки), (торговали золотом и специями), туды (привозили музыкальные инструменты) і кнігі.

== '''Практыкаванне.''' ''Што значаць наступныя выразы?'' ==
# Воўна з авечак —
# Лямец на шапкі —
# Гладыш для малака —
# Збан з гліны —
# Дзяжа для цеста —
# Цэбар з бяросты —
# Кутас з махрамі —
# Ядваб з Усходу —
# Зрэб’е для сялян —
# Радніна з парчы —
# Пянька для вяроўкі —
# Каноплі на тканіну —
# Ліна для вазоў —
# Тафта на спадніцу —
# Саматканы абрус —
# Футра з собаля —
# Сальцісон з трусяціны —
# Мядзьведжы тлушч —
# Вэнджаная крывянка —
# Шкура казулі —
# Юхт з аленя —
# Падшэўка з саф’яну —
# Свежаніна з заечыны —
# Каляндра і кмен —
# Пэндзаль з ла́сіцы —


=== 📝 '''Практыкаванне.''' ''Перакладзіце словы ў дужках на беларускую мову, захоўваючы патрэбны склон і род.'' ===

=== Гандаль у Сярэднявеччы: кірмашы, тавары і заморскія дзівы ===
Сярэднявечныя кірмашы ў Вільні, Берасці і Полацку былі сапраўднымі цэнтрамі эканамічнага жыцця. Купцы прывозілі апрацаваную (овечью шерсть) 🐑 і шчыльны (войлок) для цёплых шапак і кажухоў, гліняныя (кувшины) і (кринки) 🏺 з малаком, (горшки с узким горлышком) для напояў, вялікія (кадушки) з мёдам 🍯, аб’ёмныя (квашни) для цеста і акуратныя (ушаты) з бяросты. Асобныя гандляры прапаноўвалі ўпрыгожанні (с кисточками и с бахромой) 🎀 і дарагі (шёлк) з Усходу, а таксама простае (посконь) і трывалую (мешковину) з (пеньки).

Тэкстыльныя крамкі былі асабліва багатыя на тавары 🧵: (коноплю) для тканіны, трывалую (бечеву) для вазоў, раскошную (парчу), бліскучую (тафту), (домотканые) абрусы, вышываныя (попоны) для коней 🐎, скураныя (уздечки), мяккі (бархат) і воданепранікальны (брезент).

Было ўволю і (животной) прадукцыі 🍖 — (свежее мясо), духмяная (вяленая говядина), (говяжий жир), (топлёный жир), хатні (гусиный жир) 🦆, хрумсткія (шкварки), карысныя (внутренности), такія як, напрыклад, (почки).

Сярод мясных вырабаў вылучаліся сакавітая (копчёная кровянка) і крамяны (зельц) з (зайчатины или крольчатины) 🐇, а таксама стравы з мяса (косули). На асобных ятках можна было пабачыць (бараньи и оленьи рога) 🦌, апрацаваны (мех из ласки, горностая или соболя), дарагія (соболиные воротники), вырабы з (суркового и беличьего меха) 🐿️, а таксама цяжкую (медвежью или волчью шкуру) 🐻🐺. Скура магла быць (обработана в виде юфти или подкладки из сафьяна).

Асаблівую ўвагу прыцягвалі прыправы 🌿: (чечевица), (кориандр), (тмин), (сельдерей), духмяны (мускатный орех), цёмная (гвоздика), востры (имбирь), духмяная (корица) і пахкі (шалфей). У куфрах купцоў знаходзіліся салодкія прысмакі 🍬 — спелыя (финики), сакавіты (инжир), свежы (миндаль) і сонечныя (изюм).

Усё гэта сведчыла пра шырокія гандлёвыя сувязі 🌍 і высокі статус гарадоў Вялікага Княства Літоўскага.

=== '''Практыкаванне.''' ''Апішыце, якія гандлёвыя тавары Вы бачыце на відарысе.'' ===
[[Файл:ChatGPT Image 12 авг. 2025 г., 12 48 25.png|frameless|400x400пкс|цэнтр]]
[[Катэгорыя:Навучальныя сустрэчы]]



[[Файл:Снимок экрана 2025-08-19 081240.png|міні]]

=== Ніжагародскi кірмаш ===
🏛 '''Практыкаванне'''. ''У кожным сказе ад дзеяслова ў дужках утварыце дзеепрыслоўе закончанага або незакончанага трывання, звяртаючы на трыванне дзеяслова.''

# (Пачынаць) у першай палове XIII стагоддзя гандаль на Волзе, купцы збіраліся каля Арскага поля.
# Васіль ІІІ, (забараніць) рускім купцам ездзіць у Казань, стварыў кірмаш у Васільсурску.
# (Скарыць) Казанскае і Астраханскае ханствы, Маскоўская дзяржава ўзяла пад кантроль амаль увесь Волжскі шлях.
# Армянскія гандляры, (прывезці) персідскі шоўк, займалі асобныя крамкі на кірмашы.
# (Атрымаць) дазвол  ад цара, манастыр пачаў збіраць пошліну з кожнага дня гандлю.
# (Пабудаваць) каменны гасціны двор, улады стварылі цэнтр гандлю рэгіёна.
# Купцы, (прыязджаць) з розных куткоў свету, прывозілі гарбату, метал, тканіну і збожжа.
# (Прадумаць) план абароны ад паводак, гішпанскі інжынер Аўгусцін Бетанкур узвёў падмурак вышынёю 3,5 метра.
# (Праектаваць) сабор, Манферан улічваў асаблівасці мясцовага дойлідства.
# (Сабраць) на пляцы каля сабора сціжму гасцей, улады правялі цырымонію адкрыцця.
# (Усталяваць) адмысловыя крамкі для кітайскіх тавараў, арганізатары забяспечылі выгоды для азіяцкіх купцоў.
# (Стварыць) падземную каналізацыю, улады зрабілі кірмаш больш бяспечным з санітарнага гледзішча.
# (З’яўляцца) на кірмашы, тэатральныя трупы прыцягвалі шмат гледачоў.
# (Выступаць) у 1868 годзе, італьянскія артысты паказалі «Рыгалета» і «Фаўста».
# (Падвесці) электрычнае асвятленне, улады паспрыялі таму, што гандлёвыя рады сталі працаваць да позняга вечара.
# (Прывезці) кантонскую гарбату праз заходнюю мяжу, купцы знізілі залежнасць ад кітайскай манаполіі.
# (Заснаваць) кірмашовую традыцыю, арганізатары штогод ладзілі культурныя фестывалі.
# (Аднавіць) кірмаш у 1990-я гады, кіраўніцтва пачало ладзіць міжнародныя выставы.
# (Ажыццяўляць) рэнавацыю ў 2020–2021 гадах, яны стварылі сучасную публічную прастору.
# (Удзельнічаць) у гастранамічных імпрэзах, госці каштавалі стравы, прыгтаваныя паводле рэцэптаў XIX стагоддзя.
# (Захаваць) гістарычныя будынкі, горад падкрэсліў сваю суаязь з культурнаю спадчынаю.
# (Ладзіць) фестываль «Новый год на ярмарке, арганізатары стварылі коўзанку і ледзяны лабірынт.

=== 🗣️ Граматыка. Дзеясловы спосабу маўлення ===
'''Практыкаванне.''' ''Устаўце ў прагалы адзін з дзеясловаў: гаварыць, казаць, (па)размаўляць, распавядаць/расказваць.''

* гаварыць – як? (ужываецца з прыслоўем): гаварыць ціха / выразна / з акцэнтам;
* казаць – што? (ужываецца з дапаўненнем): казаць праўду, казаць пра дзяцінства
* размаўляць – з кім? (ужываецца з назоўнікам у родным склоне з прыназоўнікам “з”) (весці з кімсьці размову): размаўляць з гандлярамі, размаўляць з бацькамі пра надвор’е
* рапсавядаць/расказваць – што? (складаць аповед пра штосьці): распавядаць пра сваё дзяцінства, распавядаць байкі.

# Купцы з розных краін любілі ________ міжсобку пра цэны і тавары.
# На кірмашы можна было пачуць, як па-рознаму людзі ________ на сваіх мовах.
# Стары гандляр любіў ________ пра тое, як ён прыязджаў сюды яшчэ маладым.
# У кавярнях і тракцірах гучна ________ пра апошнія навіны і палітыку.
# Экскурсавод пачаў ________ пра гісторыю Спаскага сабора.
# Дзеці купцоў бегалі па плошчы і, весела перакрыкваючы, ________ адно з адным.
# Гісторыкі маглі доўга ________ гераічныя падзеі мінулага.
# На сцэне тэатра акцёры ўмеюць так выразна ________, што іх чуваць нават у апошнім радзе.
# Падарожнікі часта ________ мясцовым жыхарам пра сваю вандроўку па Волзе.
# Два купцы спыніліся каля Кітайскіх радоў, каб спакойна ________ пра новую пастаўку чаю.
# Гандляр з Персіі пачаў ________ пра якасць свайго шоўку.
# Мясцовыя жыхары любілі ________ пра тое, як змянілася ярмарка пасля пераносу.
# На паседжанні камітэта пачалі ________ пра рамонт галоўнага гандлёвага дома.
# Купцы часта ________ доўга, бо абмяркоўваюць новыя гандлёвыя кірункі.
# Падарожнік сказаў, што на ярмарцы можна ________ з людзьмі з усяго свету.