Прагляд зыходнага тэксту старонкі Біяграфія Янкі Купалы (А1-А2)

[[Файл:ChatGPT Image 23 сент. 2025 г., 22 35 33.png|цэнтр|frameless|477x477пкс]]

= 📘 Практыкаванне.  Прачытай абзацы тэксту пра Янку Купалу і адкажы на пытанні пасля кожнага з іх. =

= Янка Купала – сімвал беларускай культуры =

=== 1️⃣ Я́нка Ку́па́ла (сапра́ўднае імя́ — Іва́н Луцэ́віч) 🎓 нара́дзі́ўся ў 1882 го́дзе ў са́мым сэ́рцы Белару́сі – у фальва́рку Вя́зынка 🌿. Яго́ бацькі́ пахо́дзілі са шляхе́цкай сямʼі́, але́ абра́лі про́стае жыццё́. Дзяці́нства бу́дучага паэ́та прайшло́ ў вандрава́ннях па Мі́ншчыне 🚶, бо ба́цька шука́ў ле́пшыя ўмо́вы для арэ́нды зямлі́. ===
❓ Як ты ду́маеш, як пачува́ўся мале́нькі Я́нка, жыву́чы́ ў стáлых (рус. постоянных) перае́здах?
----

=== 2️⃣ Бу́дучы паэ́т вучы́ўся ў белару́скай наро́днай вучэ́льні📚, а пасля́ — у Пецярбу́ргу і Маскве́. Ён працава́ў ха́тнім наста́ўнікам 👨‍🏫, пі́сарам, прыганя́тым (рус. приказчиком), на́ват на бро́варах 🍺. Купа́ла супрацо́ўнічаў у ві́ленскіх выда́ннях і стаў рэда́ктарам газе́ты «На́ша ні́ва» 📰, яка́я ме́ла вялі́кае значэ́нне для белару́скай культу́ры. ===
❓ Чаму́, на твой по́гляд, пра́ца ў газе́це была́ тако́й ва́жнай для Ку́па́лы і для ўсёй Белару́сі?
----

=== 3️⃣ Пе́ршы вядо́мы верш Купа́лы «Мая́ до́ля» ✍️ зʼяві́ўся ў 1904 го́дзе. Паэ́т ствары́ў во́бразы про́стага белару́скага селяні́на 👨‍🌾 і Маладо́й Белару́сі – сі́мвала но́вай на́цыі. Яго́ лі́рыка перапле́ценая з фалькло́рам 🎶 і наро́днаю му́драсцю. Ку́па́ла ба́чыў у сваі́м наро́дзе веліза́рную духо́ўную сі́лу́ і любо́ў да Радзі́мы. ===
❓Як ду́маеш, чаму́ Купа́ла так шмат ува́гі надава́ў про́стаму селяні́ну?
----

=== 4️⃣ У драматургі́і паэ́т на́піса́ў каме́дыю «Паўлі́нка» 🎭 і дра́му «Раскі́данае гняздо́». Яго́ паэ́мы «Адве́чная пе́сня» 🎶 і «Курга́н» ста́лі́ клясычнымі. Купа́ла пераклада́ў «Сло́ва пра пахо́д Ігаравы» і тво́ры і́ншых паэ́таў 🌍. Яго́ тво́ры бы́лі́ перакла́дзеныя на шматлі́кія мо́вы, што зрабі́ла яго́ вядо́мым у све́це. ===
❓Як ду́маеш, чаму́ Я́нка Купа́ла займа́ўся перакла́дамі?
----

=== 5️⃣ Па́мя́ць пра Я́нку Ку́па́лу 🌟 жыве́ і сё́ння: яго́ і́мем назва́ныя тэа́тр у Мі́нску 🎭, шко́лы і бібліятэ́кі 📖. Ёсць музе́і ў Мі́нску і Пячышчах, мемарыя́льныя ко́мплексы ў Вя́зынцы і Ляўка́х 🏠. З 1959 го́да за літарату́рныя дасягне́нні прысуджа́ецца Прэ́мія імя́ Я́нкі́ Ку́па́лы 🏆. Паэ́т стаў сапра́ўдным сі́мвалам белару́скай культу́ры. ===
❓Як ты ду́маеш, чаму́ імя́ Я́нкі Купа́лы ста́ла сі́мвалам белару́скай на́цыі?

== 📝 Месны склон ==
Пытанні меснага склону:

* у кім? чым? → у торбе, у аўтобусе, у яблыку, у заплечніку, у гаманцы, у пакеце, у хустцы, у крэсле, у грушы
* на кім? чым? → на цягніку, на самалёце, на таксоўцы, на машыне, на матацыкле, на самакаце, на вазку
* пры кім? чым? → пры матулі, пры каце, пры сабаку, пры зайцы, пры лісе, пры мядзведзі, пры ваўкУ
* па кім? чым? → па правіле, па законе, па слове
* аб кім? чым? (афіц.) → аб хлопчыку, аб дзяўчыне, аб ваўку: казаў аб працы

Схема:

* -ка (ж.р.) → -цы: казка (ж.р.) → у казцы
* -ка (ж.р.) (націск.) → рака → у рацэ
* -к (м.р., н.р.) → -ку: парк → у парку
* -г → -зе: парог → на парозе
* зацвярдзелы зычны (Ж, Ш, Дж, Ч, Р + Ц) → -ы: плошча → плошчы, на вуліцы
* мяккі зычны → -і: конь → кані
* астатнія выпадкі → -е: лес → у лесе
* у множным ліку → -ах: лясы → у лясах
* слова пазначае асобу мужчынскага полу → -у/-ю: мужчына → пры мужчыну, кароль → пры каралю.

= 📝 Практыкаванне.  Надайце пададзеным словам формы меснага склону з прыназоўнікамі на, у, пры, па: =
🌾 по́ле, 🕊️ свабо́да, 📜 літарату́ра, 🕯️ па́мяць, 🎶 фалькло́р, 🎭 каме́дыя, 👨‍🏫 наста́ўнік, 🏘️ вё́ска, 📖 драма́, 🎶 пе́сня, 🛤️ шлях, 🛤️ даро́га, 🏢 Пецярбу́рг, 🏙️ Мі́нск, 🏢 устано́ва, 🖋️ пі́сар, 📖 бібліятэ́ка, 📰 газе́та, 🌟 паэ́т, 📖 паэ́зія, 🏅 Прэ́мія, 🎤 вы́ступ, 🛕 Ляўкі́, 📚 вучэ́льня, 🎓 Іва́н, 🏡 фальва́рак, 🪙 арэ́нда, 🏠 ха́та, 🌍 све́т, 🏛️ Масква́, 👪 сямʼя́, 💡 культу́ра, 🌿 Вя́зынка, 📖 ве́рш, 🍺 бро́вар, 🎭 тэа́тр,📜 пе́рамовы, 🌳 сад, 🧑‍🎓 вучань
[[Катэгорыя:Гутарковыя сустрэчы]]