Замена канчатка -ёт на -е ці -э

З пляцоўкі Мова для ўсіх!

Правіла:

-ёт замяняецца на -е пасля мяккіх зычных, на -э – пасля цвёрды: везёт — вязе (+ яканне), стережёт → сцеражэ (+ э-аканне)

Не забывайцеся на яканне, аканне, дзеканне/цеканне!

Правіла ў выглядзе табліцы:

Канчатак Пасля якіх зычных Прыклад
✨ Мяккіх зычных гукаў везёт → [з’] (мяккі) → вязе (+ яканне)
🧱 Цвёрдых зычных гукаў: р, ч, дж, ж, ш, стережёт → [ж] (цвёрды) → сцеражэ (+ э-аканне)

Практыкаванне. Перакладзіце дзеясловы ў дужках на беларускую мову.

  1. 🚗 Матуля (везёт) дзіця ў школу на машыне.
  2. 💐 Ён (несёт) кветкі для настаўніцы ў школу.
  3. 🧑 Мужчына (идёт) па шырокай сцежцы.
  4. 👨‍👦 Бацька (ведёт) сына ў дзіцячы садок.
  5. 🍏 Дзяўчынка (берёт) яблык са стала.
  6. 🐕 Сабака (стережёт) дом кожную ноч.
  7. 👩‍👦 Маці (бережёт) сына і не дазваляе яму шпацыраваць позна ўвечары.
  8. ⛲ Вада у фантане хутка (течёт).
  9. 🦢 Лебедзь (плывёт) па возеры павольна і паважна.
  10. 👩‍🏫 Настаўніца хутка раззлуецца і (заберёт) у вучня тэлефон.
  11. 🚙 Сусед (завезёт) нас на кірмаш заўтра раніцаю, таму мой брат ужо (идёт) спаць.
  12. 📚 Югася (понесёт) гэтыя кнігі ў бібліятэку, а потым (повезёт) дакументы ў банк.
  13. 🍞 Матуля (печёт) хлеб у печы.
  14. 👵 Бабуля (заберёт) ўнука з гуртка па валенні.
  15. 🚶‍♀️ Тая сцежка (ведёт) праз зялёны лес.
  16. 👦 Хлопчык (идёт) дахаты пасля заняткаў і (несёт) у руках сваю ўлюбёную цацку.
  17. 🎒 Твой хлопец (понесёт) тваю торбу, яна зацяжкая.
  18. 🏍️ Мой сябар (отвезёт) мяне на матацыкле ў парк.
  19. 🎁 Ён (несёт) падарунак на дзень народзінаў.
  20. 🦮 Цётка (ведёт) свайго сабаку ў лес, каб з ім пашпацыраваць.
  21. 💵 Ён (берёт) грошы і купляе вельмі шмат марозіва.
  22. 🏡 Дзядуля (стережёт) гарод, каб не прыбеглі зайчыкі.


Практыкаванне. Перакладзіце словы ў дужках на беларускую мову.

  1. 🧹 Дворнік (метёт) лісце ў вялікую купу.
  2. 🧺 Бабуля (плетёт) прыгожы вянок з красак (рус. полевых цветов).
  3. 😾 Кацянё Тымон (дерёт) дыван.
  4. 🧀 Мыш (грызёт) маленькі кавалак сыру.
  5. 🍽️ Мама (кладёт) сына на ложак.
  6. ☕ Тата (пьёт) гарачую каву кожную раніцу.
  7. 🔨 Дзядька моцна (бьёт) малатком па дошцы.
  8. 🎁 Сястра (даёт) мне кнігу на дзень народзінаў.
  9. 🌳 Наш дзед (живёт) у вёсцы каля самага лесу.
  10. 🗺️ Гэтая шырокая дарога (ведёт) да мора.
  11. 🎒 Дзяўчынка (несёт) цяжкі заплечнік на адным плячы.
  12. 🔑 Яна заўсёды (берёт) з сабой парасон, калі ідзе дождж.
  13. 🚌 Аўтобус (везёт) пасажыраў з горада ў вёску.
  14. 🚶‍♂️ Мужчына (идёт) па вуліцы і размаўляе па тэлефоне.
  15. 🌲 Тата (сечёт) камень, каб зрабіць скульптуру.
  16. 🌬️ Бабуля (метёт) венікам ужо дзве гадзіны.
  17. 🧺 Рыбак (плетёт) сетку для лоўлі рыбы.
  18. 👚 Машына (дерёт) далікатную тканіну падчас мыцця.
  19. 🥕 Хамяк ціха (грызёт) моркву ў сваёй клетцы.
  20. 🧺 Ён (кладёт) чыстую бялізну ў шафу.
  21. 💧 Дзіця (пьёт) чыстую ваду.
  22. 🌩️ У небе моцна (бьёт) гром падчас навальніцы.
  23. 💡 Жыццё часта (даёт) нам добрых сяброў.
  24. 🏞️ Гэтая сям'я (живёт) у прыгожай краіне.
  25. 🦮 Сабака (ведёт) сляпога чалавека праз дарогу.
  26. 💐 Хлопец (несёт) кветкі сваёй дзяўчыне.
  27. ✏️ Настаўніца (берёт) чырвоную асадку, каб праверыць работу вучня.
  28. 🚙 Кіроўца (везёт) мяне ў аэрапорт вельмі хутка.
  29. 🚶‍♀️ Дзяўчынка (идёт) у краму па хлеб і малако.
  30. 🔨 Цясляр (сечёт) край дошкі ўжо дзве гадзіны.
  31. 💨 Зімовая завіруха (метёт) з самае ночы.
  32. ✋ Ён (даёт) мне руку, каб дапамагчы ўстаць.
  33. 🎁 Мой брат (несёт) мне вялікі падарунак.
  34. 🌲 Гэтая дарога (ведёт) да прыгожага зялёнага лесу.
  35. 🚶 Мой сябар (идёт) па пешаходным пераходзе.


Правіла:

-ёт замяняецца на -е пасля мяккіх зычных, на -э – пасля цвёрды: везёт — вязе (+ яканне), стережёт → сцеражэ (+ э-аканне)

Не забывайцеся на яканне, аканне, дзеканне/цеканне!

Правіла ў выглядзе табліцы:

Канчатак Пасля якіх зычных Прыклад
✨ Мяккіх зычных гукаў везёт → [з’] (мяккі) → вязе (+ яканне)
🧱 Цвёрдых зычных гукаў: р, ч, дж, ж, ш, стережёт → [ж] (цвёрды) → сцеражэ (+ э-аканне)

Практыкаванне. Перакладзіце дзеясловы ў дужках на беларускую мову.

  1. 🐾 Коргі (несёт) ласунак у зубах да гаспадара.
  2. 🌳 Сцежка (ведёт) да прыгожага лесу.
  3. 🏡 Мой гадаванец (живёт) у кватэры, але хутка прыстасоўваецца да ўсяго новага.
  4. 💬 Ён часта (даёт) мне лапу за ласунак.
  5. 🐾 Ён хутка (берёт) сваю любімую цацку.
  6. 🚗 Гаспадар (привезёт) свайго коргі ў машыне на грумінг.
  7. 🎁 Сабакарка сказала, што (отнесёт) новы аброжак у краму.
  8. 🚶‍♂️ Гаспадар (ведёт) свайго хатняга гадаванца на шпацыр тры разы на дзень.
  9. 🍽️ Матуля (кладёт) ежу ў сабачы паўмісак.
  10. 💧 Сабака (пьёт) ваду са шклянкі.
  11. 🍗 Мой гадаванец шчасліва (грызёт) сушанае ялавічнае лёгкае.
  12. 🦴 Сабака (стережёт) сваю вялікую костку.
  13. 🎾 Хлопец (несёт) мячык на гульнявую пляцоўку.
  14. 🏡 Сабака (идёт) у спальны пакой, каб адпачыць.
  15. 🎥 Яна (ведёт) блог пра дрэсуру сабак.
  16. 🎁 Ён (отдаёт) сабаку салодкую садавіну як ласунак.
  17. 🐕 Дзяўчынка (ведёт) свайго гадаванца па вуліцы.
  18. 📚 Мой вучань хутка (принесёт) Вам кнігу пра кіналогію.
  19. 👑 Каралева (бережёт) сваіх сабак, нібы родную сям’ю.
  20. 🚿 Мой партнёр кажа, што сам (отвезёт) коргі на грумінг.
  21. 🧹 Гаспадыня кажа, што (заберёт) усе цацкі свайго сабакі
  22. 🌳 Праз поле (течёт) ручай і па ім (плывёт) сабака.
  23. 🎁 Ён кажа, што хутка (принесёт) новы аброжак для свайго шчаняці.
  24. 🏠 Сабака (стережёт) дом, калі чуе гукі за дзвярыма.
  25. 🎓 Сёння мой партнёр (отведёт) свайго нашага гадаванца на групавыя заняткі.
  26. 🍗 Шчанё (грызёт) моркву і (пьёт) ваду.
  27. 🐾 Сабака (несёт) костку ў свой спальны пакой.
  28. 🌳 Мы (идём) шпацыраваць у новы прыгожы парк.
  29. 🚗 Кіроўца таксі (привезёт) мяне і майго гадаванца ў іншы раён.
  30. 🧹 Цётка (метёт) падлогу ў вітальні ад сабачай поўсці.
  31. 💭 Сабакар (бережёт) свайго гадаванца ад усялякае шкоды.
  32. 🧸 Шчанё (берёт) сваю ўлюбёную цацку.
  33. 🌿 Гаспадыня (печёт) хлеб з сырам і кілбасою.
  34. 🐾 Хлопчык сказаў, што (принесёт) бабулі салодкую садавіну.
  35. 🚶‍♀️ Дзяўчынка (идёт) у краму адзення, каб набыць цёплую зімовую куртку.
  36. 🎒 Калі сабака спіць, гаспадар (кладёт) яе на ляжак.
  37. 🏆 Зараз яна з сябрамі (идёт) на выставу сабак.
  38. 🐕 Сабака (стережёт) гаспадара ад небяспекі.
  39. 💰 Ён (берёт) з сабою грошы, каб набыць кор[а]м у зоакраме.